Αυτά είναι νούµερα που αναφέρονται στο παράδειγµα το οποίο φιλοξενεί η Κοµισιόν στις κατευθυντήριες γραµµές της προς τα κράτη-µέλη για το σχεδιασµό των ενισχύσεων της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034.
Ολόκληρο το ρεπορτάζ στην Agrenda που κυκλοφορεί:
Η ΕΕ µέσω του εγγράφου µε θέµα «Πώς να διασφαλιστεί η καλύτερη στόχευση των παρεµβάσεων της ΚΑΠ; Απεικόνιση συγκεκριµένου παραδείγµατος και σχετικών πτυχών προγραµµατισµού», θέλει να περάσει το µήνυµα πως οι ενισχύσεις πρέπει να µοιραστούν µε στρατηγική που προκύπτει µέσω συγκεκριµένων βηµάτων:
- Ανάλυση: Ποιο είναι το σχετικό εισόδηµα σε διαφορετικού είδους εκµεταλλεύσεις; Εξέταση του εισοδήµατος των αγροτών από τη γεωργική δραστηριότητα σε µια αντιπροσωπευτική περίοδο αναφοράς (πηγή δεδοµένων, περίοδος αναφοράς κ.λπ. που θα αποφασιστεί από τα κράτη µέλη). Ποια διδάγµατα έχετε αντλήσει από τις αξιολογήσεις;
- Επιλογή πολιτικής: Ποιο οµάδα αγροτών θα λάβει έξτρα στήριξη, εκτός από τους νέους αγρότες.
- Επιλογή παρεµβάσεων, σχεδίαση παρεµβάσεων, πληρωµή ανά στρέµµα ή ενιαίου ποσού ανά εκµετάλλευση; Ποια θα είναι τα επίπεδα της ενίσχυσης και τα όρια;
- Για το τσεκ, να εξασφαλιστεί το εύρος του εθνικού µέσου όρου µεταξύ 13-24 ευρώ/στρέµµα.
Στόχευση επιδοτήσεων σε τέσσερα βήµατα
Στο παράδειγµα, η Επιτροπή καλεί τα κράτη-µέλη να εξετάσουν το µείγµα των επιδοτήσεων τους σε τρία βήµατα:
Πρώτον, να δούνε στον µέσο όρο της 5ετίας, ποιο εύρος φυσικού µεγέθους εκµεταλλεύσεων παρουσιάζει µέσο όρο αγροτικού εισοδήµατος χαµηλό. Στα παραδείγµατα λοιπόν της Κοµισιόν, το υποθετικό κράτος-µέλος βλέπει ότι οι εκµεταλλεύσεις κάτω των 150 εκταρίων έχουν χαµηλό εισόδηµα, ωστόσο, το κράτος-µέλος θέλει να στοχεύσει αποκλειστικά προς τους επαγγελµατίες αγρότες καθώς αυτοί έχουν τις µεγαλύτερες ανάγκες.
Παράλληλα αποφασίζει ότι οι εκµεταλλεύσεις κάτω των 100 στρεµµάτων θα λάβουν επιδότηση από το καθεστώς µικρών αγροτών που αντικαθιστά όλες τις άµεσες ενισχύσεις. Ως εκ τούτου λαµβάνει την απόφαση, αρχικά, µε βάση µόνο το µέγεθος, να αυξήσει τις επιδοτήσεις για εκµεταλλεύσεις 300-750 στρεµµάτων.
∆εύτερον, να εξετάσουν την περιφερειοποίηση, είτε γεωγραφική (π.χ σε επίπεδο 13 Περιφερειών στην Ελλάδα) είτε αγρονοµική (π.χ αροτραίες, δέντρα, βοσκοτόπια), πού υπάρχει η µεγαλύτερη ανάγκη, δηλαδή που εµφανίζονται τα χαµηλότερα αγροτικά εισοδήµατα. Στο παράδειγµα η Κοµισιόν χωρίζει σε 4 Περιφέρειες (Α-D) τον πίνακα και προσδιορίζει ότι το µικρότερο εισόδηµα ειναι στην Περιφέρεια Β. Ως εκ τούτου λαµβάνεται η απόφαση να υπάρξει προσαύξηση στην Περιφέρεια Β.
Τρίτον, να εξετάσουν κλαδικά, δηλαδή ανά καλλιέργεια και εκτροφή, πού εντοπίζονται τα χαµηλότερα εισοδήµατα.Στο παράδειγµα οι οπωρώνες, οι ελιές, τα αιγοπρόβατα και τα βοοειδή εµφανίζουν σηµαντικά µικρότερα εισοδήµατα από τον µέσο όρο. Αποφασίζεται λοιπόν να υπάρξει συνδεδεµένη ενίσχυση προς τους κτηνοτρόφους και στήριξη της ελιάς µέσω τοµεακού προγράµµατος.
