Το μεγαλύτερο και, ίσως, το πιο αμφιλεγόμενο Μουντιάλ στην ιστορία έριξε αυλαία την Κυριακή, με την Ισπανία να επικρατεί της Αργεντινής με 1-0 στην παράταση και να κατακτά το σημαντικότερο τρόπαιο του ποδοσφαίρου.
Πίσω όμως από την αγωνιστική δράση και τη δόξα στο χορτάρι, ο απόλυτος νικητής, σε οικονομικό επίπεδο, είναι η ίδια η FIFA, η οποία κατάφερε να μετατρέψει τη διοργάνωση των 48 ομάδων σε μια πρωτοφανή μηχανή παραγωγής εσόδων.
Χρηματικά έπαθλα ρεκόρ και τα εγγυημένα έσοδα
Η νικήτρια του Μουντιάλ, Ισπανία, εκτός από το βαρύτιμο τρόπαιο και τα δαχτυλίδια πρωταθλητή που απονεμήθηκαν για πρώτη φορά, εξασφάλισε ένα τεράστιο χρηματικό έπαθλο.
Σύμφωνα με το Fortune, η Ισπανία εισπράττει 51 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η φιναλίστ Αργεντινή λαμβάνει 34 εκατομμύρια δολάρια.
Παρά το γεγονός ότι τα 51 εκατομμύρια δολάρια αποτελούν ένα σημαντικό ποσό, ωχριούν μπροστά στα αστρονομικά κεφάλαια που δαπανώνται στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, ενώ είναι μικρότερα ακόμη και από τα κέρδη του νικητή του πεσινού Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων, το οποίο διεξήχθη επίσης στις ΗΠΑ.
Η FIFA διεύρυνε τις συνολικές πληρωμές για το Μουντιάλ του 2026, μοιράζοντας το ποσό-ρεκόρ των 871 εκατομμυρίων δολαρίων στις 48 ομάδες.
Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται περισσότερα από 100 εκατομμύρια δολάρια που προστέθηκαν τον Απρίλιο, έπειτα από πιέσεις ευρωπαϊκών ομοσπονδιών για την κάλυψη των αυξημένων εξόδων μετακίνησης και διαμονής σε μια διοργάνωση που απλώθηκε σε τρεις χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Μεξικό).
Οι χρηματικές καταβολές της FIFA προς τις 211 ομοσπονδίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- Μπόνους επίδοσης, ανάλογα με την πορεία κάθε ομάδας.
- Οριζόντιες πληρωμές για έξοδα προετοιμασίας.
Κάθε μία από τις 48 εθνικές ομάδες έλαβε τουλάχιστον 12,5 εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αυτό αναλύεται σε 10 εκατομμύρια δολάρια ως έπαθλο για την πρόκριση και τη συμμετοχή στη φάση των ομίλων, και 2,5 εκατομμύρια δολάρια προκαταβολικά για τα έξοδα προετοιμασίας πριν από το τουρνουά — μια μέθοδος που συμφωνήθηκε για την αποφυγή των εντάσεων του παρελθόντος σχετικά με μη καταβληθέντα μπόνους παικτών.
Το μοντέλο των 48 ομάδων, τα εισιτήρια και το ενδεχόμενο για… 64 χώρες
Παρά τις υψηλές δαπάνες, η FIFA ήταν εξαρχής βέβαιη ότι θα αναδειχθεί η μεγάλη οικονομική νικήτρια, οργανοποιώντας το πιο κερδοφόρο αθλητικό γεγονός στην ιστορία.
Βάσει των δικών της εκτιμήσεων, η συνομοσπονδία αναμένεται να καταγράψει καθαρά έσοδα που θα ξεπεράσουν τα 9 δισεκατομμύρια δολάρια για το 2026, αναφέρει το CNBC.
Σύμφωνα με τον Guardian, τα έσοδα της FIFA θα ξεπεράσουν τα 15 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας κατά πολύ τους αρχικούς της στόχους.
Ο πρόεδρος της συνομοσπονδίας, Τζάνι Ινφαντίνο, ενημέρωσε τις ομοσπονδίες-μέλη για αυτή τη σημαντική αύξηση των εσόδων το Σάββατο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης προέρχεται από τις υπηρεσίες φιλοξενίας και τις πωλήσεις εισιτηρίων, ιδιαίτερα μέσω της δευτερογενούς αγοράς (μεταπώληση), όπου οι τιμές εκτοξεύθηκαν. Αξίζει να σημειωθεί ότι η FIFA εισπράττει προμήθεια 15% από τον αγοραστή και επιπλέον 15% από τον πωλητή για κάθε συναλλαγή στη δευτερογενή αγορά.
Η Μαριόν Λαμπούρ, ανώτερη στρατηγική αναλύτρια της Deutsche Bank Research, αναφέρει ότι η FIFA είναι «χωρίς αμφιβολία» η κύρια νικήτρια.
Η αύξηση των ομάδων από 32 σε 48 οδήγησε σε 104 αγώνες αντί για 64, διευρύνοντας τη διάρκεια του τουρνουά από τις τέσσερις στις έξι εβδομάδες.
