Φόρτωση Text-to-Speech…
Εντατικές διεργασίες προκειμένου να διαμορφωθεί το ευρωπαϊκό πακέτο που θα αφορά το Κυπριακό, με βασικό πιάτο στο μενού τις λεπτομέρειες αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την Ε.Ε., βρίσκονται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες. Η ζωηρή κινητικότητα στο παρασκήνιο, λίγες ημέρες πριν από την άφιξη του γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο (27-29 Ιουλίου), προκάλεσε και την επίσκεψη του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Αθήνα, όπου επρόκειτο χθες να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Επί της αρχής η Λευκωσία και η Αθήνα εμφανίζονται πρόθυμες να συζητήσουν τη σύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό, θέτοντας, βεβαίως, τους όρους όπως τους αντιλαμβάνεται η κυπριακή πλευρά. Ερωτήματα όπως τι θα γίνει με την Πράσινη Γραμμή σε περίπτωση που αποχωρήσει ο ΟΗΕ (ύστερα από πιθανή λύση), αν θα αποδοθεί η Αμμόχωστος στους Ελληνοκύπριους κατοίκους της, αν τα κυπριακά πλοία μπορούν να ελλιμενισθούν σε τουρκικά λιμάνια, παραμένουν σε αυτήν τη φάση αναπάντητα και, προφανώς, περιλαμβάνονται στο πακέτο των διαπραγματεύσεων. Φυσικά, όλα αυτά είναι αμφίβολο σε τι βαθμό μπορεί να συζητηθούν, αν τεθεί επί τάπητος ανοιχτά το ζήτημα της πολιτικής ισότητας, η «καρδιά», δηλαδή, του συνομοσπονδιακού συστήματος που πρακτικά ζητάει η Άγκυρα και αποτελεί μια κεκαλυμμένη λύση δύο κρατών.
Η κεντρική γραμμή παραμένει, βεβαίως, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συζητάει τίποτε άλλο πέρα από μια λύση στο πλαίσιο της διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως αυτό περιγράφεται με σαφήνεια και στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ. Ωστόσο, στις συνεχείς συζητήσεις που γίνονται αυτές τις ημέρες ανάμεσα σε Αθήνα και Λευκωσία, αναζητείται τρόπος αντιμετώπισης πιθανών προτάσεων που μπορεί να ξεφεύγουν από αυτό το πλαίσιο ή να κινούνται στα όριά του. Για τη Λευκωσία ο μεγάλος κίνδυνος είναι η συζήτηση για το Κυπριακό και τα ευρωτουρκικά να ανοίξει μαζί, αλλά να προχωρήσει μόνο με κέρδη της Τουρκίας στα θέματα που αφορούν την Ε.Ε., σε περίπτωση ναυαγίου των διαπραγματεύσεων.
Τι θα ανακοινωθεί από τον κ. Γκουτέρες στη Λευκωσία δεν είναι ακόμα σαφές. Οι εκτιμήσεις είναι ότι ο ίδιος δεν μπορεί να μην ανακοινώσει ότι το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα διεξαχθεί η άτυπη πενταμερής που εκκρεμεί, η επιτυχής σύγκληση της οποίας είναι προϋπόθεση για την έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων. Είναι προφανές ότι ακόμη και αν η άτυπη πενταμερής συγκληθεί και έχει θετικό αποτέλεσμα, η δρομολόγηση των διαπραγματεύσεων και η όποια κατάληξή τους σίγουρα θα ξεπεράσει τη θητεία του κ. Γκουτέρες που λήγει στο τέλος του έτους.
Θα είναι, ωστόσο, μια κληρονομιά του στον αντικαταστάτη του (από τη Λατινική Αμερική) και μια απόδειξη ότι ο ΟΗΕ εξακολουθεί να μπορεί να αποτελεί ένα πεδίο επίλυσης διαφορών και όχι απλώς παθητικό παρατηρητή έκρηξης πολέμων ανά την υφήλιο. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η διαδικασία ανάδειξης νέου γ.γ. του ΟΗΕ ενδιαφέρει και τη νυν ειδική απεσταλμένη για το Κυπριακό Μαρία-Ανχελα Ολγκίν, που κατάγεται από την Κολομβία.
Ο «συναγερμός» στη Λευκωσία χτύπησε όχι μόνο διότι ο κ. Γκουτέρες αποφάσισε να πραγματοποιήσει την τελευταία επίσκεψή του στην Κύπρο πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του ως γ.γ. του ΟΗΕ, αλλά και διότι οι Ευρωπαίοι έχουν προχωρήσει σε σειρά κινήσεων οι οποίες προδίδουν τις προθέσεις τους για προώθηση των συζητήσεων για το Κυπριακό, με πρώτο τον διορισμό του Ιταλού επιτρόπου Ραφαέλε Φίτο στη θέση του ειδικού απεσταλμένου, αλλά και τη στήριξη της διαδικασίας από την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Πέρα από τις Βρυξέλλες, σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες συμπληρώνουν τον κλοιό πιέσεων προς τη Λευκωσία, κυρίως το Βερολίνο, το Παρίσι, η Στοκχόλμη και η Χάγη. Αντιθέτως, η εσωστρέφεια φαίνεται ότι έχει καταλάβει το Λονδίνο, με τη βρετανική κυβέρνηση απλώς να έχει αφήσει την πρωτοβουλία στις υπόλοιπες δύο εγγυήτριες δυνάμεις.
Από την πλευρά του ΟΗΕ, η βαρύτητα φαίνεται να δίνεται στην Αγκυρα, η οποία αντιμετωπίζει το Κυπριακό ως διαπραγματευτικό χαρτί για ευρύτερα ζητήματα. Γι’ αυτό, άλλωστε, η ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ, Μαρία-Ανχελα Ολγκίν, προτού μεταβεί και αυτή στην Κύπρο μαζί με τον κ. Γκουτέρες το βράδυ της Τρίτης, έκανε στάση την Παρασκευή στην Αγκυρα, όπου και είχε συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
