Φόρτωση Text-to-Speech…
Η κρίση στη Θέουτα, όπου έως και 70.000 μετανάστες, σύμφωνα με διάφορες ευρωπαϊκές πηγές, πέρασαν τα σύνορα προς τον ισπανικό θύλακο στη Βόρεια Αφρική, αποτελεί για τον Γκέραλντ Κνάους ένα γεγονός χωρίς προηγούμενο τις τελευταίες δεκαετίες. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Σταθερότητας (ESI), και μια από τις πιο ηχηρές φωνές στη συζήτηση για το μεταναστευτικό, μιλώντας στην «Κ» υποστηρίζει ότι το μέγεθος και η ταχύτητα της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσον ήταν αυθόρμητη.
«Ας επισημάνουμε πρώτα πόσο πρωτοφανή ήταν αυτά τα μεγέθη. Στο αποκορύφωμα της προσφυγικής κρίσης του 2015 στην Ελλάδα, έφθαναν στα νησιά περίπου 10.000 άτομα την ημέρα», εξηγεί στην «Κ». «Δεν έχει σημειωθεί παρόμοια μαζική διέλευση ευρωπαϊκών συνόρων από παράτυπους μετανάστες τις τελευταίες δεκαετίες», αναφέρει.
Ο Κνάους επισημαίνει ότι «τους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους η Ισπανία είχε μόνο 14.000 αφίξεις σε όλες τις διαδρομές. Ολο το περασμένο έτος η Ισπανία είχε λιγότερες από 40.000 αφίξεις συνολικά, ενώ κατά τους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα είχαν συνολικά 50.000 αφίξεις από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή».
«Και ακριβώς γι’ αυτό», προσθέτει, «η εξέλιξη στη Θέουτα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως μία ακόμη έξαρση της μεταναστευτικής πίεσης. Δεν αναπτύχθηκε σταδιακά. Δεν υπήρξε καμία αλλαγή στην ισπανική πολιτική, και έτσι, το προφανές ερώτημα είναι: ήταν πραγματικά αυθόρμητη;».
Κατά τον Κνάους, αυτό που συνέβη στη Θέουτα αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα. «Βλέπουμε ότι οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη φοβούνται να μάθουν τι πραγματικά συνέβη. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ξανά στο μέλλον. Θα μπορούσε να συμβεί στην Κρήτη ή στη Λαμπεντούζα και δεν είμαστε σε θέση να το σταματήσουμε αν, για παράδειγμα, εκατό σκάφη αναχωρήσουν από τη Λιβύη με προορισμό την Ελλάδα».
«Προς το παρόν η Ευρωπαϊκή Eνωση», συμπληρώνει, «δεν διαθέτει πραγματική στρατηγική ώστε να μην εξαρτάται πλήρως από τους άμεσους γείτονές της. Εδώ και χρόνια η Ευρώπη μιλάει για την “εργαλειοποίηση” του μεταναστευτικού από τρίτες χώρες, όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική: Η Ελλάδα και η Ιταλία διαπραγματεύονται με όσους κατέχουν την εξουσία στη Λιβύη, ενώ η Ισπανία διαπραγματεύεται με το Μαρόκο, και σε όλες τις περιπτώσεις είμαστε απολύτως εξαρτημένοι».
«Μετά τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας είμαστε ακόμη πιο ευάλωτοι», προσθέτει, «διότι αυτά έδειξαν πόσο φοβισμένες και πόσο αδύναμες είναι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις».
Σε ερώτηση αν η πρόσφατη απόφαση του Πέδρο Σάντσεθ να νομιμοποιήσει περίπου 500.000 μετανάστες συνέβαλε στα γεγονότα, ο Κνάους είναι κατηγορηματικός: «Η Ισπανία έχει πραγματοποιήσει επτά διαδικασίες νομιμοποίησης ή τακτοποίησης από τα τέλη της δεκαετίας του ’80. Το 2005 νομιμοποιήθηκαν 600.000 άτομα, όμως δεν αυξήθηκε ο αριθμός των παράτυπων αφίξεων».
«Αυτή τη φορά (η νομιμοποίηση) ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο. Αν αυτό ήταν ένα σήμα, θα περίμενε κανείς κάποια αύξηση στον αριθμό των αφίξεων. Ο αριθμός των αφίξεων μειώθηκε για επτά μήνες μέχρι τα τελευταία γεγονότα. Κανένας από αυτούς τους νεαρούς Μαροκινούς που πήγαν στη Θέουτα για μία μέρα και μετά έφυγαν δεν θα πληρούσε τις προϋποθέσεις, καθώς θα έπρεπε να βρίσκονται στην Ισπανία πριν από το τέλος του 2025 και τουλάχιστον για πέντε μήνες», τονίζει.
Η Ιταλία
Την ίδια ώρα, η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωνε την προσωρινή αναστολή της Συμφωνίας Σένγκεν για τους ταξιδιώτες από την Ισπανία, μια απόφαση που ο Κνάους χαρακτηρίζει «γελοία». «Η Ισπανία και η Ιταλία δεν έχουν κοινά χερσαία σύνορα. Η Ιταλία μπορεί να ελέγχει τις πτήσεις από τη Βαρκελώνη και τη Μαδρίτη και μπορεί να ελέγξει τους ανθρώπους που έρχονται, άρα είναι άσκοπο. Δεν σταματάς τους παράτυπους μετανάστες έτσι».
Τι θα μπορούσε, λοιπόν, να κάνει η Ευρώπη; «Θα πρέπει να συνάψουμε συμφωνίες για ασφαλείς τρίτες χώρες, όπως με τη Ρουάντα, η οποία είναι πρόθυμη να λειτουργήσει ως ασφαλής τρίτη χώρα», αναφέρει. «Η πολιτική θα πρέπει να είναι, από μια συγκεκριμένη ημερομηνία, ότι όποιος φθάσει στην Ελλάδα παράτυπα θα μεταφέρεται σε αυτήν την ασφαλή τρίτη χώρα. Oταν οι άνθρωποι δουν ότι είναι αλήθεια, ότι όσοι φθάνουν κρατούνται και μεταφέρονται στην ασφαλή τρίτη χώρα, το μήνυμα θα είναι: Μην έρχεστε. Είναι άσκοπο».
Καταλήγοντας, και με επίκεντρο την έκτακτη σύσκεψη των υπουργών Εσωτερικών για το όλο ζήτημα, ο Αυστριακός αξιωματούχος σημειώνει ότι «η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει άμεσα μηδενικές αφίξεις μέσω συμφωνιών για ασφαλείς τρίτες χώρες, χωρίς όμως να επαναλάβει το λάθος της πλήρους εξάρτησης από μία μόνο χώρα».
