Φόρτωση Text-to-Speech…
Τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου Ανατολικής Μεσογείου (East Med Energy Center) αναμένεται να εγκαινιάσουν οι χώρες του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες) στο Χιούστον του Τέξας στις 11 Ιουνίου, υλοποιώντας μία πρόβλεψη του EastMed Act που παρέμενε σε εκκρεμότητα από το 2019, οπότε και ψηφίστηκε ο σχετικός νόμος.
Η σύσταση αυτού του μόνιμου διατλαντικού μηχανισμού συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της έρευνας αποτελούσε μία από τις κεντρικές διατάξεις του εμβληματικού νόμου, με τον οποίο η Ουάσιγκτον θεσμοθέτησε τη στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο. Τότε, το αμερικανικό Κογκρέσο είχε εξουσιοδοτήσει το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ να προχωρήσει στη δημιουργία του κέντρου, το οποίο σχεδιάστηκε να λειτουργεί ως πλατφόρμα διασύνδεσης πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα.
Τα εγκαίνια του Ενεργειακού Κέντρου θα πραγματοποιηθούν στο Ινστιτούτο Μπέικερ του Πανεπιστημίου Ράις, παρουσία του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του υπουργού Ενέργειας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανού, καθώς και εκπροσώπων του ιδιωτικού τομέα και κορυφαίων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών. Το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον πρέσβη στην Ουάσιγκτον Γεχιέλ Λάιτερ και αξιωματούχους του υπουργείου Ενέργειας, καθώς ο αρμόδιος υπουργός Ελι Κοέν ακύρωσε το ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων.
Θα έχει προηγηθεί την ίδια ημέρα συνεδρίαση του σχήματος 3+1, όπου θα συζητηθούν ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και περιφερειακού συντονισμού, στρατηγικά έργα υποδομών, καθώς και νέες θεματικές όπως η προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, η κυβερνοασφάλεια και οι τεχνολογικές εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα. Την ίδια ημέρα θα πραγματοποιηθούν επίσης χωριστές διμερείς συναντήσεις του κ. Ράιτ με τους υπουργούς της Ελλάδας και της Κύπρου. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναμένεται η έκδοση κοινού ανακοινωθέντος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στο ίδιο το νομοθετικό κείμενο για τη σύσταση του κέντρου προβλέπεται πως στην αποστολή του περιλαμβάνεται η ανάλυση πιθανών κρίσεων και απειλών που συνδέονται με τον ανταγωνισμό για φυσικούς πόρους, ενεργειακά αποθέματα και στρατηγικές επενδύσεις ή εξαγορές ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων από τρίτες δυνάμεις στην περιοχή.
Η πρόβλεψη αυτή φωτίζει και τη γεωπολιτική λογική πίσω από τη δημιουργία του κέντρου. Οι συντάκτες του νόμου αντιμετώπιζαν την Ανατολική Μεσόγειο όχι μόνο ως μια περιοχή ενεργειακών ευκαιριών αλλά και ως πεδίο αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όπου η απόκτηση επιρροής μέσω επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, λιμάνια, δίκτυα μεταφοράς και φυσικούς πόρους μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για την περιφερειακή ασφάλεια.
Υπό αυτή την έννοια, το East Med Energy Center δεν θα λειτουργεί μόνο ως φορέας καινοτομίας και έρευνας, αλλά και ως μηχανισμός στρατηγικής ανάλυσης και έγκαιρης προειδοποίησης για τις χώρες του σχήματος 3+1. Παράλληλα, φιλοδοξεί να αποτελέσει τη σημαντικότερη θεσμική κληρονομιά του EastMed Act και έναν από τους βασικούς μηχανισμούς συνεργασίας των τεσσαρων χωρων για τα επόμενα χρόνια.
