Αύγουστος, «ιερός μήνας» διακοπών για τους Ιταλούς. Στην παραλία της Όστια, την πιο εύκολα προσβάσιμη για τους κατοίκους της Ρώμης, επικρατεί πανδαιμόνιο αυτή την εποχή, με τις ξαπλώστρες και τις ομπρέλες να αγγίζουν σχεδόν η μία την άλλη. Αυτό το καλοκαίρι, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Στο Schiling, ένα από τα πιο γνωστά beach bar της πόλης, η οποία αριθμεί 90.000 κατοίκους, οι παραθεριστές είναι άφαντοι και οι μπουλντόζες έχουν πιάσει δουλειά, κατεδαφίζοντας τις εγκαταστάσεις της οργανωμένης παραλίας.
Το Schilling δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση. Κατά μήκος της ιταλικής ακτογραμμής, που φτάνει τα 7.500 χιλιόμετρα, λειτουργούν χιλιάδες ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν προς ενοικίαση ξαπλώστρες και ομπρέλες. Τον τελευταίο καιρό, όλο και πιο συχνά, οι ιταλικές αρχές παίρνουν μέτρα και αντιμάχονται την εδραιωμένη αντίληψη ότι πρόσβαση στη θάλασσα έχουν μόνο όσοι πληρώνουν.
«Δωρεάν πρόσβαση», αλλά…
Επισήμως λειτουργούν στην Ιταλία περισσότερα από 7.300 Stabilimenti Balneari (ανεπισήμως υπάρχουν μερικές ακόμα χιλιάδες…). Συνήθως είναι οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου ο όρος «οικογένεια» επιδέχεται ευρεία ερμηνεία, κάποιοι λένε ότι και η Μαφία δίνει το παρών. Πολλοί έχουν γίνει πλούσιοι νοικιάζοντας στους παραθεριστές ξαπλώστρες (lettino) και ομπρέλες ηλίου (ombrellone). Για τη φετινή σεζόν εκτιμάται ότι ο μέσος όρος ενοικίασης του «σετ» ανέρχεται σε 40 ευρώ ημερησίως, αλλά σε τουριστικές περιοχές όπως η Τοσκάνη, οι τιμές είναι πιο «τσουχτερές».
Και αυτό παρότι στην Ιταλία – όπως άλλωστε συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη – οι παραλίες ανήκουν στο κράτος και, θεωρητικά, η πρόσβαση είναι ελεύθερη για όλους. Κι όμως, περισσότερες από τις μισές παραλίες της χώρας μισθώνονται σε ιδιώτες (πολλές φορές έναντι πενιχρού αντιτίμου, που αλλάζει χέρια κάτω απ’ το τραπέζι). Κατά μέσο όρο η παραχώρηση της παραλίας στοιχίζει 8.200 ευρώ ετησίως. Ο μέσος όρος του τζίρου, όπως εκτιμά το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEP) φτάνει τις 260.000 ευρώ. Άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πολύ μεγαλύτερα ποσά.
«Απλησίαστες τιμές για τη μέση οικογένεια»
Οι τουρίστες από το εξωτερικό εξοργίζονται με τις τιμές. Οι Ιταλοί μάλλον τις έχουν συνηθίσει τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι αρχίζουν να αντιστέκονται. «Οι τιμές είναι απλησίαστες για μία μέση οικογένεια» λέει στο Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) η Ιζαμπέλα Πεντρέλι, που έρχεται στην Όστια με τα παιδιά της. Στη Νάπολη ακτιβιστές πραγματοποίησαν πρόσφατα έφοδο σε μία οργανωμένη παραλία, καταλαμβάνοντας τον χώρο με τις πετσέτες και τις ομπρέλες τους.
Αγανάκτηση προκαλεί και η τακτική ορισμένων «επιχειρηματιών» να εμποδίζουν την ελεύθερη πρόσβαση υψώνοντας τείχη και φράχτες. Στην Όστια η παραλία δεν είναι ορατή, για πολλά χιλιόμετρα. Ωστόσο, αυτό το καλοκαίρι, η Δημοτική Αρχή της Ρώμης, στην οποία υπάγεται η Όστια, παρενέβη και έκλεισε το περίφημο Schilling, λόγω παραβάσεων της πολεοδομικής νομοθεσίας. Ούτως ή άλλως, είχε υποστεί σοβαρές ζημιές των χειμώνα, λόγω των θυελλωδών ανέμων.
Αλλά και στο γειτονικό Sporting Beach οι εγκαταστάσεις της οργανωμένης παραλίας κατεδαφίζονται. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές αφαίρεσαν την άδεια λειτουργίας του κλαμπ Village, για το οποίο υπάρχουν υποψίες εμπλοκής της Μαφίας. Στόχος του σοσιαλδημοκράτη δημάρχου της Ρώμης, Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι, είναι να περιοριστούν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις κατά μήκος της παραλίας στην Όστια από 70 σε 35. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το ελεύθερο κομμάτι της παραλίας θα επεκταθεί στα 6,5 χιλιόμετρα (επί συνόλου 11,3) έναντι μόλις 1,2 σήμερα.
Δήμαρχοι στην πρωτοπορία
Παρόμοιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνουν δήμαρχοι και σε άλλες παραθαλάσσιες περιοχές της Ιταλίας, όπως η Λιγυρία και η Απουλία. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται και με μία οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που χρονολογείται από το 2006 και προβλέπει ότι οι διαγωνισμοί για άδειες παραχώρησης σε ιδιωτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να επαναλαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να μην δημιουργούνται κεκτημένα στις παραλίες, καθώς πρόκειται για δημόσιο αγαθό.
Επί δεκαετίες οι κυβερνήσεις στη Ρώμη καθυστερούσαν την εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας, η οποία όμως αναμένεται να υλοποιηθεί από το 2027. Πολλοί ελπίζουν ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός θα μειώσει τις τιμές, αλλά αυτό δεν είναι και σίγουρο.
Ένας λόγος παραπάνω για να δραστηριοποιούνται οι πρωτοβουλίες πολιτών, όπως η «Mare Libero» («Ελεύθερη Θάλασσα»). Όπως λέει ο εκπρόσωπος της ομάδας στη Ρώμη, Ντανίλο Ρουτζέρι, «πρέπει να κάνουμε ξεκάθαρο ότι η παραλία, η θάλασσα και ο αέρας είναι δημόσια αγαθά και δεν πωλούνται, ούτε απλώς παραχωρούνται σε τρίτους. Αλλά έχουμε ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε…».
Νέες αντιπαραθέσεις προκαλούν οι «απαγορεύσεις» ορισμένων επιχειρηματιών στην περιοχή της Απουλίας προς τους πελάτες να καταναλώνουν στην παραλία φαγητά και ποτά που έχουν φέρει από το σπίτι τους. Η επίσημη αιτιολογία είναι ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο πλήττεται η «εικόνα» της επιχείρησης.
Έντονη ήταν η αντίδραση του περιφερειάρχη της Απουλίας, Αντόνιο Ντεκάρο. «Με δεδομένες τις υπερβολικά υψηλές τιμές για ξαπλώστρες και ομπρέλες, είναι παράλογο να υποχρεώνεις τον κόσμο να αγοράζει και πανάκριβο φαγητό» λέει ο ίδιος. «Η θάλασσα είναι δημόσιο αγαθό. Δεν επιτρέπεται να γίνει είδος πολυτελείας».
Πηγή Deutche Welle
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