Αυτό μεταφράστηκε σε περισσότερο τηλεοπτικό περιεχόμενο προς πώληση, περισσότερα εισιτήρια, αυξημένες εμπορικές ευκαιρίες για τους διαφημιζόμενους και μεγαλύτερο παγκόσμιο κοινό.
Η Βόρεια Αμερική αποδείχθηκε το ιδανικό περιβάλλον για τη δοκιμή του νέου φορμάτ, παρά τις αντιδράσεις για το κόστος των εισιτηρίων, οι τιμές των οποίων κυμάνθηκαν από 60 έως και πάνω από 10.000 δολάρια, με τη μέση τιμή να ξεπερνά τα 900 δολάρια σύμφωνα με την TicketData.
Παρά τις αρχικές ανησυχίες για τη ζήτηση, το κοινό ανταποκρίθηκε μαζικά.
Ο Αντόνιο Ντι Τσιάνι, διευθυντής συμβουλευτικής της εταιρείας αναλύσεων Football Benchmark, δήλωσε στο CNBC: «Στη φάση των ομίλων, το ποσοστό πληρότητας των σταδίων ήταν ουσιαστικά στο 99%, δηλαδή sold out. Έδειξε ότι ο κόσμος είναι διατεθειμένος να πληρώσει αυτές τις τιμές».
Ενθαρρυμένος από την επιτυχία των πωλήσεων, ο πρόεδρος της FIFA, Τζάνι Ινφαντίνο, έχει ήδη αρχίσει να ρίχνει στο τραπέζι την ιδέα για περαιτέρω διεύρυνση στις 64 ομάδες ενόψει του 2030, δηλώνοντας στις 10 Ιουλίου στο ελβετικό δίκτυο Blue Sport: «Όλα αυτά είναι ζητήματα που θα εξετάσουμε μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο».
Σχολιάζοντας αυτό το ενδεχόμενο, ο Κίραν Μαγκουάιρ, αναπληρωτής καθηγητής αθλητικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, ανέφερε στο CNBC: «Αυτή είναι η ευκαιρία για το Παγκόσμιο Κύπελλο να γίνει οι Ολυμπιακοί Αγώνες του ποδοσφαίρου, με την έννοια ότι γίνεται προσβάσιμο σε πολύ περισσότερα έθνη. Παρόλο που τα μετάλλια μπορεί να συγκεντρώνονται στα χέρια λίγων, υπάρχουν άλλοι που μπορούν τώρα να πουν ότι συμμετείχαν».
Οι πολιτικές διασυνδέσεις του Ινφαντίνο και η παρέμβαση Τραμπ
Η διοργάνωση, η οποία συνδιοργανώθηκε από τις ΗΠΑ, το Μεξικό και τον Καναδά, είδε την ενεργό εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος διατηρεί στενή σχέση με την ηγεσία της FIFA.
Μάλιστα, η συνομοσπονδία του είχε απονείμει το πρώτο της «βραβείο ειρήνης» την προηγούμενη χρονιά.
Αποκαλύψεις από τη δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων του Τραμπ για το 2025 έδειξαν ότι ο Ινφαντίνο του είχε δωρίσει 10 εισιτήρια, αξίας 15.000 δολαρίων, για τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων στο MetLife Stadium.
Η σχέση τους βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής και όταν έγινε γνωστό ότι ο Τραμπ τηλεφώνησε στον Ινφαντίνο για να ζητήσει την επανεξέταση της τιμωρίας μίας αγωνιστικής του Αμερικανού ποδοσφαιριστή Φολαρίν Μπαλόγκαν — ποινή που τελικά ακυρώθηκε μετά την κόκκινη κάρτα που είχε δεχθεί στον αγώνα με το Βέλγιο.
«Ζήτησα επανεξέταση επειδή δεν θεωρούσα ότι ήταν φάουλ. Δεν είχα ιδέα τι στο καλό ήταν η κόκκινη κάρτα», είχε δηλώσει σχετικά ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Το πρόγραμμα «FIFA Forward 4.0» και το βλέμμα στο 2030
Ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, η FIFA αναδιανέμει τα έσοδά της για τη δημιουργία ποδοσφαιρικών υποδομών.
Στο πλαίσιο του προγράμματος «FIFA Forward 4.0», σχεδιάζει να διαθέσει 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη του αθλήματος στις 211 χώρες-μέλη της κατά την περίοδο 2027-2030.
Αυτή η στρατηγική διεύρυνσης ενισχύει τη δημοφιλία του Ινφαντίνο στις μικρότερες ομοσπονδίες.
Όπως εξηγεί ο Κίραν Μαγκουάιρ, «Η FIFA υπό τον Ινφαντίνο δίνει πολλά χρήματα στις μικρές χώρες, οι οποίες με τη σειρά τους τον ψηφίζουν για να επανεκλεγεί πρόεδρος».
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, το τουρνουά του 2030 υπόσχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο, με τη FIFA να δεσμεύει προϋπολογισμό 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εορτασμό των 100 χρόνων της διοργάνωσης — ένα γεγονός που η συνομοσπονδία χαρακτηρίζει ως «ακόμη πιο ελκυστικό για τα τηλεοπτικά δίκτυα».
