Η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί ότι η Ελλάδα συνδέεται με βαθύτερους πολιτισμικούς δεσμούς με τη Ρωσία από ό,τι με την Ευρώπη και τη Δύση, όπως καταδεικνύουν τα αποτελέσματα της νέας αποκλειστικής δημοσκόπησης της εταιρείας QED για το pod.
Η κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη απέναντι στο ρωσικό κράτος (48% θετική, 42% αρνητική άποψη), όμως είναι ξεκάθαρα θετικά διακείμενη απέναντι στους Ρώσους πολίτες (67% θετική άποψη έναντι 26% αρνητικής).
Τα στοιχεία που ενισχύουν θετικά την εικόνα της Ρωσίας είναι κυρίως η Ορθόδοξη παράδοση (81%), η ενεργειακή ισχύς (74%) και η ρωσική τέχνη/λογοτεχνία (71%). Αντίθετα, οι σχέσεις Ρωσίας – Τουρκίας είναι ο μόνος παράγοντας που φαίνεται να επιδρά αρνητικά στην πλειοψηφία (55%).
Οταν οι Ελληνες σκέφτονται τη Ρωσία, η πιο ισχυρή θετική έννοια στο μυαλό τους είναι η «Ισχυρή ηγεσία» (46%) και ο Χριστιανισμός (18%). Στον αντίποδα, δηλώνουν ότι συνδέουν αρνητικά τη Ρωσία με τους όρους «αυταρχισμός» (51%) και «κομμουνισμός» (26%).
Η αντίσταση της ΕΣΣΔ στη χιτλερική Γερμανία (33%) και η Ελληνική Επανάσταση (26%) επιδρούν θετικά. Ομως, στο σήμερα, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί τεράστιο πλήγμα, επηρεάζοντας αρνητικά την εικόνα της Ρωσίας για το 51% των ερωτηθέντων.
Καλύτερα Ρωσία από Ευρώπη;
Στο podcast Γκάλοπ εν βρασμώ, ο Σταύρος Θεοδωράκης συζητά με τον Κωστή Κορνέτη, ερευνητή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, για τους λόγους που οι Ελληνες εκφράζονται διαχρονικά τόσο θετικά για την Ρωσία.
Οπως επισημαίνει, η εικόνα μιας μονοδιάστατης ρωσοφιλίας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αντίθετα κυριαρχεί μια δομική αμφιθυμία. Παρότι η Ελλάδα παραμένει θεσμικά, πολιτισμικά και οικονομικά ενταγμένη στη Δύση, διατηρεί παράλληλα μια συναισθηματική δυσπιστία απέναντί της, με τη Ρωσία να λειτουργεί συχνά ως συμβολικό αντίβαρο.
Αντίστοιχα, η θετική στάση απέναντι στη Ρωσία δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους ιδεολογικούς χώρους, αλλά εμφανίζεται σε αριστερούς, κεντρώους και δεξιούς, γεγονός που, όπως υποστηρίζει ο κ. Κορνέτης, κατατάσσει τη Ρωσία «σε έναν καθρέφτη διαφορετικών αναγκών και προσδοκιών κατά το δοκούν».
Παράλληλα, οι Eλληνες φαίνεται να διαχωρίζουν τη ρωσική πολιτική από τον ρωσικό λαό, προς τον οποίο διατηρούν υψηλά ποσοστά συμπάθειας. Ο Κορνέτης αποδίδει αυτή τη διαχρονική σύνδεση κυρίως σε πολιτισμικούς και ιστορικούς δεσμούς, όπως η Ορθοδοξία, η κοινή βυζαντινή κληρονομιά και οι ιστορικές αναφορές που έχουν διαμορφώσει ένα ισχυρό συλλογικό φαντασιακό.
Τονίζει ωστόσο ότι η ιδέα της Ρωσίας ως σταθερού εναλλακτικού συμμάχου της Ελλάδας αποτελεί περισσότερο μύθο παρά ιστορική πραγματικότητα.
Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, το φιλορωσικό φαντασιακό δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά παρουσιάζει ρωγμές και μετασχηματίζεται σταδιακά. Παρατηρεί, μάλιστα, ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν είναι τόσο αφελής απέναντι στη Ρωσία, σημειώνοντας ότι η Ρωσία θα συνεχίσει να υπάρχει ως στοιχείο αναφοράς και στα πολιτικά πράγματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί και διαβατήριο επιτυχίας για εκείνους που προσπαθούν να το εκμεταλλευτούν για πολιτικά οφέλη.
