Το τελευταίο διάστημα οι Ουκρανοί έχουν εντείνει τα πλήγματά τους βαθιά στη ρωσική επικράτεια, στοχεύοντας κρίσιμες υποδομές. Την ίδια στιγμή λαμβάνουν επιδοκιμασία από την Ουάσιγκτον, αλλά και χρήματα και στρατιωτική στήριξη από τους Ευρωπαίους. Αν παραφράσουμε, όμως, τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ, οι ηγέτες στην Ευρώπη φαίνεται να πιστεύουν ότι «το μόνο που πρέπει να φοβούνται είναι ο ίδιος ο φόβος», ακόμη και όταν πρόκειται για τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης.
Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη διάρκεια κυβερνητικής σύσκεψης στις 23 Ιουνίου, υποστήριξε ότι τα πλήγματα της Ουκρανίας σε μη στρατιωτικές υποδομές δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των επιχειρήσεων στο μέτωπο. Υπενθυμίζεται ότι, πρόσφατα, ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκάλεσαν έντονη ανησυχία στη Ρωσία πλήττοντας διυλιστήριο, λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από το Κρεμλίνο.
Ο Πούτιν ανέφερε ότι οι επιθέσεις αυτές, ιδίως μέσω drones, έχουν στόχο να αποσταθεροποιήσουν τη ρωσική κοινωνία και να δημιουργήσουν κλίμα ανασφάλειας. Προσέθεσε ότι «οι επιθέσεις κατά πολιτικών στόχων αποσκοπούν στο να προκαλέσουν αβεβαιότητα, σε μια περίοδο που, όπως είπε, η Δύση στηρίζει ενεργά την Ουκρανία».
Ο φόβος
Αυτό που προβληματίζει, όμως, κάποιους αναλυτές είναι ότι αυτό το άνευ προηγουμένου ουκρανικό πλήγμα με drones στο διυλιστήριο αντιμετωπίστηκε στις δυτικές πρωτεύουσες με σιωπηρή επιδοκιμασία και όχι με ανησυχία.
«Η κυρίαρχη αντίληψη στην Ευρώπη θεωρεί ότι τα βαθιά πλήγματα στην καρδιά της Ρωσίας αποτελούν μια χαμηλού κόστους μέθοδο άσκησης πίεσης προς τη Μόσχα, ώστε να αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός» αναφέρει σε ανάλυσή του στο Responsible Statecraft ο Μάθιου Μπλάκμπερν, αναλυτής στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων (NUPI), κορυφαίο νορβηγικό ερευνητικό ίδρυμα στο Όσλο.
Ωστόσο, ο Μπλάκμπερν ανησυχεί ότι αυτή η στάση των Ευρωπαίων αγνοεί τους κινδύνους για μια αποδόμηση της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής ασφαλείας. «Σε αντίθεση με την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι υπερδυνάμεις σέβονταν σαφείς αλυσίδες διοίκησης και καθορισμένες κόκκινες γραμμές, σήμερα αυτά τα ιστορικά προστατευτικά όρια έχουν διαβρωθεί» τονίζει.
Ο βρετανός πολιτικός αναλυτής υποστηρίζει πως μέχρι τώρα η Μόσχα έχει επιδείξει εμφανή αυτοσυγκράτηση και συνεπώς απροθυμία να εξαπολύσει ευρείας κλίμακας επιθέσεις με drones και πυραύλους στο βάθος της Ουκρανίας με στόχο την ολοκληρωτική καταστροφή των κρίσιμων υποδομών της.
Γνωρίζει πως εάν το έκανε, θα προκαλούσε μια ανθρωπιστική καταστροφή και μια μη αναστρέψιμη επικοινωνιακή ήττα, συσπειρώνοντας ακόμη περισσότερο τη δυτική κοινή γνώμη υπέρ της συνέχισης του πολέμου.
Και αν αλλάξει ο Πούτιν;
Ωστόσο, σε αυτό το σημείο ελλοχεύει ο κίνδυνος για τους Ευρωπαίους, με τον ειδικό να εκτιμά πως αν η Μόσχα καταλήξει ότι η αυτοσυγκράτησή της χρησιμοποιείται από το Κίεβο ως μέσο για να της επιβάλει ταπεινωτικά πλήγματα βαθιά στο ρωσικό έδαφος, τότε θα αναθεωρήσει.
«Αντί να επικεντρωθεί στις ουκρανικές υποδομές, η Ρωσία ενδέχεται να επιχειρήσει να αποκαταστήσει την ισορροπία στην αποτροπή πλήττοντας την πραγματική πηγή των νέων δυνατοτήτων της Ουκρανίας: τα ευρωπαϊκά κέντρα εφοδιασμού και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις παραγωγής» σημειώνει προειδοποιώντας πως ακόμη και περιορισμένα ρωσικά αντίποινα σε ευρωπαϊκό έδαφος θα δοκίμαζαν σοβαρά την πολιτική συνοχή της Ευρώπης.
«Τα ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας και τα αποθέματα πυραύλων θα υφίσταντο τεράστια πίεση σε ένα σενάριο γρήγορων αμοιβαίων πληγμάτων. Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η επίθεση σε ευρωπαϊκά κράτη θα αποτελούσε το ύστατο στοίχημα για να αντιστρέψει τους όρους της αντιπαράθεσης. Αντί για μια αδύναμη Ρωσία που εκτοξεύει κενές απειλές, η Ευρώπη θα βυθιζόταν στον πανικό, καθώς οι ηγέτες της θα αναζητούσαν τρόπο αντίδρασης χωρίς να υπερβούν το πυρηνικό κατώφλι».
Οι ευρωπαίοι να θυμηθούν τις αρχές διαχείρισης κρίσεων
Έτσι, αυτό που φοβίζει τον ειδικό στο NUPI είναι ότι μια σταδιακή κλιμάκωση παρουσιάζεται από τους Ευρωπαίους ως ελεγχόμενη πολιτική, ενώ στην πραγματικότητα αναλαμβάνουν τον κύριο ρόλο στη στήριξη της Ουκρανίας, βάζοντας τη σύγκρουση σε μια νέα και πιο επικίνδυνη φάση. «Στις πιο τεταμένες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου, η δυτική στρατηγική βασιζόταν σε έναν υγιή φόβο απέναντι στο άγνωστο. Σήμερα, όμως, αυτή η σύνεση έχει αντικατασταθεί από την πεποίθηση ότι μια σύγκρουση μπορεί να ελεγχθεί με ακρίβεια».
Έτσι ο ίδιος καταλήγει πως για να αποφευχθεί αυτό το εφιαλτικό ενδεχόμενο, «οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να επιστρέψουν στις βασικές αρχές της διαχείρισης συγκρούσεων, επενδύοντας στη διπλωματία με στόχο την άμεση αποκατάσταση των στρατηγικών ορίων που έχουν καταρρεύσει».
