Οι εκλογές δεν απειλούνται μόνο από αυταρχικές κυβερνήσεις και παραπληροφόρηση. Μια νέα έκθεση αποκαλύπτει ότι σοβαρό κίνδυνο για τη λειτουργία της δημοκρατίας αποτελεί και η κλιματική κρίση, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να διαταράσσουν ολοένα και περισσότερες εκλογικές διαδικασίες ανά τον κόσμο.
Σε βάθος δύο δεκαετιών, δεκάδες εκλογικές αναμετρήσεις σε 52 χώρες διαταράχτηκαν λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων
Οι καύσωνες, οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές αποτελούν αυξανόμενη απειλή, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα. Στη σχετική έκθεση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι το 2024 οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική κρίση διέκοψαν 23 εκλογικές αναμετρήσεις σε 18 χώρες.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Guardian που παρουσιάζει την έκθεση, σε βάθος δύο δεκαετιών, τουλάχιστον 94 εκλογές και δημοψηφίσματα σε 52 χώρες έχουν διαταραχθεί από επιπτώσεις που σχετίζονται με το κλίμα, όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές.
Καθώς οι κίνδυνοι εντείνονται, προβλέπεται να αυξηθεί η πίεση στα ήδη εύθραυστα δημοκρατικά συστήματα, ιδίως στην Αφρική και την Ασία.
Κλιματική κρίση και εκλογές: Η έρευνα
Η έρευνα εκπονήθηκε από τον διακυβερνητικό οργανισμό International IDEA, ο οποίος υποστηρίζει τη δημοκρατία σε όλο τον κόσμο και τις εκλογικές διαδικασίες γενικότερα. Τα ευρήματά της αποτελούν την πρώτη παγκόσμια ανάλυση του τρόπου με τον οποίο οι φυσικές καταστροφές επηρεάζουν τις εκλογές.
Το 2024 διεκόπησαν εκλογικές αναμετρήσεις σε 18 χώρες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η Βραζιλία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και η Σενεγάλη, είτε επειδή προκλήθηκαν ζημιές στις υποδομές, είτε επειδή τα ακραία φαινόμενα εκτόπισαν ψηφοφόρους από τις περιοχές τους, είτε επειδή επιβλήθηκαν αναγκαστικά αλλαγές της τελευταίας στιγμής.
Η επικεφαλής ερευνήτρια Sarah Birch, καθηγήτρια Πολιτικής Ανάλυσης στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε ότι οι εκλογές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους προβλέψιμες κλιματικές απειλές, φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό των ΗΠΑ, όπου οι εκλογές γίνονται πάντοτε Νοέμβριο, κατά τη διάρκεια της περιόδου των τυφώνων.
As hurricanes ravage parts of the Southeast, voters are facing unprecedented challenges ahead of Election Day.
From lost IDs to flooded polling stations and power outages, communities are struggling to ensure their right to vote isn’t lost in the chaos. States like North… pic.twitter.com/FUl10tmxDU
— Brut America (@brutamerica) October 10, 2024
«Οι εκλογές πρέπει να διεξάγονται όταν η πιθανότητα καταστροφών είναι ελάχιστη» πρόσθεσε η ίδια αναφερόμενη στα ιστορικά κλιματικά στοιχεία μιας περιοχής ή χώρας.
Παράλληλα τόνισε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι εκλογικές αρχές θα πρέπει να εξετάσουν και τη δυνατότητα μικρής αναπροσαρμογής – σε επίπεδο ημερών ή εβδομάδων – του χρονοδιαγράμματος μιας αναμέτρησης όταν ένα καιρικό φαινόμενο είναι οξύ αλλά σύντομο, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος διαταραχής της διαδικασίας.
κατό κρίσεις που συνδέονται με το κλίμα
Τα ευρήματα επισημαίνουν περισσότερες από 100 κρίσεις που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών του 2019 στη Μοζαμβίκη, την περίοδο που έπληξε τη χώρα ο κυκλώνας Idai, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν χιλιάδες σπίτια, σχολεία, δίκτυα ηλεκτροδότησης και δρόμοι.
Ήταν τέτοια η σφοδρότητα του φαινομένου που οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να μετακινηθούν σε ασφαλέστερες τοποθεσίες, κάτι που σύμφωνα με την έκθεση «επηρέασε τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών και την κατανομή των εδρών στη Βουλή και στις επαρχίες».
VIDEO | Alipurduar, West Bengal: A hail‑laden storm damaged the DCRC centre and caused a pandal to collapse just before polling day.
(Full video available on PTI Videos – https://t.co/n147TvrpG7) pic.twitter.com/WMfZCQwM0a
— Press Trust of India (@PTI_News) April 21, 2026
Ένα άλλο παράδειγμα είναι οι πλημμύρες που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των κοινοβουλευτικών εκλογών στη Σενεγάλη τον Νοέμβριο του 2024, όταν χρειάστηκε η βοήθεια των πυροσβεστών για τη μεταφορά των παρατηρητών των εκλογών στα εκλογικά τμήματα.
Οι καύσωνες αποτελούν ένα άλλο επαναλαμβανόμενο πρόβλημα κατά τη διάρκεια εκλογών ανά τον κόσμο, με τουλάχιστον 10 αναμετρήσεις από το 2022 να έχουν επηρεαστεί από τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Μεταξύ αυτών ήταν οι γενικές εκλογές στις Φιλιππίνες πέρυσι, όταν η έντονη ζέστη προκάλεσε την υπερθέρμανση ορισμένων μηχανών καταμέτρησης ψήφων την ημέρα των εκλογών, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να απορρίπτουν ψηφοδέλτια που είχαν προηγουμένως καταγραφεί ως αποδεκτά.
Οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν ιδιαίτερη απειλή για τις εκλογές στις μεγάλες μητροπόλεις του πλανήτη, με πληθυσμό άνω των 10 εκατομμυρίων κατοίκων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Λάγος στη Νιγηρία, όπου καταγράφονται πλέον 89 ημέρες τον χρόνο με θερμοκρασίες σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με τα προ της κλιματικής αλλαγής επίπεδα.
Τι πρέπει να γίνει
Η ανάλυση του International IDEA προτείνει στενότερη συνεργασία των εκλογικών αρχών με μετεωρολογικές υπηρεσίες, φορείς περιβαλλοντικής προστασίας και οργανισμούς διαχείρισης καταστροφών, προκειμένου οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων να περιοριστούν.
Στο Περού, για παράδειγμα, το προσωπικό που εμπλέκεται στις εκλογές έχει εκπαιδευτεί στη διαχείριση κινδύνων, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί σε ενδεχόμενες διαταραχές την ημέρα της ψηφοφορίας. Αντίστοιχα, στον Καναδά, η επαρχία της Αλμπέρτα αποφάσισε να μεταφέρει την ημερομηνία των εκλογών από τον Μάιο στον Οκτώβριο, προκειμένου να αποφευχθεί η περίοδος των δασικών πυρκαγιών.
«Καθώς οι φυσικοί κίνδυνοι αυξάνονται, η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός έκτακτης ανάγκης καθίστανται πιο σημαντικά από ποτέ. Η προετοιμασία είναι το κλειδί για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της ανθεκτικότητας των εκλογών», επισημαίνει ο Ferran Martínez i Coma, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Griffith της Αυστραλίας.
