Πρώτοι έφυγαν οι αριστεροί συμπαραστάτες, που είχαν βοηθήσει να στηθεί το κίνημα των Τεμπών στους δρόμους. Υστερα αποχώρησαν στελέχη προερχόμενα από το ΠΑΣΟΚ και στη συνέχεια δεξιοί υποστηρικτές. Και τώρα κλείνουν πίσω τους με θόρυβο την πόρτα πρόσωπα που είχαν πρωταγωνιστήσει στην ίδρυση του κόμματος Ελπίδα για τη Δημοκρατία στο «Ολύμπιον».
Μαζί τους αποχωρούν στελέχη προερχόμενα από κάθε λογής ιδεολογία ή και από καμία: υπέρ της Ρωσίας ή των ΗΠΑ, κατά των εμβολίων, υπέρ της δραχμής. Το κόμμα που περίπου ένα μήνα πριν από την ίδρυσή του κατέγραφε δυνητικούς ψηφοφόρους που έφταναν στο 30%, ενώ η δημοτικότητα της προέδρου του σκαρφάλωνε στο 67%, δυόμισι μήνες μετά έχει διαλυθεί έως τον πυρήνα του, στον οποίο έχει απομείνει ένα ντουέτο: Οι δύο Μαρίες – η Μαρία Καρυστιανού και η στενή συνεργάτις της, δικηγόρος Μαρία Γρατσία. Πλέον, κάποιοι έχουν αρχίσει να αμφισβητούν αν το κόμμα, που μετριόταν πέριξ του 8% πριν από τις αποχωρήσεις, θα καταφέρει τελικά να φτάσει στις εκλογές.
Σύννεφα και στην αφετηρία
Η Μαρία Καρυστιανού ξεκίνησε την προσπάθεια δημιουργίας ενός κόμματος που γεννήθηκε μέσα από το κίνημα των Τεμπών, έχοντας κόψει κάθε γέφυρα επικοινωνίας με τους υπόλοιπους συγγενείς των θυμάτων, πλην του Ηλία Παπαγγελή. Πολλά στελέχη που συμμετείχαν στο πρώτο οργανωτικό σχήμα αποχώρησαν λίγο πριν ή αμέσως μετά την ίδρυση του κόμματος, ύστερα από έντονες διαφωνίες και διαπληκτισμούς με την Καρυστιανού ή τη Γρατσία, περιγράφουν πρώην στελέχη. Κάποιοι μάλιστα αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν με σχεδόν ατιμωτικό τρόπο, αφού κατηγορήθηκαν ότι είχαν κάνει διαρροές εναντίον του προεδρείου. Πλέον στην ομάδα δεν υπάρχει σχεδόν κανείς από το πρώτο και το δεύτερο οργανωτικό σχήμα του κόμματος.
«Δημοκρατία έχουμε, αλλά απαγορεύεται να λες τη γνώμη σου» – αυτό φαίνεται πως είναι το μότο του κόμματος, λέει ένα από τα πρώην ιδρυτικά στελέχη, περιγράφοντας προσπάθεια οργάνωσης από πάνω προς τα κάτω, «πράγμα αδύνατο για ένα κίνημα πολιτών». «Οταν έχεις εκλεγμένα μέλη, πρέπει να ακούς και τη γνώμη τους. Πλέον όλοι οι συντονιστές του κόμματος είναι διορισμένοι από την Καρυστιανού». Υπήρχαν συνεχείς επιπλήξεις και καμία ανοχή σε διαφορετική άποψη. «Πάντα είχαμε θέμα επικοινωνίας με την Καρυστιανού, όμως αυτό έγινε ανυπέρβλητο από τότε που εμφανίστηκε δίπλα της η Γρατσία».
Ο πλειστηριασμός
Από τους πρώτους που έφυγαν ήταν ο Γιάννης Μωυσίδης, επιχειρηματίας και πρώην σύντροφος της Καρυστιανού, με τον οποίο είχε αποκτήσει σε ηλεκτρονικό πλειστηριασμό γκαρσονιέρα 29 τ.μ. στην Αθήνα. Γι’ αυτήν την υπόθεση η πρόεδρος του κόμματος δέχθηκε έντονη κριτική. Η ίδια έχει δηλώσει ότι δεν γνώριζε τη συναλλαγή. Οι διαφωνίες και οι αποχωρήσεις ήταν καθημερινές, όμως όσοι χειρίζονταν την επικοινωνία φρόντιζαν να τις συγκρατούν και να αμβλύνουν την κριτική – μέχρι που ήρθε η στιγμή να αποχωρήσουν και αυτοί.
