Το Ιράν ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με το Ομάν σχετικά με την προτεινόμενη διαδρομή για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ένα πιθανό βήμα προς την επαναλειτουργία της κρίσιμης πλωτής οδού για τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Ωστόσο σύμφωνα με το Reuters η προτεινόμενη συμφωνία προβλέπει ότι ο έλεγχος της εισερχόμενης κυκλοφορίας περνάει στην Τεχεράνη.
Η κοινή δήλωση Τεχεράνης- Μουσκάτ βρίσκεται υπό εξέταση και στο τελικό στάδιο σύνταξης, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ο εκπρόσωπος του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, σύμφωνα με ανάρτηση στο Telegram. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών «προχωρούν μπροστά» και θα επιτευχθεί συμφωνία «εάν ορισμένα τρίτα μέρη δεν εμποδίσουν αυτή τη διαδικασία» είπε, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Ο Γκαριμπαμπάντι δήλωσε στο κρατικό IRNA ότι το Ιράν και το Ομάν διαπραγματεύονται μια «προσωρινή διαδρομή» που θα παραμείνει ενεργή για δύο έως τέσσερις μήνες, με ένα σημαντικό μέρος της κυκλοφορίας να διέρχεται από τα χωρικά ύδατα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Αυτή η συμφωνία δεν σημαίνει το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ» είπε.
Σε δήλωσή του την Πέμπτη, όπως μεταδίδει το CNBC, o Γκαριμπαντάντι επεσήμανε ότι το Ιράν έχει απαιτήσει την αλλαγή των οδών ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, προσθέτοντας ότι «οι παλιές οδοί δεν πληρούν πλέον τις τρέχουσες δύσκολες συνθήκες που έχουν θέσει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν».
Ο ίδιος αρνήθηκε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον. Ωστόσο το Axios αναφέρει ότι σύμφωνα με πηγές ο Λευκός Οίκος συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις. Τις τελευταίες ημέρες, υπήρξαν αρκετές τηλεφωνικές κλήσεις μεταξύ του απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και του Ομανού υπουργού Εξωτερικών, Μπαντρ αλ-Μπουσάιντι.
Ο Γκαριμπαντάντι, έκανε αυτά τα σχόλια σε συνέντευξή του στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα IRNA την Τετάρτη, χωρίς να επεκταθεί στις εν λόγω δεσμεύσεις, πιθανώς αναφερόμενος στην ενδιάμεση συμφωνία που επιτεύχθηκε τον Ιούνιο.
Ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ
Ωστόσο σύμφωνα με το Reuters η προτεινόμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν προβλέπει ότι ο έλεγχος των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ περνάει στην Τεχεράνη, με το ειδησιογραφικό πρακτορείο να επικαλείται μια ανώτερη ιρανική πηγή και δύο περιφερειακούς αξιωματούχους και να υπογραμμίζει ότι είναι μια από τις μεγαλύτερες παραχωρήσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής προς το Ιράν.
Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από τις ΗΠΑ σχετικά με την πρόταση. Ενώ ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι μια συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών είναι επικείμενη, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα επιμείνει ότι δεν θα συμφωνούσαν ποτέ με τον έλεγχο της πρόσβασης του Ιράν στην πιο σημαντική εμπορική οδό στον κόσμο για τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Το δημοσίευμα του Axios για τη συμφωνία
Το Axios σε χθεσινό του δημοσίευμα δίνει το πλαίσιο της συμφωνίας, σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές που ανέφεραν ότι η υπό συζήτηση συμφωνία θεσπίζει μια προσωρινή συμφωνία 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, η οποία θα μπορούσε να παραταθεί.
Όλη η εισερχόμενη κυκλοφορία πλοίων μέσω των Στενών και προς τον Κόλπο θα διέρχεται από μια βόρεια λωρίδα μέσω των ιρανικών υδάτων.
Όλη η εξερχόμενη κυκλοφορία μέσω των Στενών και προς την Αραβική Θάλασσα θα διέρχεται από μια νότια λωρίδα μέσω των υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.
Δεν θα χρεώνονται διόδια ή τέλη κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών.
Τα μέρη θα εργαστούν για την απομάκρυνση ναυτικών ναρκών από τη μεσαία λωρίδα του στενού εντός 30 ημερών.
Μετά τον καθαρισμό της μεσαίας λωρίδας, θα χρησιμοποιείται για εισερχόμενη και εξερχόμενη κυκλοφορία σύμφωνα με τους όρους μιας μόνιμης συμφωνίας που θα διαπραγματευτεί μεταξύ του Ομάν και του Ιράν.
Τι σημαίνει ο έλεγχος των Στενών από το Ιράν
Μια συμφωνία που θα δίνει στο Ιράν εξουσία επί της κυκλοφορίας μέσω του στενού θα σήμαινε ότι ο πόλεμος που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο είχε οδηγήσει σε μια σημαντική μετατόπιση της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή υπέρ της Τεχεράνης. Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά του Ορμούζ ήταν ελεύθερα και ανοιχτά σε όλα τα πλοία χωρίς τέλη.
