Αν μη τι άλλο, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, επέδειξε για πολλοστή φορά «ψυχραιμία και υπομονή» -όπως τόνισε- στις γνωστές απειλές κατά της κυβέρνησης και της χώρας του από τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία», «είναι ένας απαίσιος εταίρος στο ΝΑΤΟ. Δεν συμμετέχουν, δεν πληρώνουν», «είναι κακοί άνθρωποι», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα.
«Διακόψτε κάθε εμπόριο με την Ισπανία, παρακαλώ, συμπεριλαμβανομένων των επισκέψεων, εντάξει;», τόνισε απευθυνόμενος στους υπουργούς του, που τον συνόδευαν, ενώ δίπλα του ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δεν έβαλε ούτε κιχ.
Δεν ήταν η πρώτη φορά.
Ούτε για τον Ρούτε, που έχει αναγάγει την κολακεία του Τραμπ σε στρατηγική του.
Ούτε για τον Τραμπ, που δείχνει να βλέπει τον σοσιαλιστή πρωθυπουργό της Ισπανίας σαν «σάκο του μποξ», έχοντας απειλήσει πολλάκις με διακοπή των εμπορικών σχέσεων τη Μαδρίτη.
Υπό τον Σάντσεθ, η Ισπανία «διαφωνεί με τα πάντα», δήλωσε εκνευρισμένος στην Άγκυρα.
Πράγματι, είναι ο μοναδικός στο ΝΑΤΟ που του πάει τόσο κόντρα.
Τους δύο ηγέτες χωρίζει ιδεολογική άβυσσος.
Ο Σάντσεθ φροντίζει να το υπενθυμίζει με πράξεις και με λόγια.
Αφού πέρασε ολόκληρη τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα κατηγορώντας την Ισπανία, ο Τραμπ άλλαξε ξαφνικά τον τόνο του απέναντι στην κυβέρνηση της Μαδρίτης.
Οι Ισπανοί «εξιλεώθηκαν πλήρως. Συμφώνησαν σε ένα σημαντικό αίτημα πληρωμής και, αν δεν το είχαν κάνει, δεν θα είχαμε καν μιλήσει μαζί τους», είπε σε δημοσιογράφους στο Air Force One, κατά το ταξίδι της επιστροφής στις ΗΠΑ.
Ποτέ δεν διευκρίνισε σε τι ακριβώς αναφερόταν.
Η ισπανική κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει κάποια νέα αγορά όπλων ή επιπλέον δαπάνη για την άμυνα -πέρα από το ότι έχει φτάσει το στόχο του 2% του ΑΕΠ σε στρατιωτικές δαπάνες.
Αναλυτές και ειδικοί μιλούν για άλλη μια τραμπική κωλοτούμπα.
Από την οικογενειακή φωτογραφία στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα, με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ και τον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ σε… απόσταση ασφαλείας (REUTERS/Jonathan Ernst)
Ρεαλισμός vs εκφοβισμού
Επικεφαλής μειοψηφικού κυβερνητικού συνασπισμού μεταξύ των Ισπανών Σοσιαλιστών και του αριστερού Sumar, ο Πέδρο Σάντσεθ ήταν ο μόνος ηγέτης στην περσινή σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, στη Χάγη, που αρνήθηκε να συμμορφωθεί με την αμερικανική απαίτηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Είπε αυτό που δεν ξεστόμισαν άλλοι Ευρωπαίοι ομόλογοί του, οι χώρες των οποίων τώρα πασχίζουν να υλοποιήσουν τη βαριά δέσμευση που έχουν αναλάβει.
Ξεκαθαρίζοντας ότι δεν προτίθεται να «πετσοκόψει» το κοινωνικό κράτος και να θέσει σε κίνδυνο την οικονομική σταθερότητα της Ισπανίας -τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας στην ευρωζώνη- αντέτεινε ότι γνώμονας για την άμυνα του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να είναι ένα οριζόντιο κριτήριο δαπανών, αλλά οι πραγματικές στρατιωτικές ικανότητες κάθε χώρας, η επιχειρησιακή της ετοιμότητα και η συνδρομή της σε αποστολές της Συμμαχίας.
Κοντολογίς, αμφισβητεί ευθέως τις αξιώσεις Τραμπ.
Κατόπιν σκληρών διαπραγματεύσεων και προς επίτευξη της αναγκαίας ομοφωνίας, το ΝΑΤΟ τελικά παραχώρησε στην Ισπανία ειδική εξαίρεση, διατηρώντας γι’ αυτή τον πήχη στον προηγούμενο στόχο του 2%.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε μετέπειτα τη Μαδρίτη με δασμούς, προτείνοντας ακόμη και την αποπομπή της Ισπανίας από το ΝΑΤΟ.
Τίποτε από τα δύο δεν συνέβη.
Στο φόντο των νέων απειλών του για πλήρη διακοπή των διμερών εμπορικών σχέσεων είναι η επίμονη άρνηση του Σάντσεθ στο 5%, πλην βάσει στοιχείων.
Η Ισπανία έφτασε το όριο του 2%, έχοντας τριπλασιάσει τις αμυντικές δαπάνες από το 2018.
Πλέον, αναφέρει, κατατάσσεται έβδομη μεταξύ των 32 κρατών μελών του ΝΑΤΟ σε στρατιωτικές δυνατότητες και τρίτη σε αριθμό στρατευμάτων σε αποστολές, μάλιστα πρώτη στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Έχει επίσης εκπαιδεύσει περισσότερους από 9.000 Ουκρανούς στρατιωτικούς, ενώ έχει διαθέσει 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια στο Κίεβο.
