Το καθεστώς εγκρίθηκε στο πλαίσιο του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) που έχει προηγούμενα εγκρίνει η Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026. Το καθεστώς καλύπτει υψηλότερες τιμές ντίζελ από τα τέλη Μαρτίου έως τα τέλη Ιουνίου και θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το ισπανικό καθεστώς
Η Ισπανία κοινοποίησε στην Επιτροπή ένα καθεστώς 54 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Το καθεστώς στοχεύει στον μετριασμό των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών των γεωργικών καυσίμων.
Η ενίσχυση θα λάβει τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων. Οι εταιρείες μπορούν να λάβουν 0,20 ευρώ για κάθε λίτρο ντίζελ που αγοράζουν από τις 22 Μαρτίου 2026 έως τις 30 Ιουνίου 2026. Η ενίσχυση μπορεί να καλύψει έως και το 70% του πρόσθετου κόστους καυσίμων που προκύπτει από την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Η Επιτροπή αξιολόγησε το καθεστώς βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως του άρθρου 107(3)(γ) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ («ΣΛΕΕ»), το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να υποστηρίζουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων υπό ορισμένες προϋποθέσεις, καθώς και των άρθρων 1 και 2.1 του METSAF.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το καθεστώς είναι σύμφωνο με τους όρους που ορίζονται στο METSAF. Συγκεκριμένα, η ενίσχυση θα χορηγείται βάσει καθεστώτος με σαφή εκτιμώμενο προϋπολογισμό και θα παρέχεται ενίσχυση για την προσωρινή υποστήριξη της ανάπτυξης εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς είναι απαραίτητο, κατάλληλο και αναλογικό για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης μιας οικονομικής δραστηριότητας και δεν επηρεάζει αρνητικά τους όρους συναλλαγών σε βαθμό που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.
Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή ενέκρινε το ισπανικό καθεστώς βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.
Ιστορικό
Στις 29 Απριλίου 2026, η Επιτροπή ενέκρινε το METSAF για να επιτρέψει στα κράτη μέλη να στηρίξουν την οικονομία της ΕΕ στο πλαίσιο της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το METSAF είναι ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας: τη γεωργία, την αλιεία, τις μεταφορές και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Το METSAF θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κατά την περίοδο εφαρμογής του, η Επιτροπή θα επανεξετάζει το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκεια του πλαισίου υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της γενικής οικονομικής κατάστασης.
Ενώ η μετάβαση προς μια καθαρή οικονομία παραμένει η μακροπρόθεσμη λύση για την προστασία των εταιρειών της ΕΕ από τις επιπτώσεις των παγκόσμιων ενεργειακών κρίσεων, το METSAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να ενεργούν άμεσα για να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη των πιο εκτεθειμένων εταιρειών δεν θα παρεμποδιστεί ανεπανόρθωτα από την τρέχουσα κρίση.
Για τον σκοπό αυτό, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών. Αυτό περιλαμβάνει βοήθεια που βασίζεται στην πραγματική κατανάλωση για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων των τιμών καυσίμων ή λιπασμάτων, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά βοήθειας.
Το METSAF περιλαμβάνει επίσης μια προσωρινή προσαρμογή στο Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF), η οποία επιτρέπει περαιτέρω ευελιξία και υψηλότερες εντάσεις ενίσχυσης για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
