Η πρώτη συνάντηση επικεντρώθηκε σε δύο θέματα:
- το γεωπολιτικό περιβάλλον και την αντίδραση της Ευρώπης, μεταξύ άλλων όσον αφορά την Ουκρανία και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή
- το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034
Στις 24 Απριλίου, οι ηγέτες συναντήθηκαν με βασικούς περιφερειακούς εταίρους από τη Μέση Ανατολή στο πλαίσιο ενός γεύματος εργασίας.
Ουκρανία
Οι ηγέτες της ΕΕ είχαν συζήτηση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρο της Ουκρανίας, σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, χαιρέτισαν τις δύο αποφάσεις που ενέκρινε το Συμβούλιο με στόχο την ενίσχυση της Ουκρανίας και την αύξηση της πίεσης προς τη Ρωσία:
- το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη του συνολικού προϋπολογισμού και των αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας κατά την περίοδο 2026-2027
- το 20ό πακέτο κυρώσεων για την αποδυνάμωση του πολεμικού μηχανισμού της Ρωσίας
Στο περιθώριο της συνάντησης, Κόστα, φον ντερ Λάιεν και Ζελένσκι εξέδωσαν κοινή δήλωση στην οποία εξήραν τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Ουκρανίας στην πορεία της προς την ένταξη στην ΕΕ και ζήτησαν να ανοίξουν χωρίς καθυστέρηση οι διαπραγματευτικές ομάδες.
Μέση Ανατολή
Η κατάσταση της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή και οι οικονομικές συνέπειες που αυτή έχει για την Ευρώπη και τους Ευρωπαίους πολίτες αποτέλεσαν τα κύρια θέματα που συζητήθηκαν μεταξύ των ηγετών. Επιπλέον, στις 24 Απριλίου πραγματοποιήθηκε γεύμα εργασίας με βασικούς εταίρους από την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) προκειμένου να συζητήσουν τις κοινές προκλήσεις και τις αναδυόμενες ευκαιρίες συνεργασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ηγέτες της ΕΕ χαιρέτισαν τις πρόσφατες εκεχειρίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, καθώς και μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου, και προέτρεψαν όλα τα μέρη να εμπλακούν με καλή πίστη στην επίτευξη της ειρήνης. Εξέφρασαν επίσης την υποστήριξή τους στις διπλωματικές προσπάθειες για την επίτευξη μιας διαπραγματευτικής λύσης στη σύγκρουση.
Με βάση την αρχή ότι η πραγματική ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της προάσπισης του διεθνούς δικαίου, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν επίσης σε τρεις βασικές προτεραιότητες:
- την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ
- μια σταθερή και διαρκή κατάπαυση του πυρός στην περιοχή
- το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα
Ο Πρόεδρος Κόστα υπογράμμισε περαιτέρω ότι μια συμμαχία περισσότερων από 50 χωρών προετοιμάζει μια αμυντική αποστολή για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μόλις πληρωθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις ασφάλειας.
Επανέλαβε επίσης τη συνεχή υποστήριξη της ΕΕ προς τον Λίβανο, αναγνώρισε τις προσπάθειες για μια ειρηνική και χωρίς αποκλεισμούς Συρία και ανακοίνωσε μια επικείμενη σύνοδο κορυφής μεταξύ της ΕΕ και του ΣΣΚ το 2026.
Τιμές ενέργειας και ορυκτών καυσίμων
Στον απόηχο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν τις επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας και των ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη.
Οι ηγέτες συζήτησαν την ανακοίνωση της Επιτροπής «AccelerateEU», η οποία εκδόθηκε ως απάντηση στο αίτημα των ηγετών της ΕΕ για τη λήψη μέτρων προς επίλυση της κρίσης, κατά την προηγούμενη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 Μαρτίου 2026.
Ο Πρόεδρος Κόστα υπογράμμισε επίσης τη σημασία του συντονισμού και τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει την ενεργειακή της μετάβαση και να προωθήσει την ανάπτυξη εγχώριων πηγών καθαρής ενέργειας, προκειμένου να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια.
Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034 – τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ – με στόχο να συνδυαστούν οι φιλοδοξίες της ΕΕ με το κατάλληλο επίπεδο χρηματοδότησης.
Ο Πρόεδρος Κόστα δήλωσε ότι η συζήτηση μεταξύ των ηγετών της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι οι νέοι ίδιοι πόροι θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού. Υπογράμμισε επίσης ότι η πρόταση της Επιτροπής θα αποτελέσει τη βάση για τις περαιτέρω εργασίες και ότι υπάρχει ανοιχτό πνεύμα για την εξέταση άλλων προτάσεων, και συγκεκριμένα εκείνων που υποβλήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι ηγέτες θα συζητήσουν το ΠΔΠ κατά την προσεχή σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18 και 19 Ιουνίου 2026, με βάση μια αρχική πρόταση με αριθμητικά στοιχεία που εκπόνησε η κυπριακή Προεδρία.
Μία Ευρώπη, μία αγορά
Στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης, ο Πρόεδρος της Κύπρου, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπέγραψαν τον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, μία αγορά», ο οποίος καθορίζει συγκεκριμένα μέτρα και χρονοδιαγράμματα στα οποία θα δοθεί η υψηλότερη πολιτική προτεραιότητα.
Ο οδικός χάρτης, ο οποίος βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, περιλαμβάνει νομοθετικές και πολιτικές πρωτοβουλίες σε πέντε τομείς:
- απλούστευση των κανόνων
- πιο ενοποιημένη ενιαία αγορά
- προώθηση ισχυρών εμπορικών σχέσεων
- μείωση των τιμών της ενέργειας και αποκαρβονισμός
- προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και της τεχνητής νοημοσύνης
