Η μυστική ρωσική επιχείρηση, την οποία περιέγραψαν στο Reuters δύο Δυτικοί αξιωματούχοι, πραγματοποιήθηκε από τη διεύθυνση υποθαλάσσιου πολέμου GUGI της Μόσχας, η οποία χρησιμοποίησε υποβρύχια βαθέων υδάτων για να προσομοιώσει την ανάπτυξη της εξελιγμένης και καταστροφικής τεχνολογίας.
Σε μία κοινή επιχείρηση στην οποία συμμετείχαν η Βρετανία, η Νορβηγία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετώπισαν τη ρωσική παρουσία δήλωσαν οι δύο αξιωματούχοι, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας. Τα σκάφη εμποδίστηκαν να ολοκληρώσουν την άσκησή τους και τελικά εγκατέλειψαν την περιοχή.
Η Βρετανία και η Νορβηγία αποκάλυψαν τον Απρίλιο ότι είχαν αποκαλύψει μια μυστική ρωσική επιχείρηση στα ύδατα της Αρκτικής. Ωστόσο, η ανακάλυψη του νέου όπλου, η τοποθεσία της επιχείρησης και η εμπλοκή των ΗΠΑ δεν είχαν γίνει γνωστές.
Η αντιπαράθεση της Δύσης με τη Ρωσία έρχεται σε μια εποχή που ορισμένοι δυτικοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών φοβούνται ότι το Κρεμλίνο εντείνει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη και προετοιμάζεται για μια σύγκρουση με το ΝΑΤΟ.
Ορισμένοι αναλυτές των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ ανησυχούν ολοένα και περισσότερο ότι η Ρωσία μπορεί να δοκιμάσει το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ, γνωστό ως Άρθρο 5, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Εάν συμβεί αυτό, η καταστροφή υποθαλάσσιων καλωδίων θα μπορούσε να αποτελέσει κρίσιμο μέρος αυτής της προσπάθειας, τόνισαν οι Δυτικοί αξιωματούχοι.
Καλώδια όχι παχύτερα από ένα λάστιχο κήπου, που βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας ή θαμμένα ακριβώς από κάτω, είναι κρίσιμα για την παγκόσμια συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Η οικονομική και στρατηγική τους σημασία τα έχει καταστήσει στόχους σε προηγούμενες συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένου του Πρώτου και Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ήταν κρίσιμα για την παράδοση εντολών μέσω τηλεγράφου ή τηλεφώνου.
Η σημασία των υποθαλάσσιων καλωδίων
Δύο υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών μήκους 1.400 χιλιομέτρων που συνδέουν το Σβάλμπαρντ με την ηπειρωτική Νορβηγία βρίσκονται σε βάθος έως και 2.700 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες δορυφορικών δεδομένων που έχουν ληφθεί από τον επίγειο δορυφορικό σταθμό SvalSat, τον μεγαλύτερο στον κόσμο και μέρος του Δικτύου Εγγύς Διαστήματος της NASA.
Το Κρεμλίνο αρνείται επανειλημμένα ότι διεξήγαγε επιχειρήσεις δολιοφθοράς σε χώρες του ΝΑΤΟ ή ότι σχεδίαζε οποιαδήποτε αντιπαράθεση.
Ορισμένοι Δυτικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η στοχοποίηση ευρωπαϊκών κρατών από τη Μόσχα έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς οι εξελίξεις στο μέτωπο της Ουκρανίας δεν είναι θετικές για τη Ρωσία.
Χώρες όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Ρουμανία έχουν επιβεβαιώσει διάφορες παραβιάσεις. Πιο πρόσφατα, μια απόπειρα επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο αεροδρόμιο Λειψίας τον Αύγουστο πυροδότησε μια σειρά αντιδράσεων από τη Γερμανία, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος ενός ρωσικού προξενείου στη Βόννη και ενός πολιτιστικού κέντρου στο Βερολίνο.
Τον Αύγουστο, ο Διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Τζον Ράτκλιφ, επισκέφθηκε ομολόγους της στις υπηρεσίες πληροφοριών στη Μόσχα, εν μέρει για να προειδοποιήσει τη Ρωσία για την κλιμάκωση των επιχειρήσεων δολιοφθοράς στην Ευρώπη, δήλωσαν δύο άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει εάν ο Ράτκλιφ έθεσε το θέμα των μυστικών υποθαλάσσιων επιχειρήσεων της Ρωσίας. Το Κρεμλίνο αρνήθηκε να πει τι συζητήθηκε ή να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Η ενημέρωση προς τη Μόσχα
Παράλληλα Βρετανοί και Νορβηγοί αξιωματούχοι μετέφεραν τα ευρήματά τους στη Μόσχα για να δείξουν ότι γνώριζαν τη νέα τεχνολογία, ελπίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να κάνει τη Ρωσία να διστάσει να τη χρησιμοποιήσει, δήλωσαν οι δύο Δυτικοί αξιωματούχοι.
