Φόρτωση Text-to-Speech…
Οι δημοσκοπήσεις είναι ο μεγάλος χαμένος των βουλευτικών εκλογών στην Κύπρο. Tο ακροδεξιό κόμμα ΕΛΑΜ βγήκε ενισχυμένο, με τον δικομματισμό να αποδεικνύεται όμως εντέλει ανθεκτικός και να κρατάει δυνάμεις. Οι προειδοποιήσεις για το ενδεχόμενο αστάθειας και χάους από την είσοδο νέων αντισυστημικών δυνάμεων φαίνεται ότι κατάφεραν τελικά να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους των δύο μεγάλων κομμάτων.
Πάντως, με τα δύο από τα τρία κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση να βρίσκονται πλέον εκτός Βουλής, οι ισορροπίες είναι πιο δύσκολες για τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, ενώ γίνεται πιο περίπλοκη η εξίσωση για επανεκλογή του το 2028, καθώς μετά την πρωτιά και την καλή επίδοση του Δημοκρατικού Συναγερμού, είναι πιθανό το κόμμα να παρουσιάσει δική του υποψηφιότητα. Χαρακτηριστικό αυτών των εκλογών ήταν ότι, σε αντίθεση με τις προηγούμενες κάλπες, το Κυπριακό έμεινε χαμηλά στην προεκλογική ατζέντα.
Η Κύπρος –η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. για ένα μήνα ακόμη– έχει προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης και το 56μελές κοινοβούλιό της διαθέτει ούτως ή άλλως περιορισμένες εξουσίες. Η ψηφοφορία θεωρείται ευρέως ως δείκτης των πολιτικών τάσεων ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028 και σηματοδοτεί τις νέες συμμαχίες που ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα χρειαστεί να συνάψει, εάν αποφασίσει να διεκδικήσει δεύτερη θητεία, όπως αναμένεται.
Συσπειρώσεις
Η μεγάλη έκπληξη το βράδυ των βουλευτικών εκλογών της περασμένης Κυριακής ήταν ότι οι δημοσκοπήσεις έπεσαν έξω. Η καθίζηση που είχε προβλεφθεί για τα δύο μεγάλα κόμματα, τον Δημοκρατικό Συναγερμό (ΔΗΣΥ) και το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (ΑΚΕΛ), δεν ήρθε, καθώς κατάφεραν να διατηρήσουν ποσοστά και έδρες. Η καταστροφή δεν ήρθε ούτε για το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗΚΟ) που έχασε βέβαια την τρίτη θέση και μία έδρα.
«Φρέναραν» τους λαϊκιστές – Η προεκλογική εκστρατεία επηρεάστηκε έντονα από τις προειδοποιήσεις των παραδοσιακά ισχυρών κομμάτων –ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ– κατά των λεγόμενων «λαϊκιστικών» και αντισυστημικών δυνάμεων, αναφέρει ο Χούμπερτ Φάουστμαν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
«Η προεκλογική εκστρατεία επηρεάστηκε έντονα από τις προειδοποιήσεις των παραδοσιακά ισχυρών κομμάτων –ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ– κατά των λεγόμενων “λαϊκιστικών” και αντισυστημικών δυνάμεων που παρουσιάστηκαν ως απειλές για την πολιτική και οικονομική σταθερότητα», αναφέρει ο Χούμπερτ Φάουστμαν, καθηγητής Ιστορίας και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ΕΛΑΜ), παρακλάδι της καταδικασμένης πλέον Χρυσής Αυγής, κατέλαβε –όπως ήταν αναμενόμενο– την τρίτη θέση και αύξησε τις έδρες του στο κοινοβούλιο από τρεις σε οκτώ. Η προεκλογική του εκστρατεία επικεντρώνεται στο μεταναστευτικό ζήτημα, καθώς και στην υιοθέτηση σκληρής γραμμής στις συζητήσεις με τους Τουρκοκυπρίους.
