Το νέο 15ο Πενταετές Σχέδιο σηματοδοτεί τη μετάβαση της χώρας από την περίοδο της αγροτικής μεταρρύθμισης σε μια νέα φάση συνολικού εκσυγχρονισμού, με ορίζοντα την ανάδειξή της σε παγκόσμια αγροτική υπερδύναμη έως το 2035, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Εξωτερικού Γεωργίας (FAS) του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ.
Το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας δημοσίευσε το 15ο Πενταετές Σχέδιο για την Επιτάχυνση του Εκσυγχρονισμού της Γεωργίας και της Υπαίθρου (2026-2030), το οποίο αποτελεί τον βασικό οδικό χάρτη της χώρας για την αγροτική ανάπτυξη της επόμενης πενταετίας.
Η στρατηγική εστιάζει στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, στην τεχνολογική καινοτομία, στην αναβάθμιση των αγροτικών βιομηχανιών, στην πράσινη μετάβαση και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην ύπαιθρο.
Παραγωγική δυναμικότητα 725 εκατ. τόνων
Κεντρικός στόχος αποτελεί η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας των σιτηρών στα 725 εκατ. τόνους ετησίως, από 715 εκατ. τόνους σήμερα. Η κινεζική κυβέρνηση διευκρινίζει ότι πρόκειται για στόχο παραγωγικής ικανότητας και όχι απαραίτητα πραγματικής ετήσιας παραγωγής.
Η αύξηση αυτή θα επιτευχθεί μέσα από την αναβάθμιση των γεωργικών εκτάσεων, τη χρήση βελτιωμένου γενετικού υλικού, την εκτεταμένη μηχανοποίηση και την εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών καλλιέργειας.
Παράλληλα, το Πεκίνο υιοθετεί την έννοια της «ευρύτερης αντίληψης για τα τρόφιμα», σύμφωνα με την οποία η επισιτιστική ασφάλεια δεν περιορίζεται στα σιτηρά αλλά επεκτείνεται σε προϊόντα που προέρχονται από δάση, ποτάμια και θάλασσες, με στόχο τη διαφοροποίηση των διατροφικών πηγών.
Η τεχνολογία γίνεται ο βασικός μοχλός ανάπτυξης
Σε αντίθεση με το προηγούμενο πενταετές σχέδιο, όπου η τεχνολογία λειτουργούσε υποστηρικτικά, πλέον τοποθετείται στον πυρήνα της αγροτικής πολιτικής.
Η Κίνα επιδιώκει έως το 2030 το 67% της ανάπτυξης του αγροτικού τομέα να προέρχεται από την επιστημονική και τεχνολογική πρόοδο, έναντι 64% σήμερα.
Το σχέδιο προβλέπει:
- ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων γενετικής βελτίωσης και αυστηρότερη προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας,
- παραγωγή «έξυπνων» γεωργικών μηχανημάτων και εξοπλισμού νέας γενιάς,
- αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη γεωργία,
- δημιουργία ολοκληρωμένων ψηφιακών υποδομών και δικτύων συλλογής δεδομένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στη βιοτεχνολογία, με ανάπτυξη νέων ζωοτροφών από μικροβιακές και εντομολογικές πρωτεΐνες, βιολογικών λιπασμάτων, βιοδιεγερτών και νέας γενιάς φυτοπροστατευτικών προϊόντων βασισμένων σε RNA και πεπτίδια.
Εκτεταμένες επενδύσεις σε υποδομές
Μεταξύ των σημαντικότερων έργων που προβλέπονται περιλαμβάνονται:
- πρόγραμμα αύξησης της παραγωγικής δυναμικότητας κατά επιπλέον 50 εκατ. τόνους σιτηρών,
- αναβάθμιση όλων των μόνιμων γεωργικών εκτάσεων υψηλής παραγωγικότητας σε 720 βασικές αγροτικές περιφέρειες,
- βελτίωση αρδευτικών και αποστραγγιστικών υποδομών,
- εφαρμογή γεωργίας ακριβείας και συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης νερού και λίπανσης.
Πράσινη ανάπτυξη και κυκλική οικονομία
Το νέο σχέδιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της γεωργίας.
Προβλέπονται περιορισμός της χρήσης λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ανακύκλωση γεωργικών αποβλήτων, αποκατάσταση υποβαθμισμένων εδαφών και προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων.
Παράλληλα, η Κίνα επιχειρεί να μετατρέψει την οικολογική αξία σε οικονομικό πλεονέκτημα μέσω της ανάπτυξης αγορών άνθρακα και της αξιοποίησης της γεωργίας ως μηχανισμού δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Αναβάθμιση της αγροτικής οικονομίας
Η στρατηγική προβλέπει στενότερη σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με τη μεταποίηση, τον τουρισμό, τον πολιτισμό και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Παράλληλα σχεδιάζεται σημαντική επέκταση των υποδομών ψυχρής αλυσίδας, με τη δημιουργία 500 κέντρων συγκέντρωσης και διανομής και 50 νέων αγροτικών χονδρεμπορικών αγορών, ώστε να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία των αγροτικών προϊόντων.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης, ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και επέκτασης κοινωνικών υπηρεσιών στην ύπαιθρο.
Περισσότερη αυτάρκεια και διαφοροποίηση εισαγωγών
Στον τομέα του εμπορίου, η Κίνα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις χώρες προέλευσης των εισαγόμενων αγροτικών προϊόντων, ιδιαίτερα των ελαιούχων σπόρων, μειώνοντας τους κινδύνους για την εφοδιαστική αλυσίδα.
Παράλληλα, ενισχύει τη διεθνή συνεργασία με τις χώρες της πρωτοβουλίας «Belt and Road», ενώ επιδιώκει τη δημιουργία ισχυρών κινεζικών αγροδιατροφικών επιχειρήσεων με διεθνή παρουσία.
Οι βασικοί στόχοι έως το 2030
Το νέο πενταετές σχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων:
- παραγωγική δυναμικότητα σιτηρών 725 εκατ. τόνων,
- αυτάρκεια βασικού γενετικού υλικού στο 85%,
- μηχανοποίηση άνω του 80% στις βασικές καλλιεργητικές εργασίες,
- αύξηση της προστιθέμενης αξίας της αγροδιατροφικής οικονομίας στα 25,8 τρισ. γουάν,
- βελτίωση της πράσινης ανάπτυξης της γεωργίας,
- σημαντική αναβάθμιση των υποδομών και των κοινωνικών υπηρεσιών στις αγροτικές περιοχές.
Από την ποσότητα στην ανταγωνιστικότητα
Σε σχέση με το προηγούμενο πενταετές σχέδιο (2021-2025), η νέα στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από την απλή διατήρηση της παραγωγής στη δημιουργία ενός περισσότερο ανταγωνιστικού, τεχνολογικά προηγμένου και περιβαλλοντικά βιώσιμου αγροτικού τομέα.
Η τεχνητή νοημοσύνη, η ψηφιακή γεωργία, η βιοτεχνολογία και η ανάπτυξη διεθνώς ανταγωνιστικών επιχειρήσεων αναδεικνύονται πλέον σε βασικούς πυλώνες της κινεζικής αγροτικής πολιτικής, επιβεβαιώνοντας τη φιλοδοξία του Πεκίνου να αποκτήσει ηγετικό ρόλο στη διεθνή αγροδιατροφική οικονομία μέσα στην επόμενη δεκαετία.
