Η «επικίνδυνη» κοινοβουλευτική ομάδα για πιθανές εσωκομματικές αναταράξεις τελείωσε με ομαλή προσγείωση. Oι βουλευτές, ακόμη και οι «αντάρτες», φρόντισαν να βάλουν τα μαχαίρια στις θήκες. Στο κλείσιμο όμως της συνεδρίασης ο πρωθυπουργός, που είχε ακούσει εχθρούς και φίλους να ομνύουν πίστη στο «επιτελικό» οικοδόμημα της διακυβέρνησής του, εξαπέλυσε ένα μήνυμα με πολλούς αποδέκτες. Στόχος δεν ήταν οι βουλευτές στο ακροατήριό του, αλλά κορυφαίοι υπουργοί.
«Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν αποκλίσεις στον ενθουσιασμό με τον οποίον κάποιοι στηρίζουν το κυβερνητικό έργο», είπε και πρόσθεσε ότι αυτό «αφορά και υπουργούς που θέλουν να πηγαίνουν σε προστατευμένο περιβάλλον και να μιλούν». Οι περισσότεροι κατάλαβαν ότι το πρωθυπουργικό μήνυμα αποστέλλεται συστημένο και στο Πεντάγωνο, στο πιο βαρύ όνομα της εσωκομμματικής αντιπολίτευσης.
Το εθνικό ακροατήριο – Μετά την τροχιοδεικτική βολή για το ποιος μπαίνει στην κουζίνα, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να μιλήσει στο κομματικό κοινό, θέλοντας όμως να απευθυνθεί κυρίως στο εθνικό ακροατήριο.
Ο Νίκος Δένδιας, το τελευταίο μεγάλο διάστημα απέχει ουσιαστικά από την πολιτική κουζίνα που βράζει και επιλέγει να ασχολείται μόνο με το υπουργείο του, τηρώντας ασφαλείς αποστάσεις από το επίκεντρο της κυβερνητικής φθοράς. Η πρωθυπουργική αιχμή ανοίγει νέα ερωτήματα ενόψει συνεδρίου: Μπορεί η μάχη για το ποιος «ιδρώνει τη φανέλα» να εξελιχθεί σε μία νέα διαιρετική τομή; Μπορεί η κορυφαία κομματική εκδήλωση να ξεφύγει από το πλαίσιο της εθιμοτυπίας και να ανεβάσει θερμοκρασία κουζίνας;
Απολογισμός και οδικός χάρτης
Πολλοί λένε, και όχι άδικα, ότι τα συνέδρια των κομμάτων έχουν όλο και μικρότερη απήχηση. Εν προκειμένω, όμως, το 16ο τακτικό συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος έχει σημασία σε δύο διαφορετικά επίπεδα: Πρώτον, είναι προεκλογικό, που σημαίνει ότι η τοποθέτηση του πρωθυπουργού θα ορίσει το κεντρικό πλαίσιο της προεκλογικής περιόδου. Τόσο το κεντρικό σύνθημα του συνεδρίου όσο και η ατζέντα στην οποία θα δώσει ο πρωθυπουργός βαρύτητα θα αποτελέσουν τον οδικό χάρτη των εκλογών. Δεύτερον, ύστερα από επτά έτη στην κυβέρνηση, με τα σημάδια της κόπωσης να είναι φανερά και εσωτερικά, έχουν μεγάλη σημασία οι τοποθετήσεις των κορυφαίων στελεχών, ειδικά μετά τον διαχωρισμό που ετέθη στην κοινοβουλευτική ομάδα, ανάμεσα σε αυτούς που «ιδρώνουν τη φανέλα» κι εκείνους που φροντίζουν να μείνει στεγνή.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι ο βασικός στόχος του πρωθυπουργού είναι να σταλεί μήνυμα συστράτευσης ενόψει των εκλογών. Μετά την τροχιοδεικτική βολή για το ποιος μπαίνει στην κουζίνα, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να μιλήσει στο κομματικό κοινό, θέλοντας όμως να απευθυνθεί κυρίως στο εθνικό ακροατήριο, πάνω σε δύο βασικούς πυλώνες: Ο πρώτος θα είναι τι έχει πετύχει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός θεωρεί ότι έχουν γίνει πολλά, ακόμη και τη δεύτερη τετραετία, που έχουν χαθεί κάτω από την ακραία τοξικότητα του δημόσιου βίου, αλλά και από λάθη της κυβέρνησης.
