Το λυκοπένιο είναι ένα φυτικό θρεπτικό συστατικό με αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Είναι η χρωστική ουσία που δίνει στα κόκκινα και ροζ φρούτα, όπως οι ντομάτες, τα καρπούζια και το ροζ γκρέιπφρουτ, το χαρακτηριστικό τους χρώμα. Το λυκοπένιο έχει συνδεθεί με οφέλη για την υγεία που ποικίλλουν από την υγεία της καρδιάς έως την προστασία από τα ηλιακά εγκαύματα και δρουν προληπτικά εναντίον ορισμένων τύπων καρκίνου.
Ποια είναι τα οφέλη του λυκοπένιου σύμφωνα με έρευνες
Ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες
Το λυκοπένιο είναι ένα αντιοξειδωτικό της οικογένειας των καροτενοειδών. Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τον οργανισμό μας από βλάβες που προκαλούνται από ενώσεις γνωστές ως ελεύθερες ρίζες. Όταν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών υπερβαίνουν τα επίπεδα των αντιοξειδωτικών, μπορούν να δημιουργήσουν οξειδωτικό στρες στο σώμα μας.
Advertisment
Αυτό το στρες συνδέεται με ορισμένες χρόνιες ασθένειες, όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης, οι καρδιακές παθήσεις και η νόσος Αλτσχάιμερ. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του λυκοπενίου μπορούν να βοηθήσουν στο να διατηρηθούν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών σε ισορροπία, προστατεύοντας το σώμα μας από ορισμένες από αυτές τις παθήσεις.
Επιπλέον, μελέτες σε εργαστηριακό περιβάλλον και σε ποντίκια δείχνουν ότι το λυκοπένιο μπορεί να προστατεύσει τον οργανισμό μας από βλάβες που προκαλούνται από φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, από το γλουταμινικό μονονάτριο (MSG) και ορισμένους τύπους μυκήτων.
Μπορεί να προστατεύει από τα ηλιακά εγκαύματα
Το λυκοπένιο φαίνεται επίσης να προσφέρει κάποια προστασία από τις βλαβερές συνέπειες του ήλιου. Σε μια μικρή μελέτη 12 εβδομάδων, οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε ακτίνες UV πριν και μετά την κατανάλωση είτε 16 mg λυκοπενίου από τοματοπολτό είτε ψευδοφάρμακου. Οι συμμετέχοντες στην ομάδα του τοματοπολτού είχαν λιγότερο σοβαρές δερματικές αντιδράσεις στην έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Advertisment
Σε μια άλλη μελέτη 12 εβδομάδων, η καθημερινή πρόσληψη 8-16 mg λυκοπενίου, είτε από τρόφιμα είτε από συμπληρώματα, βοήθησε στη μείωση της έντασης της ερυθρότητας του δέρματος μετά από έκθεση σε υπεριώδεις ακτίνες κατά 40-50%. Σε αυτή τη μελέτη, τα συμπληρώματα που παρείχαν ένα μείγμα λυκοπενίου και άλλων καροτενοειδών ήταν πιο αποτελεσματικά κατά της βλάβης από την υπεριώδη ακτινοβολία σε σχέση με εκείνα που παρείχαν μόνο λυκοπένιο. Τούτου λεχθέντος, η προστασία του λυκοπένιου έναντι της βλάβης από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι περιορισμένη, αλλά όχι μηδαμινή.
Προάγει την υγεία της καρδιάς
Το λυκοπένιο μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ή πρόωρου θανάτου από καρδιακές παθήσεις. Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή μπορεί να μειώσει τους παράγοντες κινδύνου καρδιακής νόσου. Πιο συγκεκριμένα, μπορεί να μειώσει τις βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες, τα επίπεδα ολικής και «κακής» LDL χοληστερόλης και να αυξήσει την «καλή» HDL χοληστερόλη.
Τα υψηλά επίπεδα λυκοπενίου στο αίμα μπορεί επίσης να προσθέσουν χρόνια στη ζωή των ατόμων με μεταβολικό σύνδρομο – έναν συνδυασμό καταστάσεων υγείας που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακές παθήσεις.
Μπορεί να προστατεύει από ορισμένους τύπους καρκίνου
Η ισχυρή αντιοξειδωτική δράση του λυκοπενίου μπορεί να αποτρέψει ή να επιβραδύνει την εξέλιξη ορισμένων τύπων καρκίνου. Για παράδειγμα, εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι αυτό το θρεπτικό συστατικό μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού και του προστάτη περιορίζοντας την ανάπτυξη του όγκου.
Μελέτες σε ζώα αναφέρουν επίσης ότι μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στους νεφρούς. Στους ανθρώπους, μελέτες παρατήρησης συνδέουν την υψηλή πρόσληψη καροτενοειδών, συμπεριλαμβανομένου του λυκοπενίου, με 32-50% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και του προστάτη.
Μια 23ετής μελέτη σε περισσότερους από 46.000 άνδρες εξέτασε λεπτομερέστερα τη σχέση μεταξύ λυκοπενίου και καρκίνου του προστάτη. Οι άνδρες που κατανάλωναν τουλάχιστον δύο μερίδες σάλτσας ντομάτας πλούσιας σε λυκοπένιο την εβδομάδα είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη σε σχέση με εκείνους που κατανάλωναν λιγότερο από μία μερίδα σάλτσας ντομάτας το μήνα.
Ωστόσο, μια πρόσφατη ανασκόπηση 26 μελετών βρήκε πιο μέτρια αποτελέσματα. Οι ερευνητές συνέδεσαν την υψηλή πρόσληψη λυκοπενίου με 9% χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη. Η ημερήσια πρόσληψη 9-21 mg την ημέρα φάνηκε πιο ευεργετική.
Ποιες είναι οι κυριότερες πηγές λυκοπενίου
Όλες οι φυσικές τροφές με πλούσιο ροζ έως κόκκινο χρώμα περιέχουν γενικά λυκοπένιο. Οι ντομάτες είναι η μεγαλύτερη διατροφική πηγή και όσο πιο ώριμη είναι η ντομάτα, τόσο περισσότερο λυκοπένιο περιέχει. Αλλά μπορείτε να βρείτε αυτό το θρεπτικό συστατικό και σε μια σειρά άλλων τροφίμων. Ακολουθεί μια λίστα με τα τρόφιμα που περιέχουν το περισσότερο λυκοπένιο ανά 100 γραμμάρια:
– λιαστές ντομάτες: 45,9 mg
– τοματοπολτός: 21,8 mg
– γκουάβα: 5,2 mg
– καρπούζι: 4,5 mg
– νωπές ντομάτες: 3,0 mg
– ντομάτες σε κονσέρβα: 2,7 mg
– παπάγια: 1,8 mg
– ροζ γκρέιπφρουτ: 1,1 mg
– μαγειρεμένες γλυκές κόκκινες πιπεριές: 0,5 mg
Προς το παρόν δεν υπάρχει συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα πρόσληψης για το λυκοπένιο. Ωστόσο, από τις τρέχουσες μελέτες, οι προσλήψεις μεταξύ 8-21 mg ημερησίως φαίνεται να είναι πιο ευεργετικές.
Πηγή:
www.healthline.com/nutrition/lycopene
