Στο ζήτημα του ουκρανικού drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, τα επεισόδια στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας, όπου τραυματίστηκε Ελληνας πολίτης και στο υπό συζήτηση τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», αναφέρθηκε μεταξύ άλλων η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού, στην ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.
«Καμπανάκι» για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας
Για την Αλβανία, η κ. Ζωχιού υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, πως η ενταξιακή πορεία της χώρας περνά μέσα από τον σεβασμό και τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας.
Το υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε με ανακοίνωσή του την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν το Σάββατο, 30 Μαΐου, στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας. Κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, ένας Ελληνας πολίτης τραυματίστηκε.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η πρεσβεία της Ελλάδας στα Τίρανα προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή, ενώ παράλληλα προέβη και στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά, ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Σημειώνουμε την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών αρχών επί αυτού του ζητήματος.
Ωστόσο, υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της ελληνικής εθνικής μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας.
Η Αθήνα εξετάζει «όλα τα σενάρια» με την Τουρκία
Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών τόνισε ότι ως προς το κυοφορούμενο τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», «παραμένουμε σε επίπεδο δημοσιογραφικών πληροφοριών». «Δεν έχει υπάρξει ακόμα επίσημη τοποθέτηση από την τουρκική πλευρά για το περιεχόμενό του. Και βεβαίως εμείς, όπως έχουμε πει ήδη, έχουμε προετοιμαστεί για κάθε δυνατό σενάριο και θα δράσουμε αναλόγως, όταν έχουμε την επίσημη εκδοχή του.
Επιπλέον, δεν έχει υπάρξει επικοινωνία μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών. Ωστόσο, οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί και ενεργοί σε πολλά επίπεδα. Στοχεύουμε παγίως στη διαφύλαξη της σταθερότητας και στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας», σημείωσε η κ. Ζωχιού.
Διάβημα στην Ουκρανία
Με φόντο το επίσημο πόρισμα της έρευνας στο υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με το drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα ο υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε την ύπατη εκπρόσωπο για τα αποτελέσματα, επικοινώνησε με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε και έθεσε το ζήτημα, διά ζώσης, στον Ουκρανό ομόλογό του στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών στη Λεμεσό.
Στο επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας επισημαίνονται τα εξής:
- Το drone επιφανείας που εντοπίστηκε στα ελληνικά χωρικά ύδατα έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο τη θαλάσσια κυκλοφορία και θα μπορούσε να έχει προκαλέσει απώλειες αθώων πολιτών. Επίσης, θα μπορούσε να έχει προκαλέσει ανυπολόγιστη περιβαλλοντική ζημία.
- Με τη μεταφορά πολεμικών επιχειρήσεων στη Μεσόγειο, σε μεγάλη απόσταση από το πραγματικό μέτωπο του πολέμου, διακυβεύεται η εθνική μας ασφάλεια και η εθνική μας οικονομία υφίσταται καθοριστικό πλήγμα.
- Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα της Ουκρανίας δεν μπορεί να δικαιολογήσει τέτοιου είδους ενέργειες.
- Η Ελλάδα εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην παράνομη παρουσία του οπλισμένου μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας στα ελληνικά χωρικά ύδατα και καλεί την Ουκρανία να απόσχει από παρόμοιες ενέργειες στο μέλλον και από την αδικαιολόγητη μεταφορά πολεμικών επιχειρήσεων στη Μεσόγειο.
«Λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης»
Οπως σημείωσε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, από το καλοκαίρι του 2025, οι επαφές μεταξύ της ελληνικής και της λιβυκής πλευράς έχουν εντατικοποιηθεί, και η Αθήνα εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι έχει αναπτυχθεί «μια λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης», Τρίπολη και Βεγγάζη.
«Μέσα σε ένα πολύ μικρό διάστημα, ούτε 12 μηνών, έχουν πραγματοποιηθεί δύο επισκέψεις του υπουργού Εξωτερικών και στις δύο πλευρές. Βεβαίως, την περίοδο αυτή έχουν επισκεφτεί και πολλοί Λίβυοι αξιωματούχοι την Αθήνα. Παραμένουμε σε εγρήγορση. Υπάρχουν θέματα που μας απασχολούν, όπως η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και η παράτυπη μετανάστευση. Ως προς το τελευταίο, παραμένουμε σε επιφυλακή. Είμαστε σε επικοινωνία με το αρμόδιο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και, βεβαίως, εργαζόμαστε με τη λιβυκή πλευρά ώστε να μην παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική οδός» τόνισε η κ. Ζωχιού, ξεκαθαρίζοντας ότι αναφέρεται στη διαδρομή «Τομπρούκ-Κρήτη-Γαύδος».
Σε συνέχεια της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών στην Τρίπολη της Λιβύης στις 27 Απριλίου και την ανακοίνωση για τον επικείμενο δεύτερο γύρο των τεχνικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, η ελληνική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής την υφυπουργό Εξωτερικών πρέσβειρα Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, θα μεταβεί, στις 10 Ιουνίου, στην Τρίπολη.
Προτεραιότητα της Ελλάδας είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη. Στις 27 Απριλίου συμφωνήθηκε η ετοιμότητα Ελλάδας και Λιβύης, ως κράτη με αντικείμενες ακτές, να συνεχίσουν τις συνομιλίες για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Ανησυχία για τον Λίβανο
Το υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει «τη βαθιά ανησυχία του για τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις εντός του Λιβάνου. Η πρόσφατη κατάληψη του στρατηγικού Κάστρου Beaufort και της γύρω κορυφογραμμής σηματοδοτεί μια επικίνδυνη και άνευ προηγουμένου κλιμάκωση. Καλούμε σε καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και σε άμεση παύση των εχθροπραξιών και την ανανέωση των προσπαθειών για μια βιώσιμη διπλωματική διευθέτηση», σημειώνει η κ. Ζωχιού.
«Υποστηρίζουμε τη συνέχιση των άμεσων συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου στην Ουάσιγκτον και προτρέπουμε τα μέρη να συμμετάσχουν εποικοδομητικά και με καλή πίστη, με στόχο μια συνολική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία δύναται να συμβάλει στη βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή. Οι τελευταίες στρατιωτικές εξελίξεις στον νότιο Λίβανο ενέχουν τον κίνδυνο να προκαλέσουν περαιτέρω εκτοπισμούς, επιδεινώνοντας μια ήδη οξεία ανθρωπιστική κρίση.
Η Ελλάδα στηρίζει τη σταθερότητα, κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου. Εχει ήδη οργανώσει μια εθνική αποστολή 3 τόνων ανθρωπιστικής βοήθειας στη Βηρυτό».