Η υπενθύμιση όσων έχουν γίνει έως τώρα αποτελεί για τον κ. Μητσοτάκη βασική προτεραιότητα, ως απάντηση τόσο στην εξωτερική όσο και την εσωκομματική αντιπολίτευση. Παράλληλα, όμως, η ομιλία του πρωθυπουργού θα έχει βασικό σκέλος το πού θέλει να πάει η χώρα με ορίζοντα το 2030. Για το Μέγαρο Μαξίμου αυτό αποτελεί βασική ειδοποιό διαφορά με την αντιπολίτευση. «Εμείς με τα λάθη μας και τα σωστά μας, ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Η αντιπολίτευση δεν λέει, γιατί δεν ξέρει», επισημαίνει κυβερνητική πηγή στην «Κ», τονίζοντας ότι ένα βασικό δίλημμα που θα θέσει η Νέα Δημοκρατία σε όλη την προεκλογική περίοδο είναι αν οι πολίτες θέλουν «μέλλον με σχέδιο» ή «επιστροφή στο παρελθόν». Συμμερίζονται αυτή τη γραμμή όλοι;
Μανιφέστο από Δένδια
Το ενδιαφέρον όμως θα στραφεί, όχι μόνο στον πρωθυπουργό αλλά και στα κορυφαία στελέχη του κόμματος, που θεωρούνται και οι βασικοί «δελφίνοι» για τη μετά- Μητσοτάκη εποχή, όποτε κι αν έρθει αυτή. Μετά την τελευταία τοποθέτηση του πρωθυπουργού στην κοινοβουλευτική ομάδα, τα βλέμματα αναμένεται να στραφούν ακόμη περισσότερο στον Νίκο Δένδια. Ο υπουργός Αμυνας, ούτως ή άλλως, αναμενόταν να κινηθεί σε διακριτή γραμμή και να κάνει μία ομιλία εν είδει ιδεολογικού μανιφέστου.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν θα απαντήσει με κάποιον τρόπο και στην αιχμή Μητσοτάκη περί υπουργών που κινούνται σε «προστατευμένο περιβάλλον». Το βέβαιο είναι ότι η στρατηγική του υπουργού Αμυνας είναι να απευθύνεται διαρκώς σε ένα κοινό που προέρχεται μεν από τη Ν.Δ., αλλά σήμερα είναι εκτός κόμματος. Είναι η αντίστοιχη τακτική που ακολούθησε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που γνώριζε το 2015 ότι δεν αρκεί η βάση της Νέας Δημοκρατίας για να εκλεγεί πρόεδρος και χρειάστηκε με τη ρητορική του να προσελκύσει κομμάτια του Φιλελεύθερου Κέντρου και του τότε Ποταμιού. Αντιστοίχως, η δεξαμενή της σημερινής –μητσοτακικής– Ν.Δ. πιθανόν να μην επαρκεί στον υπουργό Αμυνας, που χρειάζεται να επαναπατρίσει απογοητευμένους της παλιάς Ν.Δ. για να καταφέρει να κόψει πρώτος το νήμα σε μια μελλοντική κούρσα διαδοχής.
