Φόρτωση Text-to-Speech…
Σοβαρές καταγγελίες για «φωτογραφικές διατάξεις» σε διαγωνισμό ύψους πολλών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ με αντικείμενο την προμήθεια 4.000 νέων «σπιτιών» ανακύκλωσης, που πρόκειται να τοποθετηθούν έξω από σούπερ μάρκετ, διατυπώνει νορβηγική εταιρεία, συμμετέχουσα στη διαγωνιστική διαδικασία.
Σύμφωνα με δύο γραπτές ενστάσεις της, οι διατάξεις του διαγωνισμού ευνοούν εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων και την εταιρεία με την οποία συνεργάζεται στην Ελλάδα. Πρόκειται για τις δύο εταιρείες που στο διάστημα από το 2020 κι έπειτα είχαν πουλήσει σε τρεις περιφέρειες (Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη) 240 «σπιτάκια ανακύκλωσης», αντί 300.000 ευρώ το ένα, ενώ υπήρχαν διαθέσιμα αντίστοιχα μηχανήματα με κόστος 66.000 ευρώ. Για τη συγκεκριμένη υπόθεση διεξάγει έρευνα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και μάλιστα στα τέλη Ιουνίου, κατόπιν παραγγελίας της, η υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων πραγματοποίησε έφοδο στις εγκαταστάσεις της, σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο.
«Σειρά διατάξεων, απαιτήσεων και τεχνικών προδιαγραφών της προκήρυξης είναι παράνομες και αδικαιολόγητα αποκλείουν ή δυσχεραίνουν ουσιωδώς τη συμμετοχή της Tomra (σ.σ. η καταγγέλλουσα νορβηγική εταιρεία) στη διαδικασία. Παράλληλα, άλλες διατάξεις, τεχνικές προδιαγραφές, όροι και κριτήρια αξιολόγησης ευνοούν συγκεκριμένους ανταγωνιστές κατά παράβαση του εφαρμοστέου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου», αναφέρεται σε μία από τις ενστάσεις της.
Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον έπειτα από πληροφορίες καλά ενημερωμένων πηγών, σύμφωνα με τις οποίες είναι πιθανόν το έργο των 4.000 νέων μηχανημάτων ανακύκλωσης να ανατεθεί στις ίδιες δύο εταιρείες που βρίσκονται πίσω από την αμφιλεγόμενη και ποινικά ελεγκτέα προμήθεια των 240 υπερκοστολογημένων σπιτιών ανακύκλωσης.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Εφαρμόζοντας απόφαση της Ε.Ε., η Ελλάδα προχωρά στην ανάπτυξη ενός συστήματος εγγυοδοτικής ανακύκλωσης (DRS – Deposit Return System) για πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες ποτών. Κάθε μεταλλικό κουτάκι ή πλαστικό μπουκάλι χρεώνεται με δέκα λεπτά παραπάνω και το ποσό γυρίζει πίσω στον καταναλωτή όταν το επιστρέφει ο ίδιος στα μηχανήματα που πρόκειται να εγκατασταθούν στα σούπερ μάρκετ. Ο φορέας που έχει αναλάβει να υλοποιήσει τη συγκεκριμένη διαδικασία φέρει την επωνυμία DRS – Hellas και σε αυτόν μετέχουν μεταξύ άλλων εταιρείες αναψυκτικών, ποτών και εμφιαλωμένων νερών.
Με βάση Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, ο συγκεκριμένος φορέας εποπτεύεται από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), που με τη σειρά του υπάγεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος. «Η DRS Hellas λειτουργεί σε μη κερδοσκοπική βάση, με υποχρεώσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και συμμόρφωσης απέναντι στον ΕΟΑΝ και το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του συστήματος», αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα του φορέα. Παρότι ο φορέας δεν έχει ακόμα υποβάλει επιχειρησιακό σχέδιο και επομένως ο ΕΟΑΝ δεν έχει εγκρίνει τυπικά τη λειτουργία του, προχώρησε τον Απρίλιο του 2026 στην προκήρυξη διαγωνισμού για την προμήθεια των μηχανημάτων «αντίστροφης πώλησης» για πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες. Επί των προδιαγραφών του διαγωνισμού έχει διατυπώσει γραπτώς ενστάσεις η νορβηγική εταιρεία Tomra.
Αρχικά καταγγέλλει ότι στην προκήρυξη προβλέφθηκε διάταξη που ορίζει ότι εάν κάποιος από τους συμμετέχοντες θέλει να υποβάλει ένσταση, θα πρέπει να καταθέσει εγγυητική επιστολή ύψους 500.000 ευρώ αντί περίπου 600 ευρώ που προβλέπεται σε άλλες περιπτώσεις. «Η επίμαχη διάταξη λειτουργεί ως μηχανισμός αποτροπής της υποβολής ενστάσεων, αναφέρεται στην ένσταση της Tomra. Η νορβηγική εταιρεία καταγγέλλει ακόμα ότι στην προκήρυξη δεν γίνεται αναφορά στον προϋπολογισμό του έργου, καθώς και ότι δόθηκε διορία μόλις επτά ημερών από την προκήρυξη του διαγωνισμού έως τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή των προσφορών. «Δεν επιτρέπει ουσιαστική συμμετοχή στον διαγωνισμό, ιδίως για επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν εγκατάσταση στην Ελλάδα».
Στοπ στην Κατερίνη
Ο διαγωνισμός προέβλεπε ακόμα οι συμμετέχοντες να παρουσιάσουν ένα δείγμα των μηχανημάτων «αντίστροφης πώλησης». Πηγή με γνώση του θέματος περιέγραψε ωστόσο στην «Κ» ότι το φορτηγό που μετέφερε το «σπιτάκι» της νορβηγικής εταιρείας ακινητοποιήθηκε στην Κατερίνη για έλεγχο και αποδεσμεύτηκε αφού η διορία είχε παρέλθει. Σε ό,τι έχει να κάνει με τα επιμέρους τεχνικά χαρακτηριστικά των μηχανημάτων, η Tomra καταγγέλλει «φωτογραφικές τεχνικές προδιαγραφές» που ευνοούν την αμερικανική εταιρεία Envipco και τη συνδεδεμένη με αυτήν ελληνική εταιρεία TEXAN. Πρόκειται για τις εταιρείες που πούλησαν στις Περιφέρειες Αττικής, Κρήτης και Πελοποννήσου τα λεγόμενα «σπιτάκια» ανακύκλωσης, υπόθεση για την οποία διεξάγει ποινική έρευνα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Σύμφωνα με πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) του 2023, οι διατάξεις εκείνου του διαγωνισμού ήταν «φωτογραφικές».
Σημειώνεται ότι το έργο για την εγγυοδοτική ανακύκλωση έχει προϋπολογισμό 210 εκατ. ευρώ. Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές δεν είχε υπάρξει επίσημη ανακοίνωση του φορέα για την κατακύρωση του διαγωνισμού.
