Φόρτωση Text-to-Speech…
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Την πόρτα για να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ενωσης άνοιξε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αφήνοντας όμως αναπάντητο το βασικό ερώτημα που κυριαρχούσε μετά την ομιλία της στο Στρασβούργο: τι ακριβώς θα σημαίνει αυτό το νέο καθεστώς και ποια δικαιώματα και υποχρεώσεις θα συνεπάγεται.
«Θα ήθελα να εργαστούμε μαζί για να ανοίξουμε την πόρτα, ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ. Η ανακοίνωση, μάλιστα, προκάλεσε θερμό χειροκρότημα στην αίθουσα του Ευρωκοινοβουλίου.
Ωστόσο, δεν υπάρχει σήμερα στην ευρωπαϊκή νομοθεσία καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους».
Η δημιουργία του ενδεχομένως -καθώς δεν είναι ακόμα βέβαιο- θα απαιτούσε ομόφωνη συμφωνία των 27 κρατών-μελών, αρκετά από τα οποία έχουν ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για το πόσο μακριά μπορεί να φθάσει μια ειδική σχέση με την Οτάβα.
Οι πρώτες συζητήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών –όπως ανέφερε σήμερα η «Κ»- είχαν δείξει προθυμία για πολύ στενότερη συνεργασία με τον Καναδά, αλλά όχι συναίνεση για ένα προνομιακό καθεστώς, που θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες τρίτες χώρες.
Υπάρχουν επίσης ερωτήματα για το εάν η νέα σχέση θα προσφέρει πρόσβαση σε τμήματα της ενιαίας αγοράς και με ποιους όρους, καθώς και για τις πιθανές επιπτώσεις στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο ίδιος ο Μαρκ Κάρνεϊ είχε χαμηλώσει τον πήχυ, μόλις μία ημέρα πριν από την ομιλία της Φον ντερ Λάιεν. Μιλώντας στο Τορόντο, έκανε λόγο για μια «μοναδική οικονομική και αμυντική συμμαχία» με την Ευρώπη και όχι ακριβώς για ένταξη στην Ε.Ε. Οι συζητήσεις, όπως είπε, βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα προσέγγιση αναπτύσσεται σε ένα διαφορετικό διατλαντικό περιβάλλον.
Ο εμπορικός πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ με την Ε.Ε. και τον Καναδά και οι εντάσεις στις σχέσεις με το ΝΑΤΟ έχουν ωθήσει τις δύο πλευρές σε αναζήτηση στενότερης συνεργασίας. Από τον περασμένο Ιανουάριο -κατά την παρουσία του στο Νταβός – ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει ζητήσει μεγαλύτερη συνεργασία των λεγόμενων μεσαίων δυνάμεων, ενώ ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι σε κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν στην Ουάσιγκτον ως μέτωπο απέναντι στις ΗΠΑ.
«Δεν πρόκειται για μια εταιρική σχέση εναντίον κάποιου άλλου, αλλά για τη δική μας κοινή ισχύ», τόνισε η Φον ντερ Λάιεν. «Βλέπουμε τον κόσμο με τα ίδια μάτια», πρόσθεσε.
Η εκκρεμότητα της CETA
Η συζήτηση για μια νέα σχέση ανοίγει, ενώ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η επικύρωση της υφιστάμενης εμπορικής συμφωνίας Ε.Ε. – Καναδά.
Η συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία, η CETA, υπογράφηκε πριν από σχεδόν μία δεκαετία και εφαρμόζεται προσωρινά, με αποτέλεσμα να ισχύουν ήδη οι περισσότερες μειώσεις δασμών και οι κανόνες πρόσβασης στις αγορές.
Δέκα κράτη-μέλη δεν την έχουν ακόμη επικυρώσει, μεταξύ τους η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία. Ορισμένες πρωτεύουσες έχουν θέσει το ερώτημα εάν θα πρέπει πρώτα να κλείσει αυτή η εκκρεμότητα πριν ανοίξει μια νέα συζήτηση για ακόμη στενότερη σχέση με τον Καναδά.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται, επίσης, στις χώρες όπου η διαδικασία επικύρωσης παραμένει ανοικτή.