Ο Πιερρακάκης και το χαρτοφυλάκιο
Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης θα επικεντρωθεί στα του οίκου του, δηλαδή στην οικονομία. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup έχει ένα χαρτοφυλάκιο που θεωρείται –και μάλλον έτσι είναι– το βασικότερο για μια κυβέρνηση. Πρόκειται για ένα υπουργείο που παράγει καλές ειδήσεις, έχει θετική ατζέντα κι αυτό δεν θα το αφήσει ανεκμετάλλευτο.
Πολλοί θεωρούν ότι ο κ. Πιερρακάκης αποτελεί μία «φυσική συνέχεια» του νυν πρωθυπουργού. Ο ίδιος δεν απορρίπτει αυτή την οπτική. Κάθε άλλο. Αλλά ταυτόχρονα επεξεργάζεται δύο πολιτικά δεδομένα που αναμένεται να αποτυπωθούν στην ομιλία του. Το πρώτο είναι ότι στη σημερινή Ν.Δ., που έχει μεγάλες εισροές από το Κέντρο, αποτελεί ένα πολύ δημοφιλές πρόσωπο, όπως καταγράφηκε και στην πρωτιά του στην Α΄ Αθηνών.
Την ίδια ώρα, όμως, ο Πιερρακάκης δεν είναι ένας «κλασικός πασοκογενής», όπως θέλουν να τον παρουσιάζουν οι, λίγοι αλλά υπαρκτοί, εχθροί του. Ο υπουργός είναι πλήρως ενταγμένος στο νεοδημοκρατικό γίγνεσθαι και έχει καλές σχέσεις ακόμη και με πρόσωπα που κανείς δεν θα περίμενε, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Κώστα Καραμανλή. Κι αυτό «πρέπει να σημειωθεί», λένε υποστηρικτές του.
Ο Χατζηδάκης και η «ευθεία»
Μια ξεχωριστή περίπτωση πολιτικού είναι ο Κωστής Χατζηδάκης. Οπως υπογραμμίζει παλιά νεοδημοκρατική πηγή, η πολιτική συμπεριφορά του αντιπροέδρου της κυβέρνησης μοιάζει με μία μόνιμη «ευθεία γραμμή» χωρίς σκαμπανεβάσματα. Αλλοι αυτό το θεωρούν μειονέκτημα. Του ίδιου, όμως, του έχει βγει, φτάνοντας και μένοντας πολλά χρόνια στα υψηλά πατώματα της εξουσίας. Κομματικός, θεσμικός χωρίς εξάρσεις, πρωτίστως ισορροπιστής.
Αυτό αναμένεται να αποτυπωθεί και στο συνέδριο, θέλοντας να κρατηθεί ψηλά στο «γαλάζιο» χρηματιστήριο. Ο Χατζηδάκης, άλλωστε, δεν είναι ο πολιτικός που θα προκαλέσει τρικυμίες –έστω και σε κουταλιές νερού– όπως κάνει, για παράδειγμα, ο Αδωνις, αλλά ξέρει τον τρόπο να απευθύνεται σε μεγάλα κοινά. Η τακτική του ότι ήταν «πάντα παρών στα δύσκολα και ταυτόχρονα θεσμικός» θα εκφραστεί ξανά στο συνέδριο και αυτό είναι η προσωπική του παρακαταθήκη.
Αγκωνιές στα δεξιά
Μια ξεχωριστή κατηγορία, με υποδιαιρέσεις, αποτελούν οι δύο «δεξιοί» της Νέας Δημοκρατίας. Ο Μάκης Βορίδης και ο Αδωνις Γεωργιάδης, παρά το γεγονός ότι συντάσσονται με την κυβέρνηση, έχουν διακριτές ατζέντες που θεωρείται βέβαιο πως θα αποτυπωθούν στο συνέδριο. Ο κ. Γεωργιάδης ακολουθεί μια συγκεκριμένη τακτική: υπερασπίζεται διαρκώς και χωρίς κανέναν αστερίσκο τους βουλευτές της Ν.Δ., κάτι που του δίνει έξτρα πόντους στο εσωκομματικό κοινό. Παράλληλα, οι διαρκείς επιθέσεις στον Νίκο Δένδια, σαν αυτή που έκανε στην κοινοβουλευτική ομάδα, όπου μίλησε για «εξαφανισμένους υπουργούς», είναι αποτέλεσμα και πολιτικού μάρκετινγκ.