Η Ρωσία δεν προκάλεσε ζημιές σε κανένα καλώδιο. Η άσκηση επικεντρώθηκε στην προσομοίωση της ανάπτυξης της τεχνολογίας σε περίπτωση σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ, δήλωσαν οι αξιωματούχοι. Αρνήθηκαν να δώσουν λεπτομέρειες για το πώς λειτουργεί η τεχνολογία.
Όταν ρωτήθηκε για σχόλια, το ΝΑΤΟ παρέπεμψε το Reuters στις νορβηγικές και βρετανικές αρχές.
«Μέσω της κοινής μας επιχείρησης, στείλαμε ένα σαφές μήνυμα στη Ρωσία ότι δεν μπορεί να επιχειρεί κρυφά», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας, Τόρε Σάντβικ, σε ανακοίνωσή του.
«Έχουμε καταστήσει σαφές στις ρωσικές αρχές ότι οποιαδήποτε προσπάθεια στόχευσης των κρίσιμων υποδομών μας θα εντοπιστεί και θα υποστεί συνέπειες», είπε. «Δεν είναι προς το συμφέρον κανενός να κλιμακωθούν οι εντάσεις στον Απώτατο Βορρά».
Από την πλευρά του το Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας επικαλέστηκε δηλώσεις της 9ης Απριλίου που αναγνώρισαν απόπειρες μυστικών δραστηριοτήτων εντός και κοντά σε νορβηγικά και βρετανικά ύδατα από την Κεντρική Διεύθυνση Έρευνας Βαθέων Θαλασσών της Ρωσίας, γνωστή με το ρωσικό ακρωνύμιο GUGI. Η Ουάσινγκτον και το Λονδίνο έχουν επιβάλει κυρώσεις στην μυστική διεύθυνση.
Επικίνδυνη οποιαδήποτε κλιμάκωση
Οποιαδήποτε κλιμάκωση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ θα μπορούσε γρήγορα να υπογραμμίσει τη στρατηγική σημασία μιας παγωμένης έκτασης νερού μεταξύ του νότιου άκρου του αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ και της ηπειρωτικής Νορβηγίας, γνωστής ως Bear Gap, δήλωσε ένας από τους Δυτικούς αξιωματούχους.
Για να φτάσουν στον Ατλαντικό, τα ρωσικά πυρηνικά υποβρύχια που εδρεύουν στη χερσόνησο Κόλα θα διέσχιζαν την έκταση πλάτους 400 μιλίων πριν περάσουν από το απομακρυσμένο ηφαιστειακό νησί Γιαν Μάγεν της Νορβηγίας.
Η Βρετανία δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι ανέπτυξε δυνάμεις στο Γιαν Μάγεν μαζί με τους συμμάχους της Νορβηγίας και των ΗΠΑ για μια άσκηση που θα καταδείξει την ικανότητα του ΝΑΤΟ να επιχειρεί από κοινού κοντά στην Αρκτική. Η Νορβηγία σχεδιάζει να αποκτήσει νέο καλώδιο οπτικών ινών που θα συνδέει το Σβάλμπαρντ και το Γιαν Μάγεν με την ηπειρωτική χώρα έως το 2028.
Η αυξανόμενη ρωσική απειλή
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν επικεντρωθεί στην ασφάλεια των υποθαλάσσιων υποδομών ύστερα από την καταστροφή τριών από τους τέσσερις υποθαλάσσιους αγωγούς Nord Stream που τροφοδοτούν τη Γερμανία με ρωσικό φυσικό αέριο το 2022. Γερμανοί εισαγγελείς έχουν απαγγείλει κατηγορίες σε έναν Ουκρανό άνδρα που ήταν αξιωματικός των ειδικών δυνάμεων κατά τη στιγμή της επίθεσης. Η Ουκρανία αρνείται οποιαδήποτε συμμετοχή στο σαμποτάζ.
Η δραστηριότητα και οι πιθανολογούμενες παρεμβολές σε ορισμένα καλώδια οδήγησαν σε νέες πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος παρακολούθησης Baltic Sentry του ΝΑΤΟ και του υπό βρετανική ηγεσία Nordic Warden, που φέρνουν σε επαφή τα ναυτικά σώματα για αυξημένες περιπολίες σε κρίσιμες υποδομές.
Το παγκόσμιο δίκτυο καλωδίων ενέργειας και τηλεπικοινωνιών που διασχίζουν τους βυθούς επεκτείνεται κάθε χρόνο, υποστηριζόμενο από την αύξηση της ζήτησης για δεδομένα και ηλεκτρική ενέργεια, εν μέρει λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, και ορισμένοι αναλυτές λένε ότι η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη.
«Τα τελευταία 25 χρόνια, η Ευρώπη έκανε δύο πράγματα ταυτόχρονα. Επέκτεινε δραματικά τον βαθμό στον οποίο βασίζεται στις υποδομές του βυθού και μείωσε δραματικά την ικανότητά της να προστατεύει αυτές τις υποδομές», δήλωσε ο Μπρους Τζόουνς, ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου Brookings. «Ανασυγκροτείται καθυστερημένα τώρα, ενόψει μιας αυξανόμενης ρωσικής απειλής» προσθέτει.
