του Γιώργου Αρσένου*
Στις 24 Αυγούστου 2026 συμπληρώθηκαν δύο χρόνια ευλογιάς. Δύο χρόνια απωλειών, περιορισμών και συρρίκνωσης της ελληνικής κτηνοτροφίας. Ο χρόνος δεν είναι πλέον σύμμαχος. Είναι μέρος του προβλήματος. Δύο χρόνια με ανοιχτό το μέτωπο της ευλογιάς στην ηπειρωτική χώρα και 5 μήνες με το μέτωπο του αφθώδη πυρετού στη Λέσβο είναι ενδεικτικά της αδυναμίας της χώρας να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις επιζωοτίες.
Αυτό ακριβώς είχαμε επισημάνει σε πρόσφατο άρθρο με τίτλο ΧΑΟΣ και ΤΑΞΙΣ: Το πραγματικό δίλημμα της ελληνικής κτηνοτροφίας απέναντι στις επιζωοτίες (https://www.agronews.gr/apopseis/gnomes/228860/haos-kai-taxis-to-pragmatiko-dilimma-tis-ellinikis-ktinotrofias-apenadi-stis-epizooties/). Τονίσαμε ότι το ΧΑΟΣ δεν σημαίνει ότι δεν λαμβάνονται μέτρα. Σημαίνει ότι λαμβάνονται αποσπασματικά, χωρίς ενιαία επιχειρησιακή λογική, χωρίς επαρκή ιχνηλασιμότητα, χωρίς συνεχή επιδημιολογική αξιολόγηση και χωρίς ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων.
Η ανασύσταση είναι απολύτως αναγκαία αλλά δεν μπορεί να γίνει χωρίς σχέδιο ούτε με «προσαρμογές». Η ανασύσταση δεν μπορεί να γίνει μέσα στο ΧΑΟΣ. Για να γίνει ουσιαστική ανασύσταση πρέπει να γνωρίζουμε με ποια ζώα, από πού, με ποια υγειονομική και γενετική ταυτότητα και κάτω από ποιες επιδημιολογικές συνθήκες σε συγκεκριμένη περιοχή. Η ανασύσταση δεν μπορεί να γίνει χωρίς ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό σχέδιο προστασίας του νέου ζωικού κεφαλαίου. Αν ο επιδημιολογικός κίνδυνος παραμένει υψηλός, η ανασύσταση εκτροφών με νέα ζώα χωρίς ενσωματωμένο σχέδιο επιδημιολογικής προστασίας και εμβολιασμού είναι εξαιρετικά υψηλού ρίσκου και μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύκλο απωλειών.
Επομένως, θα πρέπει να τεθεί στο τραπέζι και ο εμβολιασμός. Όχι ως δογματική επιλογή ούτε ως πανάκεια, αλλά ως επιχειρησιακό εργαλείο που πρέπει να αξιολογηθεί με τα σημερινά δεδομένα. Η πραγματικότητα στο πεδίο και τα δεδομένα του 2026 είναι τελείως διαφορετικά από τα δεδομένα του 2024 και αυτό το γνωρίζουν όλοι ανεξάρτητα από τις δημόσιες τοποθετήσεις και παραδοχές τους. Η άποψή μας είναι ότι η διαχείριση μιας επιζωοτίας πρέπει να είναι δυναμική και να στηρίζεται σε συνεχή επανεκτίμηση και προσαρμογή της στρατηγικής με βάση τα τρέχοντα δεδομένα από το πεδίο.
Αν το ΥΠΑΑΤ προτίθεται ειλικρινά να αλλάξει στρατηγική, οφείλει να το αποδείξει με συγκεκριμένες αποφάσεις, σαφή χρονοδιαγράμματα, πλαίσιο χρηματοδότησης, επιδημιολογικά κριτήρια, σχέδιο εμβολιασμού με ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό σχέδιο ανασύστασης. Το ΥΠΑΑΤ πρέπει να παρουσιάσει δημόσια ένα “Σχέδιο εξόδου από την ευλογιά και τον αφθώδη πυρετό με ανασυγκρότησης της Αιγοπροβατοτροφίας”, με συγκεκριμένα ορόσημα και μετρήσιμους δείκτες επιτυχίας. Ανασύσταση χωρίς σχέδιο δεν είναι ανασυγκρότηση. Είναι απλή αντικατάσταση απωλειών και αποζημιώσεις χωρίς μέλλον. Σήμερα, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια τελευταία μεγάλη ευκαιρία: να περάσει από το ΧΑΟΣ στην ΤΑΞΙΣ. Διαφορετικά, η «αλλαγή στάσης» και οι «προσαρμογές» είναι πολύ πιθανό να αποδειχθεί ότι αποτελούν άλλη μία επικοινωνιακή παράταση μιας κρίσης που ήδη καταστρέφει το ζωικό, γενετικό και ανθρώπινο κεφάλαιο της ελληνικής κτηνοτροφίας.
*Καθηγητή Κτηνιατρικής ΑΠΘ