Μέγιστη συσπείρωση – Το συνέδριο θα αποτελέσει και επίσημα ένα εκλογικό «άρξασθε πυρ», με το Μέγαρο Μαξίμου να επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση. Οι εκλογές, άλλωστε, ίσως να μην αργούν πλέον τόσο πολύ.
Ο υπουργός Υγείας βλέπει τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο κ. Δένδιας και παίρνει θέση «απέναντι» με το βλέμμα στην επόμενη μέρα. Η τακτική άλλωστε που ακολούθησε το 2016 ήταν επιτυχημένη. Εθεσε υποψηφιότητα για πρόεδρος, κατέγραψε ποσοστό και το διαπραγματεύτηκε με τον επόμενο πρόεδρο. Και αυτή η τακτική με όχημα τον υπέρμετρο κομματικό πατριωτισμό θα τεθεί ξανά ενώπιον του κομματικού ακροατηρίου. Από την άλλη, ο Μάκης Βορίδης, παρά το τραύμα που του προκάλεσε η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αφήνοντάς τον εκτός κυβέρνησης, αποδεικνύεται survivor της πολιτικής. Με τις επιθέσεις στην Κοβέσι διεκδικεί κι αυτός ρόλο «προστάτη» των βουλευτών.
Το ύφος και η δομή του λόγου του είναι διαφορετική από του Αδωνι Γεωργιάδη, κάτι που τον καθιστά ένα «διαφορετικό πολιτικό προϊόν», όπως παραδέχονται όσοι ξέρουν τις αποχρώσεις στο εσωτερικό πεδίο. Το γεγονός πάντως ότι ο Μάκης Βορίδης έχει επανακάμψει εσχάτως στο περιβάλλον του Μαξίμου, σκιαγραφεί και τον ρόλο που επιφυλάσσει στον εαυτό του. Ενας πόλος της «σοβαρής Δεξιάς» που «μπορεί να συνομιλεί με το κεντρικό σύστημα».
Ο απών
Η οριστική απόφαση του κ. Καραμανλή να μη δώσει το «παρών» στο συνέδριο, παρά την ισχυρή σημειολογία της, δεν φαίνεται να έχει μεγάλο αντίκτυπο, για έναν βασικό λόγο: ναι μεν Μητσοτάκης και Καραμανλής κινούνται πλέον σε άλλες τροχιές, παράλληλα όμως δεν φέρεται κανένας διατεθειμένος να τραβήξει το σκοινί. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα βάλει ποτέ ευθέως κατά της Ν.Δ., αλλά μόνο με τον έμμεσο τρόπο που το κάνει έως τώρα, ενώ ο κ. Μητσοτάκης δεν πρόκειται να προκαλέσει από την πλευρά του ποτέ τον προκάτοχό του.
Συνεπώς, η παράλληλη πορεία θα συνεχιστεί, χωρίς να επιδιώξει κανείς να διασταυρώσουν ευθέως τα ξίφη τους. Εν κατακλείδι, το συνέδριο του κόμματος θα αποτελέσει και επίσημα ένα εκλογικό «άρξασθε πυρός», με το Μαξίμου να επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση. Οι εκλογές, άλλωστε, ίσως να μην αργούν πλέον τόσο πολύ. Η φράση του πρωθυπουργού στην τελευταία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας, η οποία μάλιστα ήταν off the record, που έλεγε ότι οι εκλογές θα γίνουν «μετά τη ΔΕΘ», αφήνει ανοιχτά παράθυρα για το φθινόπωρο, το οποίο σε πολιτικό χρόνο είναι μία ανάσα.
