Φόρτωση Text-to-Speech…
«Είμαι αρκετά σίγουρος ότι η αίτηση θα υποβληθεί μέχρι το τέλος του έτους», αναφέρει στην «Κ» ο υπουργός Εξωτερικών της Αλβανίας, Φερίτ Χότζα, σχετικά με την προσφυγή στη Χάγη για τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών. Μιλώντας στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο κ. Χότζα ανέδειξε ως κύρια προτεραιότητα την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας.
– Συναντηθήκατε με τον Ελληνα ομόλογό σας για να συζητήσετε την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων. Ποια νέα ή επιπλέον σχέδια μπήκαν στο τραπέζι;
– Τόσο η Αλβανία όσο και η Ελλάδα μοιράζονται ένα κοινό όραμα για τα Δυτικά Βαλκάνια, μια περιοχή που είναι σταθερή, συνεργάσιμη και προχωράει σταθερά προς την Ευρωπαϊκή Ενωση. Παράλληλα με τις ευρύτερες περιφερειακές συζητήσεις, έχει δοθεί ιδιαίτερη προσοχή και στις διμερείς σχέσεις, οι οποίες παραμένουν ισχυρές και συνεχίζουν να υποστηρίζουν την πορεία της Αλβανίας προς την ένταξη στην Ε.Ε.
– Επομένως, εκτός από την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας σας, σε ποιους άλλους τομείς εμβαθύνατε;
– Ενα βασικό εκκρεμές ζήτημα είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και της υφαλοκρηπίδας, το οποίο παραμένει ανεπίλυτο για σχεδόν δύο δεκαετίες. Εχουν γίνει προσπάθειες μέσω διμερών διαπραγματεύσεων σε περισσότερες από μία περιπτώσεις, αλλά έχει καταστεί σαφές ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν είναι εύκολη. Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο και η φυσική πορεία είναι να προσφύγουμε στο διεθνές δίκαιο. Οπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να παραπέμψουν το θέμα στο δικαστήριο και να του επιτρέψουν να εκδώσει τελική απόφαση.
– Σε ποιο στάδιο βρίσκονται αυτή τη στιγμή οι διαπραγματεύσεις για τις θαλάσσιες ζώνες;
– Νομίζω ότι κανένας από εμάς δεν έχει υποβάλει ακόμη αίτηση εκεί (Διεθνές Δικαστήριο Χάγης). Πιστεύω ότι θα το κάνουμε από κοινού, επειδή πρόκειται για κοινή πρωτοβουλία. Νομίζω ότι πολύ σύντομα, μέσα στο έτος, θα έχουμε μια κοινή ή ξεχωριστή προσέγγιση και αυτό μένει να συζητηθεί με τον ομόλογό μου. Ωστόσο, είμαστε ανοιχτοί για οτιδήποτε και αφήνουμε στο δικαστήριο τον χρόνο που χρειάζεται για να αποφασίσει και να εκδώσει απόφαση.
– Αρα, το πρώτο στάδιο θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους;
– Είμαι αρκετά σίγουρος ότι τουλάχιστον η αίτηση θα υποβληθεί μέχρι το τέλος του έτους.
– Τον Οκτώβριο του 2024 η Αλβανία άνοιξε δύο ιταλικά κέντρα υποδοχής μεταναστών για τη διαχείριση έως και 36.000 αιτούντων άσυλο. Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή αντιμετώπισε σημαντικές δυσκολίες. Πιστεύετε ότι το σχέδιο για τα «κέντρα φιλοξενίας» μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει;
– Τα στρατόπεδα είναι εγκαταστάσεις για τις οποίες η Αλβανία προσέφερε τον χώρο, ενώ τη λειτουργία τους αναλαμβάνει η Ιταλία. Υπό αυτή την έννοια λειτουργούν ως χώροι υπό ιταλική διαχείριση και η Αλβανία δεν εμπλέκεται στις εσωτερικές τους λειτουργίες. Το έργο έχει αντιμετωπίσει κάποια πίεση λόγω εσωτερικών προστριβών στην Ιταλία. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, ιταλικό δικαστήριο έχει εκδώσει απόφαση που επιβεβαιώνει ότι τα κέντρα που ιδρύθηκαν στην Αλβανία είναι συμβατά με το δίκαιο της Ε.Ε. Πρόκειται για μια πολύ συγκεκριμένη και περιορισμένη πρωτοβουλία. Δεν υπάρχουν σχέδια για επέκτασή τους ή για άνοιγμα επιπλέον κέντρων. Το έργο ξεκίνησε ως αίτημα της Ιταλίας προς την Αλβανία και η Αλβανία ανταποκρίθηκε θετικά χωρίς δισταγμό. Η πρόσφατη επιβεβαίωση από το ιταλικό δικαστήριο ότι η ρύθμιση είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο ενισχύει περαιτέρω αυτή τη θέση.
– Επομένως, αν η Ελλάδα ζητούσε το ίδιο, θα λέγατε «ναι»;
– Δεν ξέρω αν η Ελλάδα χρειάζεται να έχει κέντρα (μεταναστών) στην Αλβανία.
– Ολοκληρώνοντας, έχετε δηλώσει ότι «η Ελλάδα χαίρεται να μας βοηθά και συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρών υποστηρικτών της Αλβανίας στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Αν η Ελλάδα δεν το ήθελε, κανένα κεφάλαιο δεν θα είχε ανοίξει». Ποια ενταξιακά κεφάλαια απομένουν να ολοκληρωθούν για την ένταξη της Αλβανίας στην Ε.Ε.;
– H Αλβανία έχει ανοίξει όλα τα κεφάλαια και βρίσκεται πλέον σε ένα πολύ συγκεκριμένο και κρίσιμο στάδιο. Βρισκόμαστε στη φάση της ενδιάμεσης αξιολόγησης, η οποία επικεντρώνεται στους πιο θεμελιώδεις τομείς, δηλαδή το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στην ορολογία των Βρυξελλών, αυτά αναφέρονται ως «ενδιάμεσα κριτήρια». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκπονήσει έκθεση με βάση την πρόοδο της Αλβανίας και την έχει υποβάλει στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο εξετάζει την έκθεση αυτή καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου και του Απριλίου, και αναμένουμε ότι σύντομα θα οριστικοποιήσει την κοινή του θέση. Η θέση αυτή θα υιοθετηθεί επίσημα στην επόμενη Διακυβερνητική Διάσκεψη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Αλβανίας. Μόλις ολοκληρωθεί αυτό το βήμα, ελπίζουμε εντός των επόμενων εβδομάδων, θα προχωρήσουμε στην επόμενη φάση: «το κλείσιμο των κεφαλαίων». Μέχρι στιγμής κανένα κεφάλαιο δεν έχει κλείσει επίσημα, παρόλο που αρκετά είναι τεχνικά έτοιμα. Ο λόγος είναι ότι το κλείσιμο δεν μπορεί να προχωρήσει έως ότου πληρωθούν πλήρως τα «ενδιάμεσα κριτήρια».
