Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε έναν όλο και πιο ασταθή και πολυπολικό κόσμο, ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έστειλαν ηχηρό μήνυμα υπέρ μιας ισχυρότερης, πιο αυτόνομης και πιο ανταγωνιστικής Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Στη συζήτηση, με τον διευθυντή της «Κ» Αλέξη Παπαχελά σε ρόλο συντονιστή, οι δύο ηγέτες στάθηκαν στην ανάγκη η Ευρώπη να πάψει να κινείται αργά και αμυντικά και να περάσει σε αποφάσεις με απτό αποτέλεσμα, από την άμυνα και την ενέργεια έως την τεχνολογία και την προστασία της βιομηχανίας της.
Διαβάστε εδώ τη λεπτό προς λεπτό κάλυψη της συζήτησης
Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε ότι «αυτή μπορεί να είναι η στιγμή της Ευρώπης», ζητώντας λιγότερες εξαρτήσεις από ΗΠΑ και Κίνα και περισσότερη στρατηγική αυτονομία. Ο Ελληνας πρωθυπουργός, από την πλευρά του, έδωσε έμφαση στην ενέργεια, στην ευρωπαϊκή άμυνα και την ανάγκη προστασίας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής. «Τα επόμενα χρόνια θα είναι υπαρξιακής σημασίας για την Ε.Ε.», υπογράμμισε ο Ελληνας πρωθυπουργός. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η διαβεβαίωση Μακρόν ότι, εάν απειληθεί η ελληνική κυριαρχία, η Γαλλία «θα είναι εδώ».
«Στρατηγική αυτονομία» και λιγότερες εξαρτήσεις
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας. Ο Γάλλος πρόεδρος μίλησε για υπερβολικές εξαρτήσεις –τόσο από την Κίνα, ιδίως σε πρώτες ύλες και τεχνολογία, όσο και από τις ΗΠΑ–, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τους κινδύνους.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ελληνας πρωθυπουργός επισήμανε: «Ο κόσμος δεν είναι μόνο η Αμερική, η Ευρώπη και η Κίνα. Τι γίνεται με την Ινδία, με τις χώρες του Κόλπου. Αξιόπιστοι σύμμαχοι που δυσπιστούν έναντι των ΗΠΑ. Ο Καναδάς, η Αυστραλία, οι δημοκρατίες της νοτιοανατολικής Ασίας. Δεν είμαστε μόνοι μας. Να, λοιπόν, ευκαιρίες για εταιρικές σχέσεις με αμοιβαίο όφελος. Αυτές, εκ των πραγμάτων, θα πρέπει να λειτουργήσουν σε έναν πολυπολικό κόσμο».
Ο Μακρόν, μάλιστα, χαρακτήρισε «καμπανάκι» το γεγονός ότι «ο Αμερικανός πρόεδρος, ο Ρώσος πρόεδρος και ο Κινέζος πρόεδρος, είναι όλοι κατά της Ευρώπης», καλώντας τους Ευρωπαίους να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να δράσουν πιο αποφασιστικά.
Αμυνα και ΝΑΤΟ: Ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο της άμυνας. Ο Γάλλος πρόεδρος επανέλαβε τη στήριξή του σε έναν ισχυρό «ευρωπαϊκό πυλώνα» εντός του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει αποδυνάμωση της Συμμαχίας, αλλά ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αναλάβει μεγαλύτερο βάρος, αναφερόμενος σε επιχειρησιακές παρεμβάσεις, όπως στην Κύπρο, ενώ τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. «Στην Κύπρο ανταποκριθήκαμε σε ένα αίτημα. Κινηθήκαμε σε επιχειρησιακό επίπεδο βάσει μίας ευρωπαϊκής συνθήκης. Αναλάβαμε τις ευθύνες μας ως Ευρωπαίοι. Το ΝΑΤΟ είναι επίσης εκεί, αποτελεί πυρήνα αποτροπής. Ομως, υπάρχουν και χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Κύπρος. Η εξισορρόπηση του ρόλου των ΗΠΑ αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μια πιο ισχυρή Ευρώπη. Οποιαδήποτε ανισορροπία θα είναι εις βάρος μας. Θα αγόμαστε και θα φερόμαστε», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η πρόκληση της ανταγωνιστικότητας
Στο οικονομικό πεδίο, οι δύο ηγέτες αναγνώρισαν ότι η Ευρώπη υστερεί σε ταχύτητα και κλίμακα. Ο Μακρόν άσκησε κριτική στην υπερρύθμιση και τον κατακερματισμό των αγορών, επισημαίνοντας την ανάγκη για τραπεζική ένωση και ισχυρότερες κεφαλαιαγορές ώστε να χρηματοδοτηθεί η καινοτομία εντός της Ε.Ε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εστίασε την προσοχή στην ανάγκη αλλαγών στους κανόνες συγχωνεύσεων και προσέλκυσης μεγάλων επενδύσεων, προειδοποιώντας ότι η Κίνα συνιστά «τεράστια απειλή» για τη μεταποίηση στην Ευρώπη.