Τέταρτον, να λάβουν υπόψη ότι ο κανονισµός ορίζει ότι θα πρέπει να αυξήσουν τις επιδοτήσεις προς τους νέους αγρότες.
Στο παράδειγµα, το κράτος-µέλος αποφασίζει να πληρώσει το τσεκ ανά στρέµµα αλλά να πληρώσει και την υποχρεωτική αυξηµένη στήριξη προς τους νέους αγρότες ως ενιαίο ποσό. Σηµειώνεται πως οι νέοι αγρότες λαµβάνουν και την πληρωµή ανά στρέµµα (γενική) και το ενιαίο ποσό.
Τα ποσά που προκύπτουν
- Στάνταρ πληρωµή ανά στρέµµα: 13 ευρώ/στρέµµα.
- Ενιαίο ποσό ανά νέο αγρότη: 5.000 ευρώ ανά εκµετάλλευση.
- Προσαύξηση για µεσαίες εκµεταλλεύσεις (300-750 στρεµµάτων): +6 ευρώ ανά στρέµµα.
- Προσαύξηση για την Περιφέρεια Β που εµφάνιζε µικρότερο εισόδηµα: +2 ευρώ το στρέµµα.
Όλα τα παραπάνω ποσά είναι αθροιστικά. Η πληρωµή προς τους µικρούς αγρότες είναι 2.500 ευρώ ανά εκµετάλλευση. Αποφασίστηκε παράλληλα συνδεδεµένη ενίσχυση προς κλάδους µε µικρότερο εισόδηµα.
Kαλύτερη στόχευση µέσω συνδεδεµένων ενισχύσεων
Η Κοµισιόν αναφέρει πως το κάθε κράτος-µέλος µπορεί να στοχεύσει καλύτερα τις επιδοτήσεις του και µέσω των συνδεδεµένων. Μπορεί δηλαδή να διαφοροποιήσει ακόµη και το πριµ ανάλογα µε διάφορα κριτήρια όπως:
- Μέγεθος, π.χ. ιεράρχηση µικρών και µεσαίων εκµεταλλεύσεων.
- Εδαφικό, αντιµετώπιση πρόσθετων αναγκών ορισµένων γεωγραφικών περιοχών.
- Βιώσιµες πρακτικές, π.χ. βιολογική γεωργία.
- Προϊόντα ποιότητας µε σήµανση, γεωγραφικές ενδείξεις.
- Συνεργασία, π.χ. µέλη Συνεταιρισµών ή Οργανώσεων και Οµάδων παραγωγών.
∆ιαφοροποίηση και στην εξισωτική αποζηµίωση
Παράλληλα µπορεί η Ελλάδα να ξεχωρίσει το ύψος της εξισωτικής αποζηµίωσης όπως το κάνει τώρα σε ορεινές (12 ευρώ/στρέµµα), µειονεκτικές περιοχές (9 ευρώ/στρέµµα), αλλά και να το διαφοροποιήσει ανάλογα το σύστηµα παραγωγής. ∆ηλαδή να έχει άλλο ύψος πριµ ο κτηνοτρόφος και άλλο ο ελαιοπαραγωγός.
Η θέση της Ελλάδας
Το πιο πιθανό σενάριο για τη χώρα µας είναι να ακολουθηθεί ένα µοντέλο για το τσεκ που θα συνδυάζει µαζί και την αναδιανεµητική ενίσχυση (π.χ προσαύξηση επιδότησης για 200 στρέµµατα και κάτω) συν κάποια έξτρα χρήµατα σε νέους αγρότες (ίσως και ενιαίο ποσό). Το µεγάλο ερώτηµα είναι αν θα εγκαταλειφθεί το καθεστώς των αγρονοµικών περιφερειών, µε τις επιδοτήσεις να κυµαίνονται µε βάση άλλα γεωγραφικά ίσως κριτήρια. Πολύ πιθανή και η πρόβλεψη ενιαίου πριµ ανά µικρό παραγωγό.
Μπορεί το τσεκ να πάει και άνω των 24 ευρώ το στρέµµα υπό προϋποθέσεις
Για το τσεκ, η Επιτροπή ελέγχει τον προγραµµατισµένο µέσο όρο ενίσχυσης ώστε να βρίσκεται στο εύρος των 13 έως 24 ευρώ ανά στρέµµα. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι ο έλεγχος αφορά τον συνολικό προγραµµατισµένο µέσο όρο και δεν ακυρώνει τη δυνατότητα διαφοροποίησης. Εποµένως, ορισµένες οµάδες ή περιοχές µπορούν να λαµβάνουν κάτω από 13 ευρώ/στρµ. και άλλες πάνω από 24 ευρώ/στρµ., αρκεί ο συνολικός σχεδιασµένος µέσος όρος να τηρεί το απαιτούµενο εύρος.
