Σύµφωνα µε τα όσα ανέφερε η γενική γραµµατέας Κοινοτικών Πόρων και Υποδοµών, Αργυρώ Ζέρβα, πρόκειται για µία από τις προτάσεις που έχουν ξεχωρίσει στα πλαίσια του εθνικού διαλόγου για τη νέα ΚΑΠ. Οι τράπεζες γης θα µπορούσαν, να συνδεθούν άµεσα µε τις πολιτικές ανανέωσης των γενεών στη γεωργία, λειτουργώντας ως συµπληρωµατικό εργαλείο προς τις ενισχύσεις εγκατάστασης και τις επενδυτικές ενισχύσεις.
Μάλιστα, την ίδρυσή τους έχει προτείνει προς τα κράτη-µέλη η Κοµισιόν στην Στρατηγική για την Ανανέωση των Γενεών στην Ύπαιθρο, καθώς η αξιοποίηση εγκαταλελειµµένων και κατακερµατισµένων εκτάσεων µπορεί παράλληλα να περιορίσει την περαιτέρω εγκατάλειψη της γεωργικής γης, να ενισχύσει την παραγωγική δραστηριότητα στην ύπαιθρο και να συµβάλει στη διατήρηση της γεωργικής χρήσης σε περιοχές που αντιµετωπίζουν δηµογραφική και παραγωγική συρρίκνωση.
Αναζητούνται νέοι µηχανισµοί µεταβίβασης αγροτικής γης
Η µεταβίβαση της γεωργικής γης βρίσκεται στο επίκεντρο της ανανέωσης των γενεών στην ευρωπαϊκή γεωργία. Η Κοµισιόν επισηµαίνει ότι υπάρχει σηµαντική ανισορροπία ως προς το καθεστώς κατοχής της γης: οι περισσότεροι µεγαλύτεροι σε ηλικία γεωργοί είναι ιδιοκτήτες των εκµεταλλεύσεών τους, ενώ οι νεότερες γενιές στηρίζονται σε µεγάλο βαθµό στη µίσθωση. Συνολικά, οι νεότεροι γεωργοί καλλιεργούν περίπου 15 εκατ. εκτάρια ως ενοικιαστές, έναντι 10 εκατ. εκταρίων που κατέχουν ως ιδιοκτήτες.
Η µίσθωση αποτελεί εποµένως µια πιο προσιτή οδό εισόδου στο επάγγελµα, χωρίς όµως να λύνει πλήρως το πρόβληµα. Οι βραχυχρόνιες µισθώσεις δηµιουργούν ανασφάλεια στον νέο γεωργό και µπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για επενδύσεις, καθώς ο παραγωγός δεν γνωρίζει αν θα εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στη γη όταν θα χρειαστεί να αποσβέσει µια επένδυση. Για τον λόγο αυτό, η Κοµισιόν τάσσεται υπέρ µακροχρόνιων συµβολαίων µίσθωσης και της προτεραιότητας των νέων γεωργών κατά την κατανοµή δηµόσιας ή δηµοτικής γεωργικής γης.
Σε αυτό το πλαίσιο αποκτούν ιδιαίτερη σηµασία οι τράπεζες γης. Πρόκειται για µηχανισµούς που µπορούν να λειτουργήσουν ως ενδιάµεσος µεταξύ ιδιοκτητών ή γεωργών που αποχωρούν από το επάγγελµα και νέων ή νεοεισερχόµενων παραγωγών που αναζητούν γη. Η Κοµισιόν αναγνωρίζει τις τράπεζες γης, µαζί µε τα community land trusts και τους farm incubators, ως εναλλακτικά µοντέλα που µπορούν να διευκολύνουν την πρόσβαση στη γη, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποστηριχθούν από κατάλληλο θεσµικό πλαίσιο και περιφερειακή πολιτική.
Συµφωνία για ΚΑΠ Οκτώβριο
Μια σηµαντική πολιτική συµφωνία για το πλαίσιο της νέας ΚΑΠ φιλοδοξεί να πετύχει µέχρι το τέλος Οκτωβρίου η Ιρλανδία, η οποία έχει αναλάβει την προεδρία του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Ιρλανδός υπουργός Γεωργίας Μάρτιν Χέιντον έθεσε ως στόχο την επίτευξη µιας «µερικής γενικής προσέγγισης» για τη νέα ΚΑΠ, δηλαδή µιας συµφωνίας των κρατών-µελών στα βασικά σηµεία της µεταρρύθµισης, αφήνοντας προσωρινά εκτός το πλέον δύσκολο κοµµάτι, που είναι φυσικά τα χρήµατα.
Η προσπάθεια αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων που διεξάγονται παράλληλα µε τις διαπραγµατεύσεις για το νέο Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο της ΕΕ. Χωρίς συµφωνία για τον συνολικό ευρωπαϊκό προϋπολογισµό, άλλωστε, είναι αδύνατο να κλειδώσει και το τελικό ύψος των κονδυλίων που θα κατευθυνθούν στη γεωργία µετά το 2027.
Σύµφωνα µε τον Χέιντον, η ιρλανδική προεδρία θέλει να προχωρήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις τεχνικές και πολιτικές διαπραγµατεύσεις για τη νέα ΚΑΠ, ώστε να υπάρξει συµφωνία στα βασικά χαρακτηριστικά των νέων παρεµβάσεων. Να σηµειωθεί εδώ πως οι υπουργοί θα πρέπει να γεφυρώσουν σηµαντικές διαφορές µεταξύ των κρατών-µελών.
