Φόρτωση Text-to-Speech…
Πριν από λίγους μήνες (27 Απριλίου 2026) η «Κ» έφερε στην επιφάνεια σπαράγματα από το ημερολόγιο του γ.γ. του υπουργείου Εθνικής Αμυνας Αντώνη Οικονόμου, για το δαιδαλώδες παρασκήνιο που οδήγησε στη διάσωση των τριών υποβρυχίων τύπου 214 (κλάση «Παπανικολής») του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) και του υποβρυχίου «Ωκεανός». Η Ελλάδα είχε πληρώσει στους Γερμανούς το μεγαλύτερο μέρος του συμβολαίου, ωστόσο η ναυπήγησή τους δεν προχωρούσε λόγω συμβατικών διαφορών. Tα τρία της κλάσης «Παπανικολής» (που δήθεν «έγερνε», κατά τους ισχυρισμούς της εποχής) παρέμεναν στον Σκαραμαγκά, χωρίς να έχουν γίνει οι απαραίτητες εργασίες ολοκλήρωσης της ναυπήγησής τους. Υπενθυμίζεται ότι το 2020 ο «Παπανικολής», ο «Πιπίνος», ο «Ματρώζος» και ο «Κατσώνης», τα τέσσερα υποβρύχια τύπου 214 του Π.Ν., αποτέλεσαν αιχμή ισχύος κατά τη διάρκεια της ελληνοτουρκικής κρίσης του «Ορούτς Ρέις».
Κινητοποίηση
Ο κίνδυνος εκτροχιασμού του προγράμματος κινητοποίησε τότε όχι μόνο τα πρόσωπα που κατά καιρούς έχει αναδείξει στην ιστορική καταγραφή εκείνων των γεγονότων η «Κ», αλλά και κάποιους αξιωματικούς του Π.Ν. με μακρά εμπειρία σε προγράμματα ναυπήγησης. Οι νεότεροι του Π.Ν. αξιοποίησαν την αδιαμφισβήτητη ακτινοβολία τού τότε 83χρονου υποναυάρχου ε.α. Δημητρίου Ανδριτσόπουλου, ενός ναυπηγού ο οποίος είχε διαπραγματευθεί το σύνολο των προγραμμάτων του Π.Ν. τις προηγούμενες δεκαετίες, από τις πυραυλακάτους «Λάσκος» και τους πρώτους πυραύλους Exocet μέχρι τις ολλανδικές φρεγάτες τύπου S και αργότερα τις ΜΕΚΟ. Ο Ανδριτσόπουλος (απεβίωσε τον Φεβρουάριο του 2024) είχε συνδράμει τους νεότερους συναδέλφους του ναυπηγούς και στην κατάρτιση της σύμβασης κατασκευής των υποβρυχίων (η «Κ» είναι το μοναδικό μέσο που εξασφάλισε συνέντευξη μαζί του, που δημοσιεύθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2021). Μαζί με τον πολύπειρο υποναύαρχο ε.α. Ιωάννη Κολλινιάτη συνέγραψαν και έστειλαν στις 16 Νοεμβρίου 2013 υπόμνημα 11 σημείων με παραλήπτες τον τότε πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, τον υπουργό Εθνικής Αμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο, την αναπληρώτρια υπουργό Φώφη Γεννηματά και τον αρχηγό ΓΕΝ Ευάγγελο Αποστολάκη.
Ο κ. Κολλινιάτης μετά την αποστρατεία του είχε εργαστεί σε σειρά ναυτικών προγραμμάτων, είτε στα Ναυπηγεία Ελευσίνας είτε στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, και γνώριζε πολύ καλά τι συνέβαινε εκείνη την περίοδο, που υπήρχε πολύ σοβαρός κίνδυνος οι Γερμανοί να αθετήσουν πλήρως ένα συμβόλαιο το οποίο είχαν πληρωθεί στο μεγαλύτερο σκέλος του (τα 2,3 δισ., από τα 3,2 δισ. που κόστιζε το πρόγραμμα συνολικά, είχαν αποπληρωθεί).
Για την υπέρβαση των προβλημάτων που είχαν ανακύψει, κρίσιμο ρόλο διαδραμάτισαν αξιωματικοί με μακρά εμπειρία σε ανάλογα προγράμματα.
