Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε να επιφέρει ισχυρό οικονομικό πλήγμα στο Ιράν, ενώ ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προανήγγειλε μέτρα που «δεν έχουν ξαναγίνει», τα οποία αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή ακόμα και την ερχόμενη εβδομάδα.
Σύμφωνα με το Reuters, από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο, η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει πρόσθετες ναυτιλιακές, ενεργειακές και χρηματοπιστωτικές κυρώσεις, προχωρώντας παράλληλα σε ναυτικό αποκλεισμό.
Η αμερικανική κυβέρνηση προαναγγέλλει νέα, ισχυρά μέτρα οικονομικής πίεσης κατά της Τεχεράνης από την ερχόμενη εβδομάδα, διευρύνοντας τον κύκλο των κυρώσεων
Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του υπουργείου Οικονομικών, από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Τραμπ έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε περισσότερα από 1.000 πρόσωπα, πλοία και αεροσκάφη.
Τα πρόσφατα μέτρα στόχευσαν τον «σκιώδη στόλο» πετρελαίου του Ιράν, ασφαλιστές ναυτιλίας και ψηφιακά ανταλλακτήρια, δεσμεύοντας κρυπτονομίσματα αξίας περίπου 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η αμερικανική κυβέρνηση έχει πλέον τις εξής πρόσθετες επιλογές:
Πίεση στα κινεζικά διυλιστήρια
Τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια καλύπτουν το ένα τέταρτο της παραγωγικής ικανότητας της Κίνας.
Με βάση τα δεδομένα του 2025 από την εταιρεία αναλύσεων Kpler, η Κίνα απορροφά πάνω από το 80% του πετρελαίου που εξάγει το Ιράν δια θαλάσσης, με τα ανεξάρτητα διυλιστήρια να διαχειρίζονται το μεγαλύτερο μέρος αυτού του εμπορίου.
Ωστόσο, επειδή έχουν ελάχιστη έως μηδενική έκθεση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, θεωρούνται εν μέρει άτρωτα στις δευτερογενείς κυρώσεις των ΗΠΑ.
Κυρώσεις σε κινεζικές τράπεζες
Η OFAC έχει ήδη επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε μικρότερες οντότητες στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ για τη διεκπεραίωση ιρανικών κεφαλαίων. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών έχει προειδοποιήσει δύο μεγάλες κινεζικές τράπεζες, χωρίς να τις κατονομάσει δημόσια, ότι κινδυνεύουν με κυρώσεις.
Ειδικοί και αναλυτές επισημαίνουν τις δυσκολίες εφαρμογής των νέων μέτρων, προειδοποιώντας παράλληλα για τον κίνδυνο αντιποίνων από το Πεκίνο
Η στοχοποίηση μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα μπορούσε να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα, ωστόσο ενέχει τον κίνδυνο αντιποίνων από το Πεκίνο. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η Κίνα θα μπορούσε να περιορίσει τις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών, τα οποία είναι απαραίτητα για την παραγωγή προηγμένης τεχνολογίας στη Δύση.
Η τακτική της «Λερναίας Ύδρας»
Οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν να στοχεύουν άτομα και εταιρείες που βοηθούν την Τεχεράνη να παρακάμπτει τις κυρώσεις. Πρόσφατα, μπήκαν στο στόχαστρο εταιρείες που διευκολύνουν τις εισαγωγές του Ιράν έναντι εσόδων από πετρέλαιο. Όμως, όπως επισημαίνει ο Μπρετ Έρικσον, σύμβουλος της Obsidian Risk Advisors, αυτή η τακτική δεν έχει αλλάξει τη συμπεριφορά του Ιράν, καθώς η Τεχεράνη απλώς δημιουργεί νέες εταιρείες-βιτρίνες για να αντικαταστήσει αυτές που μπαίνουν στη «μαύρη λίστα».
Το σενάριο του χερσαίου αποκλεισμού
Ορισμένοι Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν προτείνει έναν χερσαίο αποκλεισμό του Ιράν. Μια τέτοια κίνηση απαιτεί τη συνεργασία γειτονικών κρατών, όπως το Ιράκ, η Τουρκία, το Πακιστάν, το Τουρκμενιστάν, το Αζερμπαϊτζάν και η Αρμενία.
Ο Τραμπ διαθέτει μοχλούς πίεσης, όπως το αίτημα του Πακιστάν για νομισματική ανταλλαγή 10 δισ. δολαρίων και την επιθυμία της Τουρκίας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35. Αν και ένα χερσαίο μπλόκο θα επέτεινε την πίεση στον ιρανικό λαό διακόπτοντας τις εισαγωγές βασικών αγαθών, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη.
Δευτερογενείς Δασμοί
Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με επιβολή δασμών σε προϊόντα χωρών που συναλλάσσονται με το Ιράν, παρά το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ακυρώσει στο παρελθόν τη νομική βάση για τέτοιους φόρους.
Την περασμένη εβδομάδα, η Γερουσία υπερψήφισε ένα νομοσχέδιο για κυρώσεις, το οποίο δίνει στον πρόεδρο νέες εξουσίες επιβολής δασμών σε χώρες που ενισχύουν το εμπόριο και τους εξοπλισμούς του Ιράν.
Ωστόσο, η νομοθεσία πρέπει να εγκριθεί και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, κάτι που ίσως αποδειχθεί δύσκολο λόγω των αντιδράσεων που προκαλούν τα δασμολογικά μέτρα σε μέλη και των δύο κομμάτων.
