Η εξαγγελία του Αλέξη Τσίπρα για μεταφορά του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στη Λάρισα μπορεί να παρουσιάστηκε ως ένα από τα στοιχεία του σχεδίου του για αποκέντρωση του κράτους, μόνο που η συγκεκριμένη ιδέα κάθε άλλο παρά καινούργια είναι. Πρωτοακούστηκε το 1977 από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Για την ακρίβεια, η μεταφορά του Υπουργείου Γεωργίας, όπως ονομαζόταν παλαιότερα, στη θεσσαλική πρωτεύουσα αποτελεί μία από τις μακροβιότερες προτάσεις διοικητικής αποκέντρωσης στην Ελλάδα. Επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο εδώ και δεκαετίες, αλλά το υπουργείο εξακολουθεί να εδρεύει στην Αθήνα.
Η λογική πίσω από την πρόταση ήταν ανέκαθεν απλή: αν ένα υπουργείο θα μπορούσε να εγκατασταθεί εκτός πρωτεύουσας, το Γεωργίας θα ήταν ίσως το πλέον προφανές. Και αν έπρεπε να επιλεγεί η έδρα του, η Λάρισα, στο κέντρο της μεγαλύτερης αγροτικής περιφέρειας της χώρας, ήταν η αυτονόητη υποψήφια.
Από τη δεκαετία του ’70
Η συζήτηση έχει τις ρίζες της ήδη στη μεταπολιτευτική περίοδο και συνδέθηκε με τα σχέδια αποκέντρωσης του κράτους. Στη Θεσσαλία το αίτημα απέκτησε ιδιαίτερη δυναμική, καθώς η περιοχή διεκδικούσε την εγκατάσταση κεντρικών αγροτικών υπηρεσιών και οργανισμών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ήδη την περίοδο 1974-1976 είχε ανακοινωθεί η μεταφορά από την Αθήνα στη Λάρισα της έδρας του Ελληνικού Οργανισμού Βάμβακος – μια εξαγγελία που επίσης δεν υλοποιήθηκε. Η αποκέντρωση των κεντρικών υπηρεσιών του αγροτικού τομέα είχε, δηλαδή, μπει από τότε στην πολιτική ατζέντα.
Η πρόταση φτάνει μέχρι τη Βουλή
Τις επόμενες δεκαετίες η ιδέα όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε, αλλά απέκτησε σχεδόν μόνιμη θέση στις συζητήσεις περί αποκέντρωσης.
Το 1997 καταγράφεται ακόμη και στα κείμενα της Βουλής των Εφήβων, όπου μεταξύ των προτάσεων για την αγροτική πολιτική περιλαμβάνεται ρητά η «μεταφορά του Υπουργείου Γεωργίας στη Λάρισα».
Τρία χρόνια αργότερα, το 2000, σε κείμενο της Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης της Βουλής, η ίδια πρόταση χρησιμοποιείται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη η διοικητική αποκέντρωση: μεταφορά κρατικών υπηρεσιών που σχετίζονται με την περιφέρεια εκτός Αθηνών και, συγκεκριμένα, του Υπουργείου Γεωργίας στη Λάρισα.
Η συζήτηση εκείνης της εποχής ήταν ευρύτερη. Στη δεκαετία του ’90 είχαν καταρτιστεί σχέδια αποσυμφόρησης της Αθήνας, μεταξύ των οποίων και το «Αττική SOS» του 1994, με σενάρια μετακίνησης υπουργείων. Στα σχέδια αποκέντρωσης που συζητήθηκαν τότε, το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα υπουργείου που θα μπορούσε να μεταφερθεί στην περιφέρεια ήταν και πάλι το Γεωργίας με προορισμό τη Λάρισα.
Τελικά ούτε τότε έγινε η μετακόμιση.
Βελόπουλος: «Μεταφέρετέ το στη Λάρισα»
Η πρόταση επανήλθε πολύ πιο πρόσφατα και από τον Κυριάκο Βελόπουλο.
Τον Οκτώβριο του 2024, μιλώντας στη Βουλή, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης χρησιμοποίησε το παράδειγμα της Γαλλίας για να υποστηρίξει την αποκέντρωση κρατικών δομών και κατέληξε με τη χαρακτηριστική φράση:
«Στην Ελλάδα το υπουργείο Γεωργίας είναι στην Αθήνα. Μεταφέρετε το υπουργείο Γεωργίας στη Λάρισα. Απλά πράγματα».
Ήταν ακόμη μία πολιτική πρόταση που δεν είχε συνέχεια.
Και ο Τσίπρας το είχε πει πριν από τη Θεσσαλονίκη
Έχει ενδιαφέρον ότι ούτε για τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα είναι καινούργια η συγκεκριμένη θέση.
Μιλώντας στη Λάρισα στις αρχές του 2026 και παρουσιάζοντας οκτώ προτάσεις για μια νέα αγροτική πολιτική, είχε υποστηρίξει ότι στο πλαίσιο μιας πραγματικής αποκέντρωσης το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα πρέπει να μεταφερθεί στη Θεσσαλία.
Τώρα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, εντάσσοντας τη μεταφορά του υπουργείου στη Λάρισα στο κυβερνητικό πρόγραμμα που παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη.
Μια πρόταση που αντέχει περισσότερο από τις κυβερνήσεις
Το ενδιαφέρον στην υπόθεση είναι ότι η μεταφορά του Υπουργείου Γεωργίας στη Λάρισα επιβιώνει στον δημόσιο διάλογο περισσότερο από πολλές κυβερνήσεις και πολιτικά κόμματα.
Το όνομα του υπουργείου άλλαξε, η αγροτική οικονομία μετασχηματίστηκε, η χώρα απέκτησε αιρετές Περιφέρειες, οι περισσότερες υπηρεσίες ψηφιοποιήθηκαν και αρκετές αρμοδιότητες αποκεντρώθηκαν.
Ένα πράγμα, όμως, παρέμεινε σταθερό: η έδρα του υπουργείου στην Αθήνα…
Κώστας Τόλης, kosmoslarissa.gr