Σε σημείο της επιστολής τους που αναδεικνύει σήμερα στην επιφάνεια η «Κ», οι Ανδριτσόπουλος και Κολλινιάτης ανέφεραν τα εξής: «Από συνεκτίμηση των ανωτέρω (σ.σ. λεπτομέρειες για την κατάσταση της σύμβασης και των πληρωμών που είχαν ήδη γίνει προς τους Γερμανούς και τη διάδοχη κατάσταση στα ναυπηγεία, της Priminvest του Ισκαντάρ Σάφα) και με σαφή επίγνωση των εξαιρετικά μεγάλων δυσχερειών που αντιμετωπίζονται και θα αντιμετωπισθούν σε πολιτικό, νομικό και οικονομικό επίπεδο, οι υπογράφοντες προτείνουμε, ως μοναδική ίσως ρεαλιστική λύση, την επαναδιαπραγμάτευση και αναθεώρηση των σχετικών συμβάσεων ώστε το αντικείμενό τους να περιοριστεί στην αποπεράτωση και παράδοση στο Ναυτικό των τριών Υ/Β τύπου 214 και του Υ/Β “Ωκεανός”, χωρίς έκπτωση από τα τεχνικά και επιχειρησιακά τους χαρακτηριστικά όπως προδιαγράφονται στις αρχικές συμβάσεις (ειδικά για τα τρία Υ/Β τύπου 214 με επιδόσεις ταυτόσημες με εκείνες του παραληφθέντος ήδη Υ/Β “Παπανικολής”)».
Στο αμέσως επόμενο σημείο της επιστολής τους οι δύο απόστρατοι υποναύαρχοι σημείωναν: «Εάν οι ιδιοκτήτες των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά δεν αποδεχθούν την παραπάνω πρόταση, αφού είναι προφανές ότι οι επιδιώξεις τους στρέφονται όχι σε πιθανή μείωση αλλά σε περαιτέρω μονοπωλιακή αύξηση του έργου που θα τους ανατεθεί στον τομέα της Εθνικής Αμυνας, η μοναδική διέξοδος που απομένει είναι η επιδίωξη της αποπεράτωσης και παραλαβής των Υ/Β από το Πολεμικό Ναυτικό χωρίς τη συγκατάθεση και τη συνεργασία των ιδιοκτητών των Ναυπηγείων, με ανάληψη άμεσων πρωτοβουλιών και αποδοχή των οικονομικών, νομικών και λοιπών επιπτώσεων».
Η πρόσκληση
Στην επιστολή των δύο έμπειρων, απόστρατων, στελεχών του Π.Ν. ανταποκρίθηκε ο τότε αρχηγός ΓΕΝ Ευάγγελος Αποστολάκης, ο οποίος και τους προσκάλεσε λίγες ημέρες αργότερα στο γραφείο του. Στη συνάντηση συζητήθηκαν λεπτομέρειες, ενώ οι Ανδριτσόπουλος και Κολλινιάτης έδωσαν στον κ. Αποστολάκη ένα ακόμα κείμενο σε μορφή non paper, υπό μορφή ενός σχεδίου δράσης για τη διάσωση των υποβρυχίων. Στη συνάντηση που έγινε τότε ο κ. Αποστολάκης γνωστοποίησε στους συνομιλητές του ότι το Π.Ν. είχε ήδη προετοιμάσει πολλά από όσα πρότειναν οι δύο έμπειροι αξιωματικοί, καθησυχάζοντάς τους. Αλλωστε οι περισσότεροι από τους ενεργούς τότε μηχανικούς του Π.Ν. είτε είχαν διδαχθεί απευθείας από τον Δημήτριο Ανδριτσόπουλο, ένα θρυλικό πρόσωπο για το σύνολο των αξιωματικών, είτε ακολουθούσαν μεθόδους και πρακτικές που πρώτος καθιέρωσε.
Η εποχή εκείνη ήταν φορτισμένη: υπενθυμίζεται ότι η συγκυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά και Ευάγγελου Βενιζέλου διήνυε τον δεύτερο, δύσκολο χρόνο της και ήταν αντιμέτωπη με πολύ σοβαρά ζητήματα. Ο κ. Κολλινιάτης μετά τη συνάντησή του ενημέρωσε και την αξιωματική αντιπολίτευση, συγκεκριμένα τον Θοδωρή Δρίτσα που ήταν ο αρμόδιος του ΣΥΡΙΖΑ για αυτά τα ζητήματα. Οπως είναι πια γνωστό από την ιστορία, στις 15 Μαρτίου 2014 ο τότε υπουργός Αμυνας κ. Αβραμόπουλος ανακοίνωσε ότι το ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να αποπερατώσει τα τρία υποβρύχια 214 και τον «Ωκεανό». Η συνέχεια είναι γνωστή και τα επιτυχή αποτελέσματα εκείνης της προσπάθειας ναυλοχούν στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας…
