«Eνας Μητσοτάκης αρκεί στην πολιτική». Αυτόν τον τίτλο είχε διαλέξει ο Γιάννης Βλαστάρης, εμπνευστής και ιδρυτής του περιοδικού «Eψιλον» της «Ελευθεροτυπίας», για τη συνέντευξη του –φοιτητή τότε στις ΗΠΑ– Κυριάκου Μητσοτάκη, το 1992. Η συνέχεια ήταν απρόβλεπτη και για τους δύο.
Ο μαχητικός κνίτης, σκληρός συνδικαλιστής της Πανσπουδαστικής στο Πολιτικό της Νομικής και για 20 χρόνια διευθυντής της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» βρέθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου το 2019, ξαφνιάζοντας ακόμη και τον εαυτό του.
Ο «Ντοράκης»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εικόνα για τον δημοσιογράφο Γιάννη Βλαστάρη πολύ πριν τον συναντήσει. Από τον Παύλο Μπακογιάννη, με τον οποίο συνεργάζονταν και συνδέθηκαν στο περιοδικό «ΕΝΑ», και από την Ντόρα, στη σχέση του με την οποία χρωστούσε το παρωνύμιο «Ντοράκης» που του κόλλησαν τον καιρό της «Ελευθεροτυπίας» συνάδελφοί του που τον θεωρούσαν «κρυφοδεξιό». Κάποια ακριβά γούστα και συναναστροφές με κύκλους της ελίτ τον έκαναν αντιπαθή στο πιο ριζοσπαστικό κομμάτι του προσωπικού της ιστορικής εφημερίδας και σίγουρα στην εκδότρια, με την οποία είχαν συγκρουστεί άγρια.
Ο Κυρ. Μητσοτάκης του ζήτησε για πρώτη φορά να συνεργαστούν όταν έγινε πρόεδρος της Ν.Δ., το 2016. Μέχρι τις εκλογές βρισκόταν κοντά του από απόσταση ασφαλείας, στέλνοντας σημειώματα αποκλειστικά στον ίδιο και συζητώντας μαζί του χωρίς παρουσία τρίτων, στο σπίτι του, κάποια απογεύματα – ο ένας πίνοντας τσάι και ο άλλος ουίσκι. Τελικά, μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Κυρ. Μητσοτάκη, το 2019, δέχθηκε να γίνει επισήμως λογογράφος του επειδή τον πίστεψε – και τον πιστεύει ακόμη.
Κατά τα άλλα, δεν έχει προσαρμοστεί πλήρως στους κανόνες της εξουσίας. Δεν έχει οδηγό ούτε αστυνομική συνοδεία και είναι ο μόνος στο επιτελείο του πρωθυπουργού που δεν φοράει ποτέ γραβάτα. Κάποιες φορές συμμετέχει στον «πρωινό καφέ» διαδικτυακά επειδή δυσκολεύεται να ξυπνήσει νωρίς και ο πρωθυπουργός το ανέχεται κατ’ εξαίρεσιν.
Την πρώτη του μέρα στο Μαξίμου απευθύνθηκε στον πρωθυπουργό με την προσφώνηση «σύντροφέ μου».
Είναι δέκα χρόνια μεγαλύτερός του και του μιλούσε από την αρχή στον ενικό. Oταν μπήκε για πρώτη φορά στο Μέγαρο Μαξίμου του απευθύνθηκε με την προσφώνηση «σύντροφέ μου», προκαλώντας αμηχανία σε όσους ήταν μπροστά. Δεν έδειξε ποτέ ενδιαφέρον να υιοθετήσει τους κώδικες της Ν.Δ. και ίσως γι’ αυτό δεν έχει αναπτύξει δυνατές φιλίες με συνεργάτες του πρωθυπουργού, όπως αυτές με συμφοιτητές του ή με συν-παραθεριστές του στην Κύθνο, τόπο υπαρξιακής αναφοράς του, όπου αναστήλωσε ένα σπιτάκι που του άφησε ο πατέρας του.