Η ομάδα του τεχνικού συμβούλου των οικογενειών των θυμάτων των Τεμπών Βασίλη Κοκοτσάκη είναι αυτή που έκανε τον μεγαλύτερο θόρυβο, καθώς ο ίδιος ήταν από τους λίγους ανθρώπους που είχαν συνεργαστεί με την Καρυστιανού σχεδόν από την αρχή, ενώη αποχώρησή του –στις 24 Ιουνίου– συνοδεύθηκε από μπαράζ παραιτήσεων από την τοπική οργάνωση της Κρήτης, την πιο δυναμική του κόμματος.
Πριν από λίγες ημέρες αποχώρησε ο δημοσιογράφος και εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Θανάσης Αυγερινός, γράφοντας για την Ελπίδα ότι «πεθαίνει μεν τελευταία, αλλά πεθαίνει…». Φεύγοντας ξεσήκωσε ένα κύμα αποχωρήσεων, αλλά και κατάφερε –κάπως ανορθόδοξα– να οικειοποιηθεί ένα ψηφιακό κανάλι επικοινωνίας που είχε στηθεί για να λαμβάνουν οι δημοσιογράφοι δελτία Τύπου και ενημερώσεις του κόμματος.
Το κανάλι στο Signal έγινε το βήμα του αντάρτικου και χρησιμοποιείται πλέον για να αποστέλλονται κατά κύματα οι επιστολές παραίτησης στελεχών, μεταξύ αυτών και της ηθοποιού Κατερίνας Μουτσάτσου, συμπαρουσιάστριας της ιδρυτικής εκδήλωσης του κόμματος. Στέλεχος που αποχώρησε πρόσφατα δηλώνει μετανιωμένο για τον τρόπο με τον οποίο η ομάδα επικοινωνίας αντιμετώπισε τους πρώτους αποχωρήσαντες, που έφυγαν με τον χειρότερο τρόπο και δεν τους δόθηκε η δυνατότητα να ακουστούν.
Αρνητές γκάλοπ – «Είχαμε εργαλεία δημοσκοπήσεων και προειδοποιούσαμε ότι δεν πάμε καλά», περιγράφει αποχωρήσας, προσθέτοντας ότι όσοι έκαναν τέτοιες επισημάνσεις αντιμετωπίζονταν απαξιωτικά από την ηγεσία.
Ο Θανάσης Αυγερινός κατήγγειλε ότι από τα μέσα Ιουλίου λειτουργούσε ένα παράλληλο γραφείο Τύπου. «Είναι πολύ βαριές οι δηλώσεις περί “φυτευτών συμβούλων” που δεν συνάδουν με την υποχρέωση πίστης», τόνισε σε συνέντευξή της η Γρατσία, που δήλωσε έκπληκτη από τις κατηγορίες, καθώς, όπως είπε, ο Αυγερινός στο τελευταίο πολιτικό συμβούλιο δεν ανέφερε τίποτα. Στελέχη από την άλλη πλευρά ανέφεραν ότι «οι φωνές Γρατσία και Αυγερινού στο πολιτικό συμβούλιο ακούγονταν σε όλο το τετράγωνο».
Οσον αφορά το παράλληλο γραφείο Τύπου, δείχνουν την αναβάθμιση του ρόλου του Νίκου Γαλανού, πρώην βουλευτή του Συνασπισμού (1989) και του ΠΑΣΟΚ (1993), με καταγωγή από το ΚΚΕ, ο οποίος το 2010 είχε κατέλθει υποψήφιος αντιπεριφερειάρχης Πειραιά με την παράταξη Αρμα Πολιτών του Γιάννη Δημαρά. «Πάνω από όλα και όλους είναι η Γρατσία, μετά ακολουθεί αυτός».
Καχυποψία
Οσοι αποχώρησαν περιγράφουν ένα κλίμα βαθιάς καχυποψίας του διδύμου απέναντι στους υπολοίπους. «Είχαμε εργαλεία δημοσκοπήσεων, παρακολουθούσαμε τι συνέβαινε και προειδοποιούσαμε ότι δεν πάμε καλά, διαρκώς συρρικνωνόμαστε», περιγράφει ένας από αυτούς. Ομως, λέει, ακόμη και αυτές οι εσωτερικές προβλέψεις δαιμονοποιούνταν, αποδίδονταν σε σκοτεινά κίνητρα των υπολοίπων και αποκρούονταν απαξιωτικά. «Ακόμη και σήμερα, η Καρυστιανού πιστεύει ότι θα πάρει αυτοδυναμία ή τέλος πάντων ότι έχει δυναμική γι’ αυτό».
