Τους τελευταίους μήνες οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν κάνει αγώνα για να επιβληθεί απαγόρευση εμπορίου με τους οικισμούς των Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Ωστόσο η Κομισιόν της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που έχει στο πλευρό της Βερολίνο και Ρώμη, αντί για μια συνολική πρόταση, παρουσίασε στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, ένα σχέδιο εναλλακτικών προτάσεων.
Το γεγονός προκάλεσε την αντίδραση της πλειοψηφίας, που ζητά πλήρη απαγόρευση του εμπορίου με τους παράνομους οικισμούς. Σύμφωνα και με την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, η πλειοψηφία είναι υπέρ της απαγόρευσης, λόγω της βίας που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι στα κατεχόμενα από τους εποίκους του Ισραήλ, αλλά και στη Λωρίδα της Γάζας.
Πολιτική ή εμπορική απόφαση;
Καθώς όλα δείχνουν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η πρόεδρός της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχουν ήδη επιλέξει στρατόπεδο. Αντί να παρουσιάσουν μια πρόταση σύμφωνα με την επιθυμία της πλειοψηφίας, έδωσαν στις εθνικές αντιπροσωπείες ένα έγγραφο επιλογών δύο σελίδων. Σε αυτό περιγράφει πιθανούς τρόπους για τον περιορισμό των εισαγωγών από τους οικισμούς των Ισραηλινών εποίκων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Διαμαρτυρία κατά των παράνομων οικισμών Ισραηλινών εποίκων στη Ραμάλα / REUTERS/Mohamad Torokman
Σύμφωνα με το Euractiv, δείχνει τρεις πιθανές επιλογές: αυστηρότερες άδειες εισαγωγής, τιμωρητικούς δασμούς ή πλήρη απαγόρευση. Και αφήνει να εννοηθεί ότι όποια επιλεγεί, θα πρέπει να έχει την ομόφωνη υποστήριξη των κρατών μελών, διότι θα αποτελεί απόφαση εξωτερικής πολιτικής. Είναι το ίδιο επιχείρημα που επικαλούνται και η Γερμανία και η Ιταλία. Ωστόσο, η ομοφωνία δεν θα επιτρέψει στην ουσία τη λήψη απόφασης, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντερφουλ, δήλωσε κατά την άφιξή του στις Βρυξέλλες, είπε ότι «πρέπει να επικεντρωθούμε στο να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι συζητήσεις με την ισραηλινή κυβέρνηση θα παραμείνουν παραγωγικές, παρά την προεκλογική εκστρατεία. Εκεί πιστεύω ότι πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειές μας. Αυτό είναι το κλειδί για όσα μπορούμε να κάνουμε».
Και ο Ιταλός ομόλογός του, Αντόνιο Ταγιάνι, επέμεινε ότι το μέτρο είναι «μια πολιτική παρά μια εμπορική επιλογή» και ως εκ τούτου θα πρέπει να απαιτεί ομόφωνη υποστήριξη.
«Μας πετάξατε ένα κόκαλο να γλείφουμε»
Το αντίπαλο στρατόπεδο, στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι Γαλλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ιρλανδία, Ολλανδία και Σουηδία, κατηγορεί την Κομισιόν ότι «υιοθετεί μια άσκοπα περιοριστική άποψη για τις δικές της εξουσίες». Υποστηρίζει ότι η απαγόρευση εισαγωγών από τους οικισμούς των εποίκων εμπίπτει στην εμπορική πολιτική της ΕΕ. Συνεπώς επιτρέπει να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία αντί για ομοφωνία. Και συνεπώς να ληφθεί απόφαση, δεδομένου ότι υπάρχουν κυβερνήσεις που αντιτίθενται σε οποιαδήποτε μέτρα που στοχεύουν το Ισραήλ.
