Φόρτωση Text-to-Speech…
Τα γραφειοκρατικά εμπόδια που θέτουν σε κίνδυνο ορισμένα κρίσιμα συστήματα για τις Eνοπλες Δυνάμεις περιγράφει στην «Κ» ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) Παντελής Τζωρτζάκης. Το πιο επικίνδυνο για τα καινοτόμα έργα που ακόμα δεν έχουν μετουσιωθεί σε προϊόν είναι η κατάχρηση της δυνατότητας κατάθεσης ενστάσεων και ασφαλιστικών μέτρων. Κάτι που σημαίνει ότι αντί τα έργα αυτά να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του χρόνου, όπως είχε προγραμματιστεί, μπορεί να καθυστερήσουν ακόμη και χρόνια, ανάλογα με τον φόρτο εργασίας της Δικαιοσύνης.
Η συνέντευξη του κ. Τζωρτζάκη καταγράφεται σε μια τέτοια κρίσιμη καμπή. «Επειδή πρόκειται για δημόσιες συμβάσεις, οι εταιρείες έχουν δικαίωμα να κάνουν προσφυγές και ασφαλιστικά», λέει ο κ. Τζωρτζάκης. Αυτό σημαίνει, συμπληρώνει, ότι «τώρα αρχίζουν τα δύσκολα, καθώς όταν αρχίζουν τα ένδικα μέσα, τότε είναι εξ ορισμού δεδομένες οι καθυστερήσεις». Προσφυγές και ασφαλιστικά μέτρα έχουν κατατεθεί ήδη για το Σύστημα Ελέγχου και Διοίκησης (C2) για τις Ειδικές Δυνάμεις. Επίσης, ακόμη δεν έχει παρέλθει η χρονική περίοδος στην οποία, με βάση το νομικό πλαίσιο, προβλέπεται η κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων για το έργο των μεταβατικών υπερτάσεων, ενός προϊόντος που έχει και εξαγώγιμο χαρακτήρα και ουσιαστικά προστατεύει τις ηλεκτρομηχανές των πολεμικών πλοίων από την εναλλαγή των πηγών ενέργειας (από τις γεννήτριες στις μηχανές ή εξωτερική πηγή).
Κατασκευή USV
Το επόμενο χρονικό διάστημα, αναμένεται να προχωρήσει ένα ακόμη πολύ σημαντικό έργο, η κατασκευή δύο τύπων μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV), μήκους 20 και 8 μέτρων αντιστοίχως· στις 21 Σεπτεμβρίου αναμένεται να δοθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες και τον Οκτώβριο να υπογραφεί η σύμβαση. Εντός των επόμενων μηνών, σίγουρα πριν από το τέλος του χρόνου, πρέπει να έχουν, επίσης, υπογραφεί συμβάσεις για κάποια ακόμη σημαντικά συστήματα, όπως είναι το μεταφορικό (cargo) UAV, η αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας και Αντιμετώπισης Kυβερνοεπιθέσεων του ΓΕΕΘΑ (Cyber SOC), αλλά και για την ανάπτυξη και παραγωγή δορυφόρου SAR, που θα πρέπει να είναι εξ ολοκλήρου ελληνικός.
Τα μοναδικά έργα που έγιναν μέσω της διαδικασίας του ανταγωνιστικού διαλόγου (RFP) και δεν συνάντησαν πρόβλημα ήταν ο «Κένταυρος», που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την ΕΑΒ, καθώς, επίσης, και τα περιφερόμενα πυρομαχικά και κάποια αντι-drone συστήματα που αναπτύχθηκαν με το ΚΕΤΑΚ του ΓΕΕΘΑ, και τούτο διότι το κράτος δεν μπορεί να κινηθεί εναντίον του εαυτού του.
Ως προς το τι μπορεί να γίνει για να αποφευχθεί αυτή η δυσκολία ο κ. Τζωρτζάκης είναι σαφής. «Εχω εξηγήσει ότι αν θέλουμε να προχωρήσουμε, θα πρέπει να αντιγράψουμε μοντέλα από διάφορες χώρες. Κάποιες χώρες μπορεί να ανέβαζαν το ύψος των απευθείας αναθέσεων (σ.σ. τώρα είναι περίπου 30.000 ευρώ). Οι Γερμανοί ανέβασαν πολύ τη δυνατότητα απευθείας ανάθεσης και πήγαν στη λογική της κατάτμησης. Δηλαδή να προχωράει η ανάπτυξη παράλληλα από δύο ή περισσότερες εταιρείες, ώστε να φτάσεις στον νικητή. Στη δική μας περίπτωση, δεν το επιτρέπει η νομοθεσία», σημειώνει και προσθέτει ότι «εδώ που βρισκόμαστε μπορεί να γίνουν συμβάσεις, μπορεί και όχι. Εξαρτώμεθα από τη Δικαιοσύνη». Και υπογραμμίζει ότι «το αν αυτά τα έργα θα υλοποιηθούν θα εξαρτηθεί από το αν η αγορά βάλει μυαλό και σταματήσουν οι ενστάσεις».