Οι καταγγέλλοντες υποστηρίζουν ότι ο τομέας επικοινωνίας ουδέποτε αφέθηκε ελεύθερος να λειτουργήσει, δελτία τύπου δε δημοσιεύονταν, η ιστοσελίδα άλλαξε τελευταία στιγμή από το Γαλανό και οι ίδιοι δεν έλαβαν ποτέ ούτε κωδικούς για να την ανανεώνουν. Καταγγέλλουν ακόμη ψευδείς διαρροές όπως ότι ο Κοκοτσάκης θα κατέβει βουλευτής με άλλο κόμμα και αποφάσεις το κόμμα να μην εκπροσωπείται σε «μη ηθικά» μέσα.
Δεν χωρούν άλλοι «σταρ» – Πρώην στελέχη μεταφέρουν ότι το κλίμα ήταν σχεδόν τοξικό απέναντι σε όποιον είχε απήχηση ή ήταν έστω και λίγο γνωστός. «Οποιοσδήποτε έχει ένα αστράκι, κόβεται», λέει ένας εξ αυτών.
Επίσης, πρώην στελέχη μεταφέρουν ένα τοξικό και εχθρικό κλίμα απέναντι σε όποιον είχε απήχηση ή ήταν έστω και λίγο γνωστός. «Οποιοσδήποτε έχει ένα αστράκι, κόβεται», λέει ένας εξ αυτών και περιγράφει πώς κάπως έτσι ματαιώθηκε η συγκέντρωση της 20ής Μαρτίου στην Κρήτη. Την περασμένη εβδομάδα η Καρυστιανού έκανε περιοδεία στην Κρήτη, η οποία πραγματοποιήθηκε με ένα μίνι βαν, ενώ ο κόσμος που συγκεντρώθηκε, μαζί με τα στελέχη του κόμματος, δεν ξεπερνούσε τις λίγες δεκάδες. Η συνέντευξη Τύπου που είχε προγραμματιστεί ακυρώθηκε. Πριν από δύο χρόνια, στη συγκέντρωση που είχε γίνει στο Ρέθυμνο μαζί με τον Παύλο Ασλανίδη, είχαν μαζευτεί πάνω από 1.500 άτομα. Τότε, βέβαια, καλούσε το ενιαίο κίνημα των Τεμπών και όχι το κόμμα.
Η έκλειψη του κινήματος
«Το κίνημα των Τεμπών βούλιαξε· το εξαφάνισε το κόμμα Καρυστιανού και η πορεία του», λέει στην «Κ» πρώην στέλεχος. Στην πραγματικότητα, το κίνημα των Τεμπών δεν είχε καμία οργανωτική διάρθρωση: είχε μόνο μία κορυφή, τον σύλλογο των συγγενών των θυμάτων, και γύρω του κόσμο κάθε πολιτικής προέλευσης, καθώς και σωματεία και συνδικαλιστικές οργανώσεις που ανταποκρίνονταν στα καλέσματα.
Επίσης, όπως περιγράφει στέλεχος της Αριστεράς που συμμετείχε στην οργάνωση των συγκεντρώσεων, το κίνημα δεν είχε πολιτικές θέσεις για όλα τα ζητήματα, παρά μόνον για ένα: «Οχι στη συγκάλυψη και φτιάξτε ασφαλή τρένα. Σε αυτό μπορεί να έμπαιναν διάφορες συνιστώσες, π.χ. όχι στις ιδιωτικοποιήσεις, αλλά ένα ήταν το κεντρικό ζήτημα: η δικαιοσύνη, η τιμωρία των ενόχων και τα ασφαλή τρένα». Ξαφνικά η Καρυστιανού έκανε ένα κόμμα και βρέθηκε να πρέπει να εκφράσει πολιτικές θέσεις για όλα, δυσαρεστώντας σχεδόν τους πάντες.
Η πολιτικοποίηση, πάντως, ενοχοποιείται και για τη μείωση του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης για την ίδια την υπόθεση. Ως ενδείξεις αναφέρονται η σχεδόν άδεια αίθουσα του δικαστηρίου στη Λάρισα, όπου διεξάγεται η δίκη για τα Τέμπη, και η περιορισμένη ειδησεογραφική κάλυψη του θέματος. Ακόμη χειρότερα, η ίδια η Καρυστιανού φρόντισε, πριν φύγει, να δώσει τη χαριστική βολή στον σύλλογο, ακολουθώντας τις ίδιες μεθόδους που είχαν χρησιμοποιηθεί από αντιπάλους εναντίον της, αφήνοντας αιχμές για τα οικονομικά του συλλόγου με την παραίτησή της, στις 14 Ιανουαρίου 2026. Οπως τονίζει το ίδιο στέλεχος: «Θα μπορούσε απλώς να αποχωρήσει, λόγω της καθόδου της στην πολιτική, όπως άλλωστε όριζε και το καταστατικό· θα ήταν πιο τίμιο».
