Μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για την Κρήτη καταγράφει το Παρατηρητήριο του Συνδέσμου Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Νομού Ηρακλείου, καθώς τα στοιχεία που αφορούν τις καταγγελίες για το 2025 αποτυπώνουν μια εξαιρετικά ανησυχητική πραγματικότητα. Παρότι τα περιστατικά έμφυλης βίας εμφανίζουν μια σχετικά μικρή αύξηση, η εικόνα που προκύπτει από τις καταγγελίες παιδικής κακοποίησης προκαλεί έντονο προβληματισμό.
Η σημαντική άνοδος των περιστατικών που αφορούν ανηλίκους εντείνει τη ζοφερή εικόνα που παρουσιάζει το νησί, επιβεβαιώνοντας ότι η ενδοοικογενειακή βία εξελίσσεται σε ένα σταθερό κοινωνικό φαινόμενο. Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι από τις 25 γυναικοκτονίες που καταγράφηκαν πανελλαδικά κατά τους τελευταίους 22 μήνες, οι δύο αφορούσαν γυναίκες από την Κρήτη.
Εκρηκτική αύξηση στις καταγγελίες παιδικής κακοποίησης
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που αφορούν την κακοποίηση παιδιών. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Παρατηρητηρίου, οι σχετικές καταγγελίες αυξήθηκαν κατά 47% σε σχέση με το 2024, ενώ σε ορίζοντα διετίας η αύξηση αγγίζει το 150%.
Τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται στις Περιφερειακές Ενότητες Χανίων και Ηρακλείου. Επιπλέον, οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι το φαινόμενο δεν παρουσιάζει πλέον διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα δύο φύλα, καθώς η αύξηση καταγράφεται τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια. Η αποτίμηση του 2025 αναδεικνύει σχεδόν πλήρη σύγκλιση στα ποσοστά κακοποίησης ανηλίκων ανεξαρτήτως φύλου, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για τη διεύρυνση του προβλήματος.
Ηράκλειο και Χανιά στο επίκεντρο των καταγγελιών
Όσον αφορά τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, τα στοιχεία δείχνουν μια νέα αύξηση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Για ακόμη μία χρονιά, το μεγαλύτερο βάρος των καταγγελιών συγκεντρώνεται στο Ηράκλειο και τα Χανιά, κάτι που συνδέεται τόσο με τον πληθυσμό των περιοχών όσο και με την παρουσία περισσότερων δομών καταγραφής και υποστήριξης θυμάτων.
Στο Ηράκλειο καταγράφηκαν το 2025 συνολικά 320 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 379 περιστατικά το 2024 και 211 το 2023. Στα Χανιά καταγράφηκαν 153 περιστατικά, με τους αριθμούς να παραμένουν σταθερά υψηλοί τα τελευταία τρία χρόνια.
Παράλληλα, το Ρέθυμνο και το Λασίθι εμφανίζουν μικρότερους αριθμούς περιστατικών, παρουσιάζουν όμως αξιοσημείωτες διακυμάνσεις, γεγονός που σύμφωνα με την έρευνα επιβεβαιώνει ότι η αύξηση του φαινομένου αφορά οριζόντια ολόκληρη την Κρήτη.
Περισσότερα από 1.100 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας στην Κρήτη
Οι ερευνητές του Παρατηρητηρίου επισημαίνουν ότι οι καταγγελίες διατηρούν έντονο έμφυλο χαρακτήρα, καθώς περισσότερες από τις μισές αφορούν γυναίκες θύματα. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.103 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας σε ολόκληρη την Περιφέρεια Κρήτης, αριθμός αυξημένος σε σχέση με τα 1.047 περιστατικά που είχαν καταγραφεί το 2024. Από το σύνολο των περιστατικών, τα 592 αφορούσαν γυναίκες θύματα, ποσοστό που ξεπερνά το 53%.
Παρότι οι αριθμοί εμφανίζονται ελαφρώς μειωμένοι σε ορισμένες κατηγορίες σε σχέση με την κορύφωση που σημειώθηκε το 2024, παραμένουν σαφώς υψηλότεροι από τα επίπεδα του 2023, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιαίτερα ανησυχητικά επίπεδα.
Τι δείχνουν οι αριθμοί για την κοινωνία της Κρήτης
Σύμφωνα με την ερμηνεία των ερευνητών, η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία μπορεί να εξηγηθεί με δύο τρόπους. Από τη μία πλευρά, ενδέχεται τα περιστατικά έμφυλης βίας να συνεχίζουν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Από την άλλη, είναι πιθανό ολοένα και περισσότερα θύματα να αισθάνονται πλέον ασφαλή ώστε να καταγγείλουν όσα βιώνουν.
Το δεύτερο ενδεχόμενο ενισχύεται από τις δράσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των θυμάτων σε δομές υποστήριξης και προστασίας.
Τα «Ασφαλή Σημεία» και η προσπάθεια ενίσχυσης των θυμάτων
Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή διαδραματίζει ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων, ο οποίος έχει θέσει πλέον σε πλήρη λειτουργία 20 «Ασφαλή Σημεία» στο Ηράκλειο, σε άλλες περιοχές της Κρήτης αλλά και σε πόλεις της υπόλοιπης Ελλάδας.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ενισχυθεί η δυνατότητα των γυναικών και γενικότερα των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας να αναζητούν βοήθεια και να προχωρούν σε καταγγελίες χωρίς φόβο.
Συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες για μεγαλύτερη προστασία
Ο συντονιστής του έργου, Νικόλας Σπετσίδης, μιλώντας στη «Νέα Κρήτη», υπογράμμισε ότι η δράση του Συνδέσμου, δεν περιορίζεται μόνο στη λειτουργία των Ασφαλών Σημείων.
Όπως ανέφερε, ο Σύνδεσμος αναπτύσσει συνεργασίες με πολιτιστικούς συλλόγους, συνεταιρισμούς και άλλους τοπικούς φορείς, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο ενημέρωσης και υποστήριξης που θα φτάνει ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της Κρήτης.
«Μέσα από όλες αυτές τις δράσεις κινητοποιούμε όλο και περισσότερους ανθρώπους, ώστε να δημιουργήσουμε μια αλυσίδα υποστήριξης που θα παραμείνει ενεργή, θα επεκταθεί και θα βοηθήσει τις γυναίκες της Κρήτης αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας να αισθανθούν ασφαλείς. Υπάρχει βοήθεια και υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι να τη δώσουν. Το πρώτο βήμα είναι να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες να μιλήσουν», τόνισε χαρακτηριστικά.