Εξ αυτών, 150 εκατομμύρια ευρώ έχουν διοχετευτεί μέσω του μηχανισμού PURL, με αγορές αμερικανικών όπλων από τους Ευρωπαίους συμμάχους για λογαριασμό της Ουκρανίας.
Ο Σάντσεθ απέναντι στον τραμπισμό
Η προηγούμενη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει ξανά την Ισπανία με εμπορικό εμπάργκο ήταν μόλις τον περασμένο Μάρτιο, όταν η κυβέρνηση Σάντσεθ αρνήθηκε τη χρήση των στρατιωτικών βάσεων στη Ρότα και το Μορόν για επιθέσεις στο Ιράν.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός είχε ήδη χαρακτηρίσει την αμερικανοϊσραηλινή επέμβαση «παράνομη», ένα «τεράστιο λάθος που θα το πληρώσουμε», ζητώντας τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Λίγους μήνες νωρίτερα, είχε καταγγείλει το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, επιβάλλοντας κυρώσεις και εξοργίζοντας το Τελ Αβίβ και την Ουάσινγκτον.
Στο μεσοδιάστημα, είχε μπει στο «μάτι» του Τραμπ με τη στρατηγική αναθέρμανσης των σχέσεων της Ισπανίας με την Κίνα -τον γεωπολιτικό αντίπαλο των ΗΠΑ.
Τον περασμένο Φεβρουάριο, τον πάτησε στον «κάλο», γράφοντας ένα άρθρο γνώμης στους New York Times για «τους λόγους που η Δύση χρειάζεται μετανάστες».
«Οι ηγέτες τύπου MAGA μπορεί να λένε ότι η χώρα μας δεν αντέχει να υποδεχθεί τόσους πολλούς μετανάστες, ότι πρόκειται για μια αυτοκτονική κίνηση, μια πράξη απελπισίας από μια χώρα που καταρρέει. Μην τους αφήνετε να σας κοροϊδεύουν», έγραψε.
«Η Ισπανία ανθεί. Για τρία συνεχή χρόνια, έχουμε την ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία μεταξύ των μεγαλύτερων χωρών της Ευρώπης.
»Έχουμε δημιουργήσει σχεδόν μία στις τρεις νέες θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, και το ποσοστό ανεργίας μας έπεσε κάτω από το 10% για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες».
Η μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Σάντσεθ -που τώρα προχωρά σε μαζική νομιμοποίηση παράτυπων μεταναστών- φαντάζει εφιάλτης για τον MAGA πρόεδρο των ΗΠΑ, αλλά και σαν τη μύγα μες στο γάλο σε μια ΕΕ που ρέπει προς τα ακροδεξιά, καθώς μετατρέπεται σε αφιλόξενο «φρούριο».
Είναι οξύμωρο, αν αναλογιστεί κανείς ότι η Τράπεζα της Ισπανίας προβλέπει αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας κατά 2,3% φέτος.
Απειλές «μπούμερανγκ»
Όπως υπενθύμισε από την Άγκυρα με ένα ειρωνικό χαμόγελο ο Σάντσεθ, η Ισπανία έχει εμπορικό έλλειμμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτό που δεν είπε φωναχτά είναι ότι την καθιστά λιγότερο ευάλωτη στις αμερικανικές πιέσεις.
Ως μέλος της ΕΕ, εν τω μεταξύ, το εξωτερικό εμπόριό της διέπεται από τις συμφωνίες του μπλοκ, το οποίο μόλις πρόσφατα επικύρωσε αυτή με τις ΗΠΑ -ενόσω ο Τραμπ απειλούσε με δασμούς 100% όσες ευρωπαϊκές χώρες επιβάλλουν σε αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς φόρο ψηφιακών υπηρεσιών.
Σε αυτό το φόντο, τα «φώτα» στο νέο επικοινωνιακό σόου Τραμπ περί εμπορικού εμπάργκο στη Μαδρίτη έσπευσε να σβήσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Αναμένουμε από τις ΗΠΑ να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους βάσει αυτής της κοινής δήλωσης, όπως έχουμε τηρήσει εμείς τις δικές μας», σχολίασε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Όλοφ Γκιλ, αντιδρώντας εκ μέρους της Ισπανίας.
Πέραν αυτών, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ περιόρισε τον Φεβρουάριο την προεδρική δικαιοδοσία για τη μονομερή επιβολή δασμών.
Ενώ ένας νέος εμπορικός πόλεμος δεν θα ενθουσιάσει τις αγορές, ούτε τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, εν μέσω νέας κρίσης κόστους ζωής από τον πόλεμο στο Ιράν και ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Σε αντίθεση δε με τον MAGA Τραμπ, ο σοσιαλιστής Σάντσεθ δείχνει -προσώρας τουλάχιστον- να κερδίζει πολιτικούς πόντους μέσα από αυτή τη διαμάχη.
Σε μια περίοδο που το κόμμα του το ζώνουν σκάνδαλα διαφθοράς -μεταξύ άλλων με τη σύζυγο και τον αδελφό του Ισπανού πρωθυπουργού σε δίκη- οι τραμπικές απειλές συσπειρώνουν την εκλογική βάση του και φέρνουν σε δύσκολη θέση τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έδειχνε να αντιφάσκει, κατηγορώντας τον Σάντσεθ και υιοθετώντας ταυτόχρονα πατριωτικούς τόνους.
Όσο για τον φιλοτραμπικό ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπάσκαλ;
Επιτέθηκε φραστικά στον πρωθυπουργό της χώρας του ότι «καταστρέφει την αξιοπιστία της Ισπανίας στη διεθνή σκηνή».