Οι νέοι παίκτες
Ταυτόχρονα, όμως, αυτές οι εκλογές ήταν και τέλος εποχής για παραδοσιακά κόμματα, όπως το Σοσιαλιστικό Κόμμα – ΕΔΕΚ, που έμεινε εκτός Βουλής για πρώτη φορά έπειτα από 56 χρόνια. Ο αρχηγός του, Νίκος Αναστασίου, παραιτήθηκε τη νύχτα των εκλογών. Εκτός έμεινε και η Δημοκρατική Παράταξη (ΔΗΠΑ), κλείνοντας έναν πολιτικό κύκλο που ξεκίνησε πριν από επτά χρόνια. Τη θέση τους πήραν δύο νέα κόμματα, η Αμεση Δημοκρατία του youtuber influencer, ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου και το Αλμα – Πολίτες για την Κύπρο του πρώην γενικού ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Οι δημοσκοπήσεις, πάντως, προέβλεπαν πολύ υψηλότερα ποσοστά και για τα δύο αυτά νέα κόμματα, που έλαβαν τελικά από τέσσερις έδρες.
Το κόμμα του Φειδία συστάθηκε έξι μήνες πριν, με τον ίδιο να φιγουράρει στις αφίσες με μύτη κλόουν και να διεξάγει παράλληλα την προεκλογική του εκστρατεία και τις προετοιμασίες του γάμου του με συνεχείς αναμεταδόσεις μέσα από τα social media. Ο ίδιος επιβεβαίωσε, όπως ήταν αναμενόμενο, ότι θα διατηρήσει τη θέση του στην Ευρωβουλή. Τη θέση του στο κυπριακό κοινοβούλιο πήρε ο νευροεπιστήμονας Γιάννης Λαούρης, που θεωρείται μέντοράς του. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης μπήκε στην πολιτική με εκστρατεία κατά της διαφθοράς, αφού είχε απομακρυνθεί από τη θέση του γενικού ελεγκτή από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο της Κύπρου, κατηγορούμενος για «απρεπή συμπεριφορά» λόγω των αναρτήσεών του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Με το βλέμμα στις προεδρικές
Ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος προέρχεται μεν από τον ΔΗΣΥ, αλλά έχει εκλεγεί ως ανεξάρτητος, συνεχίζει να κυβερνάει χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία και το γεγονός ότι δύο από τα τρία κόμματα που τον στήριζαν (ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ) έμειναν εκτός, με μόνο το ΔΗΚΟ να παραμένει, περιπλέκει αυτή τη στρατηγική και ενδέχεται να αναγκάσει τον πρόεδρο να επιδιώξει ευρύτερες συνεννοήσεις.
Επιστροφή στο «τραπέζι» – Ο κ. Χριστοδουλίδης θα αντιμετωπίσει πιθανώς δύο ισχυρούς υποψηφίους στις προεδρικές εκλογές (από ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ). Για τον ίδιο, η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων (για το Κυπριακό) είναι ζήτημα πολιτικής επιβίωσης, λέει η αναλύτρια Φιόνα Μούλεν.
«Κατά πάσα πιθανότητα, αυτό θα περιλαμβάνει και το ΕΛΑΜ, του οποίου την άτυπη τουλάχιστον υποστήριξη ενδέχεται να χρειαστεί ο κ. Χριστοδουλίδης στην προσπάθειά του για επανεκλογή το 2028», λέει ο Φάουστμαν. Οπως αναφέρει, ενώ ο ΔΗΣΥ έχει υποστηρίξει τον πρόεδρο σε βασικά πολιτικά ζητήματα, το εκλογικό αποτέλεσμα μπορεί να του δώσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για να αποστασιοποιηθεί και να παρουσιάσει δικό του υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές του 2028, πιθανόν τη νυν πρόεδρο Αννίτα Δημητρίου.
Πολλοί αναλυτές λένε ότι η αύξηση των ψήφων του ΕΛΑΜ και το γεγονός ότι η κυβέρνηση θα εξαρτάται από αυτό για να περνάει νομοσχέδια, σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να αναμένεται πρόοδος στο Κυπριακό. Η Φιόνα Μούλεν, αναλύτρια και διευθύντρια της εταιρείας Sapienta Economics με έδρα τη Λευκωσία, έχει διαφορετική άποψη. «Μετά την ισχυρή επίδοση τόσο του ΔΗΣΥ όσο και του ΑΚΕΛ, ο κ. Χριστοδουλίδης θα αντιμετωπίσει πιθανώς δύο ισχυρούς υποψηφίους στις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 2028. Αυτό σημαίνει ότι, για τον ίδιο, η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι πλέον ζήτημα πολιτικής επιβίωσης. Επομένως, θα δούμε κάποια πρόοδο, τουλάχιστον όσον αφορά τη “διαδικασία” της επιστροφής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Βεβαίως, η πρόοδος στην ουσία της συζήτησης θα είναι δύσκολη».
