Φόρτωση Text-to-Speech…
Χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες για ουσιαστικές εξελίξεις, αλλά με σκοπό τη διατήρηση της πυκνότητας των επαφών με την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, μετέβη χθες στην Τρίπολη της Λιβύης η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Σήμερα θα διεξαχθεί στην Τρίπολη ο δεύτερος γύρος των τεχνικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Λιβύη. Υπενθυμίζεται ότι οι συνομιλίες αυτές διεξάγονται σε συνέχεια της προσπάθειας που η Αθήνα πραγματοποιεί από το περασμένο καλοκαίρι, προκειμένου να τηρήσει ισορροπίες και με τις δύο πλευρές της Λιβύης, την Τρίπολη και τη Βεγγάζη, που τελεί υπό την ηγεσία της οικογένειας του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Οι συζητήσεις με την Τρίπολη έχουν διακηρυγμένο στόχο την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Λιβύη, όπως ανακοινώθηκε το περασμένο φθινόπωρο από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον ασκούντα τα αντίστοιχα χρέη για λογαριασμό της κυβέρνησης της Λιβύης Ταχέρ αλ Μπαούρ.
Επί της ουσίας, αυτό θα σήμαινε ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης θα έπρεπε να ακυρώσει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο συνήφθη με την Αγκυρα το 2019 και υπογράφηκε με βάση όλες τις καινοφανείς αντιλήψεις της Τουρκίας περί θαλασσίων ζωνών, ανάμεσα στις οποίες ο υπολογισμός ότι το σύνολο των νησιών του Αιγαίου, της Κρήτης περιλαμβανομένης, δεν διαθέτουν κανένα δικαίωμα παρά μόνο έξι ναυτικά μίλια χωρικών υδάτων.
Χαμηλές προσδοκίες για την προοπτική επίτευξης ουσιαστικής προόδου στις συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η υπόθεση αυτή οδήγησε εν συνεχεία στην πολύ σοβαρή κρίση του θέρους του 2020 στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, για τη σοβαρή προώθηση των συζητήσεων Αθήνας και Τρίπολης, θα πρέπει να υπάρξουν κι άλλες προσαρμογές στη συνολικότερη αντίληψη της Λιβύης σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, όπως, για παράδειγμα, το γεγονός ότι έχει «κλείσει» τον κόλπο της Σύρτης από όπου ξεκινούν να υπολογίζονται γραμμές βάσης για τον υπολογισμό χωρικών υδάτων, συνορεύουσας ζώνης και ΑΟΖ, κάτι που εκ των πραγμάτων «νοθεύει» τη συζήτηση.
Φυσικά, η πιθανότητα συμφωνίας θα σήμαινε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να μετατοπιστεί από τα όρια θαλασσίων ζωνών που τέθηκαν με τον νόμο 4001/2011 (τον γνωστό νόμο Μανιάτη), βάσει των οποίων η Κρήτη έχει πλήρη επήρεια έναντι τις αφρικανικής ακτής. Λίγο ανατολικότερα, πάντως, σε μέρος το νομού Λασιθίου και την περιοχή Καρπάθου – Ρόδου, κατά την τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, η Αθήνα δέχθηκε ελαφρά μικρότερη επήρεια των νησιών, κάτι που άλλωστε αποτυπώνεται και στους χάρτες που συνοδεύουν τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ).
Η αποστολή της κ. Παπαδοπούλου περιλαμβάνει ορισμένα ακόμη μικρότερης σημασίας ζητήματα, όπως είναι η συνολικότερη διπλωματική επικοινωνία μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης. Για την Αθήνα είναι, πάντως, αρκετά προβληματική η πτυχή των σχέσεών της με τη Βεγγάζη. Ως προς το πεδίο των θαλασσίων ζωνών, υπενθυμίζεται ότι η απουσία κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Εθνοσυνέλευση που εδρεύει στην Ανατολική Λιβύη, αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Αθήνας για την επίκληση της ακυρότητάς του.
Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα της Αθήνας στις σχέσεις με τη Βεγγάζη στην παρούσα φάση είναι οι διαρκώς αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές από το ανατολικό μέρος της Λιβύης. Στα σύνορα της Λιβύης φτάνουν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από συγκρούσεις (όπως ο εμφύλιος του Σουδάν) και σίγουρα μέρος αυτών των ροών είναι δύσκολο να ελεγχθούν από τη Βεγγάζη, ωστόσο είναι σαφές ότι τα παράνομα κυκλώματα που δρουν στην περιοχή έχουν συχνά το «πράσινο φως» και από τις τοπικές αρχές.