Εν μέσω μιας ευρύτερης διπλωματικής προσπάθειας στην περιοχή, το Ιράν και το Ομάν έχουν εμπλακεί σε διμερείς συνομιλίες σχετικά με τα Στενά που ελέγχουν και τα δύο μέσω των βόρειων και νότιων καναλιών. Το Ιράν ανέφερε «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες και δήλωσε ότι τόσο τα εσωτερικά όσο και τα εξερχόμενα ταξίδια θα περνούν από τα ιρανικά ύδατα, επισημαίνει το Reuters.
Εν τω μεταξύ, το Ιράν έχει προειδοποιήσει τα κράτη του Κόλπου ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση των ΗΠΑ στο έδαφός του θα προκαλέσει αντίποινα εναντίον κρίσιμων ενεργειακών υποδομών σε όλη την περιοχή, σύμφωνα με πέντε πηγές, καθώς η Τεχεράνη επιδιώκει να αυξήσει το κόστος της στρατιωτικής δράσης απειλώντας τους στενότερους περιφερειακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Το Ιράν αντεπιτίθεται με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των συμμάχων της Ουάσιγκτον στην περιοχή, ενώ παράλληλα στοχεύει εμπορικά πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ χωρίς την άδειά του.
Απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του σε συγκέντρωση στο Λας Βέγκας, ο Τραμπ εξέφρασε την προτίμησή του για τη διπλωματία.
«Θα προτιμούσα να κάνω μια συμφωνία επειδή δεν θέλω να σκοτώνω ανθρώπους. Δεν θέλω να σκοτώνω ανθρώπους, αλλά κάποια στιγμή θα το κάνουμε», είπε ο Τραμπ.
Το Ιράν έχει αναφέρει περισσότερους από 3.400 θανάτους από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αναφέρει 18 νεκρούς στρατιωτικούς.
Ανεπίλυτα ζητήματα
Όσον αφορά οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, οι περιφερειακές και ιρανικές πηγές που μίλησαν στο Reuters επισήμαναν ότι σημαντικά ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα και, επίσης, αμφισβήτησαν τις δηλώσεις του Τραμπ ότι επίκειται συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
«Η παραχώρηση έχει ήδη γίνει σχετικά με κάποια μορφή ελέγχου στο Ορμούζ», δήλωσε μία από τις περιφερειακές πηγές στο Reuters.
Η άλλη περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι υπάρχουν ακόμη λεπτομέρειες που πρέπει να καθοριστούν σχετικά με τον τρόπο που θα ορίζεται ο «έλεγχος», με τους διαπραγματευτές του Κόλπου να επιμένουν ότι οι περιφερειακές χώρες επιβλέπουν τις επιθεωρήσεις των πλοίων και ότι οποιαδήποτε καταβολή τελών είναι εθελοντική.
Σύμφωνα με τον ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, το Ιράν επιδιώκει τέλη μεταξύ 5% και 7% της τιμής των φορτίων από πλοία που χρησιμοποιούν το στενό. Το Ομάν συζητά τέλη περίπου 3%, ενώ η Ουάσινγκτον δεν θέλει καθόλου τέλη.
Η ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι το κείμενο μιας συμφωνίας που βρίσκεται ήδη στο τραπέζι προβλέπει ότι το Ιράν θα έχει τον έλεγχο των πλοίων που κατευθύνονται στον Κόλπο μέσω του στενού και ένα από τα κύρια σημεία τριβής ήταν ο ρόλος που θα έχει επίσης το Ιράν έναντι των πλοίων που κατευθύνονται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Οι ενδιάμεσες εκλογές
Ο Τραμπ, ο οποίος στην αρχή του πολέμου δήλωσε ότι θα τελείωνε με την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν και με την έγκριση του ίδιου για την επιλογή του ηγέτη του, βρίσκεται υπό πίεση να βρει μια διέξοδο από μια σύγκρουση στην οποία οι Αμερικανοί ψηφοφόροι αντιτίθενται με αναλογία δύο προς ένα ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών τον Νοέμβριο.
Μήνες στρατιωτικών προσπαθειών των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της εκστρατείας δύο εβδομάδων επιθέσεων τον Ιούλιο, δεν έχουν σπάσει τον έλεγχο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Αμερικανοί διοικητές ενημέρωσαν τον Τραμπ τον Ιούλιο ότι είχαν εξαντλήσει κάποια πυρομαχικά.
Το Reuters ανέφερε την Τρίτη ότι ο Στρατός των ΗΠΑ είχε εξαντλήσει σχεδόν όλους τους πυραύλους ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς.
Πηγή: ot.gr