Ο κ. Τζωρτζάκης είναι, πάντως, αισιόδοξος για άλλες πτυχές της πολύ σημαντικής δουλειάς που κάνει το ΕΛΚΑΚ τα τελευταία δύο χρόνια. Οπως λέει, ο θεσμός των ανοικτών προκλήσεων για το οικοσύστημα καινοτομίας (innovation challenges) λειτουργεί πολύ ικανοποιητικά. Μάλιστα, σημειώνει ότι ήδη υπεγράφη το πρόγραμμα «Αιγίς». Πώς έχει αυτή η διαδικασία; Το «Αιγίς» επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σχετικά με τους τρόπους αντίδρασης όχι μόνον των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και των πολιτών σε περίπτωση κάποιου πολεμικού συμβάντος (π.χ. βομβαρδισμός), έχει, όμως, χρήση και σε καταστροφές εν καιρώ ειρήνης (π.χ. πυρκαγιές ή φυσικά φαινόμενα). «Πώς θα βρεις το καλύτερο μονοπάτι μετακίνησης για τις Ενοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας ή εξόδους διαφυγής για τους πολίτες όταν οι υποδομές που στέλνουν δεδομένα έχουν καταστραφεί», είναι η σύντομη περιγραφή του προβλήματος που λύνει το «Αιγίς». Οπως λέει, «πήραμε μικρές spinoff εταιρείες από τη Θεσσαλονίκη, μια μικρή από το ΙΤΕ στην Κρήτη που έχει φτιάξει drone με φορητή κεραία 5G on demand και τους τοπογράφους από το ΕΜΠ για το ακαδημαϊκό υπόβαθρο».
Λογική κατάτμησης – Αν θέλουμε να προχωρήσουμε, πρέπει να αντιγράψουμε μοντέλα άλλων χωρών. Οι Γερμανοί πήγαν στη λογική της κατάτμησης. Δηλαδή να προχωράει η ανάπτυξη παράλληλα από δύο ή περισσότερες εταιρείες, ώστε να φτάσεις στον νικητή.
Το ΕΛΚΑΚ δημιούργησε και τον θεσμό των δοκιμών στο πεδίο. Οι πρώτες δοκιμές, για μη επανδρωμένα αεροχήματα μάχης (UCAV), πήγαν εξαιρετικά καλά. «Εχουμε υπογράψει τρεις συμβάσεις για UCAV, τα οποία χρησιμοποίησαν πυραύλους και είχαν εξαιρετικές επιδόσεις. Μάλιστα, μία από αυτές τις εταιρείες μπήκε στη συνέχεια και σε ευρωπαϊκό διαγωνισμό και τον κέρδισε», αναφέρει ο κ. Τζωρτζάκης.
Oπως τονίζει, υπάρχει πλέον σχεδιασμός σε συνεννόηση με τις Ενοπλες Δυνάμεις για μόνιμο κέντρο δοκιμών, που θα γίνει σε στρατόπεδο που βρίσκεται στην Εύβοια, με πρόσβαση στη θάλασσα, ώστε να μπορούν να δοκιμαστούν μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) και υποβρύχια (UUV). «Το συγκεκριμένο στρατόπεδο στην Εύβοια θα το μετατρέψουμε σε κέντρο όπου ανά τρίμηνο και για τη διάρκεια μιας εβδομάδας όποιος θέλει θα έρχεται να δοκιμάζουμε τα προϊόντα του. Και θα μπορούμε να του λέμε αν μπορεί να δοκιμαστεί στην επόμενη φάση, δηλαδή και σε κάποια άσκηση με τις Ενοπλες Δυνάμεις. Γενικά οι εταιρείες το θέλουν», λέει ο κ. Τζωρτζάκης. Ο πρόεδρος του ΕΛΚΑΚ δηλώνει ενθουσιασμένος και για το γεγονός ότι τέσσερις ελληνικές εταιρείες μπήκαν στην πλατφόρμα RAS του ΝΑΤΟ, που σημαίνει πως θα γίνουν γνωστές στις διευθύνσεις προμηθειών και των 32 χωρών του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Θα ανοίξουν, δηλαδή, κάποιες σημαντικές πόρτες για τις εταιρείες.
Ο κ. Τζωρτζάκης επισημαίνει, ακόμη, ότι το ΕΛΚΑΚ προχωράει και σε συζητήσεις για διακρατικές συμφωνίες με τη Γαλλία και το Ισραήλ, σε αντικείμενα που αφορούν την υψηλή τεχνολογία. Ειδικά με το Ισραήλ είναι σε εξέλιξη 12 σχέδια που αφορούν μη επανδρωμένα συστήματα, αλλά και αντίμετρα ηλεκτρονικού πολέμου. Περιγράφει δε ως ιδιαίτερα σημαντικές τις 24 διδακτορικές υποτροφίες που έχει δώσει το ΕΛΚΑΚ σε σπουδαστές στρατιωτικών σχολών (θα δώσει άλλες 12 το επόμενο έτος).
Ανάπτυξη της οικονομίας
Για τον κ. Τζωρτζάκη, η καινοτομία είναι σημαντική διότι μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη της οικονομίας. «Το είχε πει και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Πρώτα πρέπει να φτιάξουμε πίτα και μετά να τσακωθούμε πώς να τη μοιράσουμε. Αν δεν φτιάξουμε πίτα, γιατί να τσακωνόμαστε;» σημειώνει και εντοπίζει το πρόβλημα ότι «ουσιαστικά στη χώρα δεν έχουμε βιομηχανική συνείδηση, ούτε και την έννοια της παραγωγής».
Και καταλήγει: «Με τα innovation challenges στόχος είναι να βγάλουμε νέους ανθρώπους και να τους κάνουμε πρωταθλητές με το σπαθί τους. Αν μπορέσουμε να δημιουργήσουμε 20 πρωταθλητές, τότε και οι άλλοι νέοι θα δουν ότι υπάρχει πιθανότητα κάποιος να επιτύχει. Αν δεν πάμε με την ηγεσία να δίνει το παράδειγμα, δεν θα φύγουμε από τον φαύλο κύκλο».