Η Αθήνα έχει θέσει ειδικά το ζήτημα της προστασίας της φέτας και ζητεί επαρκείς εγγυήσεις για την ελληνική Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ).
Στις πρόσφατες συζητήσεις μεταξύ των μόνιμων αντιπροσώπων -ενόψει της συνόδου Ε.Ε.- Καναδά στα τέλη Οκτωβρίου- έχει καταστεί σαφές ότι η εκκρεμότητα της CETA αποτελεί μέρος της συζήτησης, χωρίς ωστόσο να θεωρείται από όλους προϋπόθεση για να προχωρήσουν νέες μορφές συνεργασίας.
Η Φον ντερ Λάιεν πρότεινε πλέον μετάβαση «από τη CETA σε μια Συμμαχία για το Μέλλον».
Συγκεκριμένα, το σχέδιο που παρουσίασε περιλαμβάνει συνεργασία στην προηγμένη βιομηχανική παραγωγή και την τεχνολογία, στενότερη σύνδεση των αμυντικών βιομηχανιών, κοινές πρωτοβουλίες στην Αρκτική και συνεργασία στην ενέργεια, στις κρίσιμες πρώτες ύλες, στις μπαταρίες, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην κβαντική τεχνολογία, στην κυβερνοασφάλεια και την οικονομική ασφάλεια.
Πάντως, ο Καναδάς έχει ήδη κάνει σημαντικό βήμα προς την ευρωπαϊκή αμυντική αγορά, καθώς είναι η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που συμμετέχει στον ευρωπαϊκό μηχανισμό άμυνας-SAFE.
«Τώρα χρειαζόμαστε περιεχόμενο»
Η ανακοίνωση βρήκε συνολικά θετική απήχηση στο Ευρωκοινοβούλιο, ωστόσο, αρκετές ευρωομάδες και ευρωβουλευτές εξέφρασαν επιμέρους επιφυλάξεις.
Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της επιτροπής διεθνούς εμπορίου Μπερντ Λάνγκε ζήτησε να διευκρινιστεί τι ακριβώς περιλαμβάνει το νέο καθεστώς:
«Τώρα χρειαζόμαστε περιεχόμενο», ανέφερε, ζητώντας συγκεκριμένα δικαιώματα, υποχρεώσεις και κοινά προγράμματα.
Οι Σοσιαλιστές έχουν ταχθεί υπέρ ενός ειδικού πλαισίου συνεργασίας με τον Καναδά.
Η επικεφαλής τους Ιράτσε Γκαρθία Πέρεθ είχε ξεκαθαρίσει πριν από την ομιλία ότι στηρίζουν μια ειδική σχέση με την Οτάβα, χωρίς αυτή να ισοδυναμεί με κανονική ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Οι Φιλελεύθεροι (Renew) έχουν επίσης ζητήσει στενότερη σχέση με τον Καναδά και ταχύτερη ολοκλήρωση της επικύρωσης της CETA. Η επικεφαλής τους Βαλερί Αγιέ έχει αναγνωρίσει ότι η μη επικύρωση της συμφωνίας από τη Γαλλία αποτελεί πρόβλημα, παρά τη σημαντική αύξηση του διμερούς εμπορίου.
Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι το εμπόριο αγαθών Ε.Ε. – Καναδά έχει αυξηθεί κατά 75% σε λιγότερο από μία δεκαετία.
Σε κάθε περίπτωση, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ θα απευθύνει τη δική του ομιλία αύριο στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, ενώ οι επόμενες συζητήσεις θα μεταφερθούν στους ίδιους τους ηγέτες και στη σύνοδο Ε.Ε. – Καναδά στο Μόντρεαλ στις 29 και 30 Οκτωβρίου.
Το πρώτο ζήτημα προς διευκρίνιση είναι πλέον τι θα βρίσκεται ανάμεσα στη σημερινή στρατηγική εταιρική σχέση και την πλήρη ιδιότητα του μέλους, και τι από αυτά είναι διατεθειμένοι να εγκρίνουν οι «27».