Το Βέλγιο εξέφρασε με οργή την αντίδρασή του, καταγγέλλοντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για αδράνεια κατά των παράνομων ισραηλινών οικισμών. Ο υπουργός Εξωτερικών, Μαξίμ Πρεβό, είπε ότι η Κομισιόν έδωσε στις χώρες ένα «κόκκαλο να γλείφουν», αλλά δεν πρότεινε ουσιαστικά μέτρα για το εμπόριο με τους εποίκους. «Δεν υπάρχει πραγματική βούληση να προχωρήσουν», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Μαξίμ Πρεβό, τα μέτρα που προτείνει η Κομισιόν είναι «σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκή σε σύγκριση με την ανάγκη να είναι κανείς αξιόπιστος παράγοντας σε γεωπολιτικό επίπεδο στην ισραηλινοπαλαιστινιακή κατάσταση. Και σε αυτό, λυπάμαι που το λέω, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ήταν εδώ και αρκετό καιρό».
Η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΕντί, που έχει την προεδρία της ΕΕ αυτό το εξάμηνο είπε ότι υπάρχει και γνωμάτευση της νομικής υπηρεσίας: «Προφανώς λαμβάνουμε τις αποφάσεις μας μέσω των γνωματεύσεων στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων εδώ. Και αυτές ήταν πολύ σαφείς: η ειδική πλειοψηφία είναι κάτι στο οποίο μπορούμε να προχωρήσουμε».
Κάγια Κάλας: «Είναι εμπορικό ζήτημα»
Την ίδια θέση εξέφρασε και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας.
Η Κάγια Κάλας / REUTERS/Alaa Al Sukhni
«Η νομική υπηρεσία [του Συμβουλίου] λέει ότι για αυτό χρειαζόμαστε ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία, επειδή πρόκειται για εμπορικό ζήτημα», είπε.
Η Κάγια Κάλας επιβεβαίωσε ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ τάχθηκαν σε μεγάλο βαθμό υπέρ της ιδέας της απαγόρευσης του εμπορίου με τους οικισμούς των Ισραηλινών εποίκων κατά τη διάρκεια της σημερινής τους συνάντησης.
«Όλοι συμφωνούν ότι η κατάσταση στη Δυτική Όχθη είναι πραγματικά απαράδεκτη», είπε επίσης, στην έναρξη της συνάντησης στις Βρυξέλλες.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε πέρυσι να αναστείλει τμήματα της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ. Ωστόσο, η πρόταση δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την ομόφωνη υποστήριξη των εθνικών κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Γερμανία και η Ιταλία ήταν μεταξύ των χωρών που αντιτάχθηκαν στην κίνηση.
Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη διάρκεια επίσκεψής της στην Ιρλανδία την περασμένη εβδομάδα, υποστήριξε ότι οι εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ καθυστερούν περαιτέρω δράση.
Η μπάλα στους Μόνιμους Αντιπροσώπους
Πλέον, τη λύση θα κληθούν να δώσουν οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των χωρών-μελών της ΕΕ (πρέσβεις) πάνω στο δισέλιδο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με την Κάγια Κάλας, θα μπορούσε να συγκληθεί μια έκτακτη σύνοδος υπουργών Εξωτερικών για να διασφαλιστεί περαιτέρω πρόοδος. Η επόμενη επίσημα προγραμματισμένη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών είναι τον Οκτώβριο. Δηλαδή λίγες εβδομάδες πριν από τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ. Συνεπώς, αρκετοί διπλωμάτες εκφράζουν φόβους ότι το ευαίσθητο χρονοδιάγραμμα θα μπορούσε να ματαιώσει περαιτέρω οποιαδήποτε πρόοδο στο θέμα του εμπορίου με τους οικισμούς των Ισραηλινών εποίκων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει κατορθώσει να διαμορφώσει σταθερή εξωτερική πολιτική στο ζήτημα της σύγκρουσης Ισραήλ-Παλαιστινίων. Σε μεγάλο βαθμό, αυτό οφείλεται και στις διαφορές των κρατών-μελών για το ζήτημα.
