Φόρτωση Text-to-Speech…
Από την Αγκυρα, όπου συμμετέχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Ιαν Λέσερ, διακεκριμένος αναλυτής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στο German Marshall Fund, σκιαγραφεί στην «Κ» το κλίμα που επικρατεί στις επαφές της αμερικανικής αποστολής με τους Τούρκους ομολόγους της, ενώ υπογραμμίζει ότι τα ενδεχόμενα «δώρα» του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τουρκία θα κριθούν τελικά στην Ουάσιγκτον.
– Κατά την άφιξή του στην Αγκυρα ο Τραμπ δήλωσε: «Πολλοί δεν συμφωνούν. Η Τουρκία υπήρξε πολύ καλός σύμμαχος για εμάς». Θα δώσει τελικά στον Ερντογάν τα «πολυπόθητα» δώρα, όπως τους κινητήρες για τα αεροσκάφη Kaan και τα F-35;
– Νομίζω ότι αυτή η έκφραση αντανακλά, πάνω απ’ όλα, το γεγονός ότι ο πρόεδρος θεωρεί πως έχει στενή σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν και πιστεύω ότι αυτό είναι πιθανώς αλήθεια. Προφανώς, ο πρόεδρος αναφερόταν στη ρύθμιση για την άρση των κυρώσεων και των περιορισμών CAATSA κατά της Τουρκίας, κάτι που θα άνοιγε τον δρόμο για ορισμένες από αυτές τις εξελίξεις, αλλά κατά τη γνώμη μου αυτή μπορεί να είναι η πρόθεσή του, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν πολλοί αντίπαλοι (αυτής της απόφασης) στο Κογκρέσο, και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος. Επομένως, ο πρόεδρος μπορεί να υποσχεθεί ότι θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια, αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με το να το κάνει πραγματικότητα.
– Ποια είναι η ατμόσφαιρα στις πρώτες συναντήσεις των δύο ανδρών στην Αγκυρα; Για παράδειγμα είδαμε τον Ερντογάν να τον «κρατάει» στο αεροδρόμιο και να ανταλλάσσουν φιλοφρονήσεις.
– Σε μια περίοδο που οι διατλαντικές σχέσεις χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα και δυσπιστία, αυτή είναι μία από τις σχέσεις με τις οποίες ο πρόεδρος Τραμπ αισθάνεται άνετα. Και φυσικά ο πρόεδρος Ερντογάν, ως οικοδεσπότης της συνόδου κορυφής, επιθυμεί διακαώς να έχει την υποστήριξη του προέδρου Τραμπ. Ωστόσο θα πρέπει να δούμε τι θα συμβεί την Τετάρτη (σ.σ.: σήμερα).
– Την ίδια ώρα, στην Ουάσιγκτον τα ελληνοαμερικανικά και ισραηλινοαμερικανικά λόμπι αντιδρούν στις πιθανές πωλήσεις των μαχητικών. Είναι εμφανείς αυτές οι αντιδράσεις στη στάση των Αμερικανών διπλωματών;
– Δεν είμαι βέβαιος ότι οι Αμερικανοί διπλωμάτες βρίσκονται πραγματικά στο επίκεντρο αυτών των αποφάσεων (πωλήσεων) τη συγκεκριμένη περίοδο. Οι αποφάσεις αυτές αφορούν κυρίως τον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο. Οπως είπα και νωρίτερα, είναι άλλο πράγμα να το υποσχεθεί ο πρόεδρος Τραμπ και εντελώς διαφορετικό να το υλοποιήσει, ιδιαίτερα δεδομένης της στάσης του Κογκρέσου, το οποίο εξακολουθεί να παραμένει πολύ επιφυλακτικό. Επιπλέον, οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές θα μπορούσαν να περιπλέξουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Επομένως εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ για το θέμα αυτό και σε όσα μπορούν πραγματικά να επιτευχθούν. Αξίζει επίσης να σημειώσω ότι η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35 πριν από χρόνια και ότι το έργο της συμπαραγωγής, το οποίο ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τη χώρα, έχει ήδη ανατεθεί σε άλλους. Οπότε δεν θα είναι εύκολο για την Τουρκία να επανενταχθεί στο βιομηχανικό σκέλος του προγράμματος. Θα μπορούσε ίσως να αγοράσει F-35, αν το επιθυμούσε. Ωστόσο και σε αυτή την περίπτωση είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υπήρχε αντίδραση στο Κογκρέσο, εκτός αν μεσολαβήσει κάποια πολύ σημαντική αλλαγή στην τουρκική πολιτική.
– Αν ο Τραμπ όντως προσφέρει αυτά τα «δώρα», τι θα σήμαινε αυτό για τη «γεωπολιτική ισορροπία» στη Μέση Ανατολή;
– Δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι το κύριο θέμα που τον απασχολεί. Νομίζω ότι αισθάνεται, για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων και η προσωπική σχέση του με τον πρόεδρο Ερντογάν, ότι αυτό πρέπει να γίνει ώστε να ενισχυθεί ή τουλάχιστον να σταθεροποιηθεί μια σχέση που τα τελευταία χρόνια ήταν πολύ δύσκολη. Πρέπει να αναφέρω ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι πρόθυμος να προχωρήσει περισσότερο σε αυτό το θέμα (των πωλήσεων) απ’ ό,τι θα ήταν ο προκάτοχός του και αυτό δεν αντανακλά κάποιον ιδιαίτερα σημαντικό στρατηγικό υπολογισμό, πέρα από το προφανές γεγονός ότι η Τουρκία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε μια σειρά από ζητήματα ασφάλειας στις γειτονικές περιοχές της. Σε κάποιο βαθμό, λοιπόν, νομίζω ότι ο πρόεδρος θεωρεί ότι πρόκειται για μια απλή επιθυμία του να απαλλαγεί η Τουρκία από τις κυρώσεις, όμως από πολιτικής απόψεως αυτό δεν θα είναι πολύ εύ-κολο να γίνει στην Ουάσιγκτον.