Το 2017, έχοντας αποφασίσει να τον διεκδικήσει ως συνεργάτη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε πάει στην παρουσίαση του –σκληρά αντι-ΣΥΡΙΖΑ– βιβλίου του «Λεξικό χωρίς γραβάτα», στο οποίο ανέλυε μέσα από συγκεκριμένα λήμματα τη διαστροφή των εννοιών για προπαγανδιστικούς λόγους, τη διπλή γλώσσα της περιόδου 2015-2016, όπως ο ίδιος το όρισε (π.χ. την αντικατάσταση της τρόικας από τους θεσμούς). Στο πάνελ συμμετείχε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, με τον οποίο έχουν καταφέρει να παραμένουν φίλοι παρά την έντονα κριτική στάση του πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης απέναντι στον Κυρ. Μητσοτάκη.
Ο Γιάννης Βλαστάρης δεν είχε καμία αναστολή να σταθεί δίπλα στον Κυρ. Μητσοτάκη, παρόλο που ερχόταν από αλλού. Κάποιος τον ρώτησε πώς ένας αριστερός έκανε τέτοιο άλμα και θυμάται ακόμη την απάντησή του: «Ο άνθρωπος που συνάντησα είναι αδέσμευτος, καθόλου συμπλεγματικός ιδεολογικά και ξέρει περισσότερη ροκ από μένα».
Δεν είχε ούτε την απορία γιατί ο Κυρ. Μητσοτάκης του έδειξε τέτοια εμπιστοσύνη χωρίς να γνωρίζονται καλά. Η ερμηνεία που έδωσε ο ίδιος κάποια φορά που του ζητήθηκε είναι ότι «χρειαζόταν τις διατυπώσεις και τον τρόπο σκέψης της Μεταπολίτευσης» από έναν άνθρωπο «του πεδίου», γιατί εκείνος ήταν κλεισμένος σε μια βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ. Αλλωστε, ποιος ηγέτης δεν θέλει δίπλα του ένα γνώστη των μυστικών του αντιπάλου, που μπορεί να γράψει ένα συλλυπητήριο μήνυμα για τον θάνατο του Μανώλη Γλέζου και ταυτόχρονα μια ομιλία για το Κογκρέσο;
Αν και διαφέρουν στα περισσότερα, δεν έχουν τσακωθεί σοβαρά όλα αυτά τα χρόνια, ούτε καν ψυχρανθεί, όπως διαπιστώνουν οι γύρω τους. Η σχέση τους είναι σταθερή, χωρίς διακυμάνσεις, και προστατευμένη, αφού ο λογογράφος του πρωθυπουργού δεν έχει προσωπική ατζέντα. Oτι ανταλλάσσουν βιβλία και προτάσεις για ταινίες είναι αδιάφορο για τους τρίτους.
Στα επτά χρόνια που βρίσκεται δίπλα στον πρωθυπουργό δεν έχει δώσει συνεντεύξεις, δεν έχει κάνει αναρτήσεις, δεν έχει γίνει «πηγή» για τα ΜΜΕ, αποφεύγοντας την πολιτικομιντιακή συνάφεια και τα φώτα – είναι αόρατος έξω από το Μέγαρο Μαξίμου. Κρατάει τις δύο κόρες του μακριά από τη φωτιά της δημόσιας ζωής και προστατεύει την ιδιωτικότητά του χωρίς θόρυβο, παρόλο που δεν έχει αλλάξει σημαντικά τις συνήθειές του, πέρα από το ότι ξυπνάει νωρίτερα και πηγαίνει λιγότερο στην Κύθνο.
Πρόσφατα έγινε παππούς. Η εγγονούλα του τον βοηθά, χωρίς να το ξέρει, να βγει από το σκοτάδι στο οποίο βυθίστηκε μετά μια φοβερή απώλεια που έγινε γνωστή ερήμην του.
Βιβλιογραφία
Το γραφείο του στο Μέγαρο Μαξίμου ξεχωρίζει εύκολα επειδή πάντα υπάρχουν αραδιασμένα κάμποσα «εξωσχολικά» βιβλία. Αυτόν τον καιρό διακρίνεται μια έκδοση των ομιλιών του Σεφέρη στη Στοκχόλμη, όταν πήρε το Νομπέλ, το 1963, με τίτλο «Είμαι ο ίδιος μια αντίφαση». Και δίπλα, οι «Αχτένιστες σκέψεις» του Πολωνοεβραίου Στάνισλαβ Γέρζι Λετς με υπογραμμισμένες δύο φράσεις: «Πώς μεταφράζονται οι αναστεναγμοί σε ξένες γλώσσες» – «Οταν όλα συμφωνούν, κάτι δεν πρέπει να πηγαίνει καλά».
