Φόρτωση Text-to-Speech…
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Επιτάχυνση της δημιουργίας «κόμβων επιστροφής» παράτυπων μεταναστών σε τρίτες χώρες προωθείται πλέον από την πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, μετά και την πρόσφατη έγκριση του κανονισμού των επιστροφών από το Ευρωκοινοβούλιο. Μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χθες στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε, μάλιστα, τα κέντρα αυτά «ένα ακόμη όπλο στη φαρέτρα μας». Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί ακόμη πιο ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πραγματοποιήσουν τον Οκτώβριο στρατηγική συζήτηση για το μεταναστευτικό. Η προώθηση των σχεδίων για τους λεγόμενους «κόμβους επιστροφής» αντανακλά τη σκλήρυνση της στάσης πολλών ευρωπαϊκών χωρών, που αναζητούν νέα «εργαλεία» για αποτελεσματικότερη εφαρμογή των επιστροφών παράτυπων μεταναστών. Στο πλαίσιο αυτό, 19 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, συνυπέγραψαν χθες κοινή επιστολή της Δανίας και της Ιταλίας, με την οποία ζητούν ταχεία προώθηση των εν λόγω κέντρων. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η Ευρώπη χρειάζεται πλέον «συγκεκριμένα αποτελέσματα» και ότι οι νέες δυνατότητες που προσφέρει το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα πρέπει να αξιοποιη-θούν το συντομότερο δυνατόν.
Πώς λειτουργούν
Οι «κόμβοι επιστροφής» (return hubs) είναι εγκαταστάσεις που θα λειτουργούν εκτός Ε.Ε. και αναμένεται να φιλοξενούν πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία επιστροφής στις χώρες καταγωγής τους. Η δυνατότητα αυτή απέκτησε πλέον νομική βάση, μετά και την έγκριση αυτή την εβδομάδα του νέου κανονισμού επιστροφών από το Ευρωκοινοβούλιο.
Ωστόσο, η Κομισιόν έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι ο ρόλος της περιορίστηκε στη δημιουργία του νομοθετικού πλαισίου. Ο αρμόδιος επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ έχει καταστήσει σαφές ότι η Κομισιόν δεν πρόκειται να αναλάβει την εξεύρεση των τρίτων χωρών που θα φιλοξενήσουν τέτοιες δομές. Η αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων, η επιλογή των χωρών υποδοχής και η κάλυψη του σχετικού κόστους θα αποτελέσουν ευθύνη των κρατών-μελών, που επιθυμούν να προχωρήσουν στην εφαρμογή του μοντέλου. Στο πλαίσιο αυτό έχουν, πάντως, ήδη προχωρήσει αρκετά οι σχετικές συζητήσεις, με κάποιους Ευρωπαίους ηγέτες να εκφράζουν την εκτίμηση ότι ο πρώτος κόμβος θα δημιουργηθεί εντός του 2026.
Μέχρι πρόσφατα την ιδέα των «κόμβων επιστροφής» προωθούσαν κυρίως η Ελλάδα, η Γερμανία, η Δανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, ενώ πλέον στο εγχείρημα συμμετέχει ενεργά και η Ιταλία, που έως τώρα ανεπιτυχώς επιδίωξε να λειτουργήσει παρόμοιο κέντρο στην Αλβανία, καθώς η λειτουργία του προσέκρουε διαρκώς σε δικαστικές αποφάσεις.
«Ακόμη ένα όπλο στη φαρέτρα μας», χαρακτήρισε τα κέντρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης – Μεταξύ των χωρών που υπέγραψαν και η Ελλάδα.
Σε κάθε περίπτωση, οι χώρες αυτές εκτιμούν ότι η λειτουργία τέτοιων κέντρων θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις παράτυπες μεταναστευτικές ροές. Ο Ελληνας πρωθυπουργός, άλλωστε, υπενθύμισε χθες ότι «από τη στιγμή που αρχίσαμε να κάνουμε επιστροφές στην Αίγυπτο, μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των Αιγυπτίων που έφταναν παράνομα στην Κρήτη. Οι Αιγύπτιοι δεν δικαιούνται επί της αρχής άσυλο, γι’ αυτό και επιστρέφονται».
Για την Ελλάδα αποτελεί βασική προτεραιότητα ο περιορισμός στο ελάχιστο των μεταναστευτικών ροών, που έρχονται κυρίως από την ανατολική Λιβύη, όπως επισήμανε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Σημείωσε, πάντως, ότι «έχουμε ήδη σημαντικότατη μείωση στα χερσαία σύνορά μας και στα ανατολικά μας σύνορα».
Αναφέρθηκε εκτενώς στις επαφές που έχει αναπτύξει η κυβέρνηση με την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση της ανατολικής Λιβύης. «Οπως ξέρετε, τους παρέχουμε υλικοτεχνική υποστήριξη και εκπαίδευση στα στελέχη του λιμενικού τους και νομίζω ότι έχουμε αναπτύξει έναν καλό δίαυλο επικοινωνίας, έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε σε πρώτη φάση ότι οι ροές από την περιοχή του Τομπρούκ προς την Κρήτη τούς επόμενους μήνες θα περιοριστούν σημαντικά», τόνισε.
Δομή στο Ηράκλειο
Στο μεταξύ, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου επέλεξε τελικά τις πρώην αποθήκες Σκολούδη στο Ηράκλειο για να δημιουργηθεί χώρος φιλοξενίας και διαχείρισης παράτυπων μεταναστών που φτάνουν στην Κρήτη, ενώ εκτιμάται ότι η δομή θα είναι έτοιμη εντός των επόμενων 20 ημερών. Ηδη όμως σημειώνονται αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία, καθώς χθες και προχθές κάτοικοι της περιοχής απέκλεισαν για αρκετή ώρα την εθνική οδό Ηρακλείου – Μοιρών, διαμαρτυρόμενοι εναντίον της δομής.