Ψηφιακές προκλήσεις και κοινωνικές πιέσεις
Παράλληλα, ο Ελληνας πρωθυπουργός ανέδειξε το ζήτημα της παραπληροφόρησης και της ανεξέλεγκτης δράσης στα κοινωνικά δίκτυα, προτείνοντας ευρωπαϊκές παρεμβάσεις για την προστασία παιδιών και εφήβων, ενώ υπογράμμισε τις πολιτικές πιέσεις που δημιουργεί το φαινόμενο ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων.
Το μήνυμα Μακρόν για την Τουρκία
Ξεχωριστή στιγμή της συζήτησης αποτέλεσε η σαφής τοποθέτηση του Εμανουέλ Μακρόν για την Ελλάδα, με τον Γάλλο πρόεδρο να διαβεβαιώνει ότι σε περίπτωση απειλής της ελληνικής κυριαρχίας, η Γαλλία θα σταθεί στο πλευρό της.
«Αυτό είναι ο ορισμός της φιλίας», σημείωσε, παραπέμποντας σε προηγούμενες κρίσεις σε Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο, επαναβεβαιώνοντας τον στρατηγικό χαρακτήρα της ελληνογαλλικής συνεργασίας. «Η περίφημη συμμαχία – Ελλάς, Γαλλία, συμμαχία», όπως δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πολυπολικός κόσμος και νέες συμμαχίες
Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν άξονα ΗΠΑ – Κίνας, αναδεικνύοντας ευκαιρίες συνεργασίας με χώρες όπως η Ινδία, τα κράτη του Κόλπου και δημοκρατίες της Ασίας και της Ωκεανίας.
Σε έναν κόσμο πολυπολικό, το μήνυμα και των δύο ηγετών ήταν σαφές: η Ευρώπη μπορεί να παραμείνει ισχυρός παίκτης μόνο αν κινηθεί πιο γρήγορα, πιο ενιαία και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Επενδύσεις σε ενέργεια και τεχνολογία
Στο ερώτημα τι θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο αισιοδοξίας για την Ευρώπη, οι δύο ηγέτες ανέδειξαν διαφορετικές, αλλά συμπληρωματικές προτεραιότητες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε στο επίκεντρο την ενέργεια, υπογραμμίζοντας την ανάγκη μείωσης του κόστους, επενδύσεων στα δίκτυα και ανάπτυξης τόσο των ανανεώσιμων πηγών όσο και της πυρηνικής ενέργειας, προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Από την πλευρά του, ο Εμανουέλ Μακρόν στάθηκε στην τεχνολογική αιχμή, επιλέγοντας την τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντική υπολογιστική ως κρίσιμους τομείς που μπορούν να καθορίσουν το μέλλον της Ευρώπης.
Η Ευρώπη διαθέτει τα εργαλεία και τη βούληση
Ο Ελληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει αποδείξει την ικανότητά της να λαμβάνει δύσκολες αποφάσεις όταν οι συνθήκες το απαιτούν, επικαλούμενος την πανδημία, το πρόγραμμα Next Generation EU και τη στήριξη προς την Ουκρανία. Οπως σημείωσε, ο «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής», που βασίζεται στην ευημερία, στα ισχυρά συστήματα υγείας και στις μειωμένες ανισότητες, αποτελεί ισχυρό πόλο έλξης και αξίζει να προστατευθεί.
Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος έκανε λόγο για «βήματα χωρίς προηγούμενο» την τελευταία δεκαετία, επισημαίνοντας ότι η ειρηνική συνύπαρξη 27 κρατών χωρίς ηγεμονία αποτελεί ιστορικό επίτευγμα. Τόνισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη γράψει επιτυχημένα κεφάλαια, όπως η ενιαία αγορά, και πλέον καλείται να υλοποιήσει το γεωπολιτικό της όραμα. Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν η αισιοδοξία ότι, παρά τις προκλήσεις, η Ευρώπη διαθέτει τα εργαλεία και τη βούληση να προχωρήσει ενωμένη στο επόμενο στάδιο.
