Αν κάποιος υποστηρικτής του πολέμου στο Ιράν θα ήθελε να επαληθεύσει ή να επανεξετάσει τη θέση του, δεν θα έβρισκε ίσως καλύτερη ευκαιρία από τη στιγμή που ο καθηγητής Στήβεν Γουόλτ έβαλε στη «θέση του» τον πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ και γνωστό «γεράκι», Μάικ Πομπέο.
Η κόντρα των δύο ανδρών έλαβε χώρα στο πλαίσιο των δημόσιων διαλόγων Munk Debates στο Τορόντο, κατά τους οποίους τέσσερις προσωπικότητες έρχονται αντιμέτωπες –δύο εναντίον δύο- για ένα συγκεκριμένο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Έτσι, στο debate της 20ης Μαΐου, από τη μία πλευρά βρέθηκαν οι καθηγητές Τζον Μιρσχάιμερ (Πανεπιστήμιο Σικάγο) και Στήβεν Γουόλτ (Παν/μιο Χάρβαρντ) εναντίον των Μάικ Πομπέο και πρώην αναπληρώτριαw υπουργo’υ Εξωτερικών των ΗΠΑ Βικτώριας Νούλαντ.
Σε μια στιγμή, ο Πομπέο έθιξε μεταξύ άλλων και το ζήτημα του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στην Τεχεράνη να μπλοκάρει την παγκόσμια οικονομία εκτοξεύοντας πυραύλους «σε κράτη που δεν έκαναν τίποτα».
Αμέσως όμως παρενέβη ο Γουόλτ, ο οποίος διδάσκει διεθνείς σχέσεις: «Ξέρεις βέβαια, Μάικ, ότι εμείς ξεκινήσαμε τον πόλεμο. Βλέπεις, δεν θα εκτόξευαν αυτούς τους πυραύλους αν δεν επιτίθονταν στο Ιράν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Το καταλαβαίνεις αυτό».
Δείτε το βίντεο με ελληνικούς υπότιτλους:
Ωστόσο, ο Πομπέο δεν το καταλάβαινε και το αρνούνταν επιστρατεύοντας λανθασμένα την ιστορία. «Λοιπόν, καλώς ήρθες στο 1979, όταν το επαναστατικό καθεστώς άρχισε να σκοτώνει Ευρωπαίους» απάντησε στον αντίπαλό του Γουόλτ για να του δείξει υποτίθεται ότι η αρχή του κακού βρίσκεται στην ισλαμική επανάσταση.
Ωστόσο, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και πρώην αρχηγός της CIA διέπραξε ατόπημα να επιστρατεύσει την Ιστορία, καθώς ήταν προνομιακό γνωστικό πεδίο του Γουόλτ, καθώς του θύμησε ότι οι ΗΠΑ ουσιαστικά προκάλεσαν την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
«Ξέρεις, βέβαια ότι ανατρέψαμε τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση το 1953. Νομίζεις ότι το Ιράν το έχει ξεχάσει αυτό; Δεν νομίζεις ότι το Ιράν θυμάται πως υποστηρίξαμε τον Σαντάμ Χουσεΐν στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ; Νομίζεις ότι το έχουν ξεχάσει αυτό; Ξέρω ότι και άλλες χώρες έχουν ιστορία».
Προφανώς ο Πομπέο αδυνατώντας να αντιπαραβάλει επιχειρήματα λόγω περιορισμένων ιστορικών γνώσεων, κατέφυγε σε μια γενικότερη ιδεολογική ερώτηση προς τον συνομιλητή του, ρωτώντας τον αν τελικά θεωρεί ότι το Ιράν είναι «τέρας»;
«Όχι» του απάντησε ορθά κοφτά ο Γουόλτ. «Χαίρομαι που δεν ζω εκεί. Νομίζω ότι πολλές χώρες κάνουν πολλά κακά πράγματα, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μου, και δεν θα αποκαλούσα τις ΗΠΑ τέρας».
Χαμάς και 7η Οκτωβρίου – «Ω θεέ μου»
Σε εκείνο το σημείο μπήκε στη συζήτηση το άλλο «γεράκι» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, Βικτώρια Νούλαντ, υποστηρίζοντας πως δε θα συνέβαινε η 7η Οκτωβρίου αν δεν «υπήρχε η ιρανική υποστήριξη» προς τη Χαμάς.
Ο Στήβεν Γουόλτ συμφώνησε, αλλά προσέθεσε πως δεν θα είχαμε την 7η Οκτωβρίου «αν είχαμε πετύχει [οι ΗΠΑ] ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Και αυτή είναι μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία».
Όταν η Νούλαντ αποκρίθηκε ότι κάθε πρόεδρος των ΗΠΑ προσπάθησε και θα συνεχίσει να προσπαθεί, γι αυτό, ο Γουόλτ το διέψευσε λέγοντας «όχι και τόσο σκληρά»
Στη συνέχεια ο καθηγητής Τζον Μιρσχάιμερ υπογράμμισε στην Νούλαντ ότι δεν υπάρχει καμία απόδειξη πως το Ιράν γνώριζε καν για την 7η Οκτωβρίου, πόσο μάλλον ότι συμμετείχε.
Η Νούλαντ όμως απάντησε ειρωνικά «Θεέ μου. Ω Θεέ μου. Είμαι βέβαιος ότι είναι υπέροχο να ζεις εκεί που ζεις».
Ο καθηγητής στο Σικάγο όμως με ψυχραιμία επέμεινε «Δεν υπάρχει καμία απόδειξη στα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία γι’ αυτό».
Σπάνια βλέπουμε –ειδικά στην Ελλάδα- πολιτικούς ιθύνοντες να έρχονται αντιμέτωποι δημοσίως με ειδικούς, οι οποίοι τους προκαλούν σε πολιτισμένο πλαίσιο συζήτησης για τις ιδέες και τα αποτελέσματα των πολιτικών τους.
Ο συγκεκριμένος διάλογος αποκαλύπτει τη διανοητική ασυνέχεια των επιχειρημάτων των υποστηρικτών του πολέμου και την ιδεοληπτική τους προσέγγιση σε ζητήματα που αφορούν πολιτισμούς και ζωές εκατομμυρίων. Όλα αυτά φυσικά είτε λόγω έλλειψης ιστορικής γνώσης είτε παρερμήνευσής της.
