Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Norbert Lins, ο οποίος ηγείται των εργασιών της Επιτροπής Γεωργίας για τη διαμόρφωση της ΚΑΠ μετά το 2027, δημοσίευσε τη Δευτέρα 29 Ιουνίου την έκθεσή του για το μέλλον της ΚΑΠ, η οποία θα αποτελέσει τη βάση της διαπραγματευτικής θέσης του Ευρωκοινοβουλίου στις διαπραγματεύσεις με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μεγάλο μέρος των βασικών στοιχείων της έκθεσης είναι ήδη γνωστά εντούτοις παρέχονται ορισμένα στοιχεία και αριθμητικά δεδομένα που μέχρι σήμερα δεν είχαν οριστικοποιηθεί. Οι προτάσεις Lins διαφέρουν σε αρκετά σημαντικά σημεία από τις προτάσεις της Κομισιόν για τη νέα ΚΑΠ, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το περασμένο καλοκαίρι, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν σημαντικές ομοιότητες με την ισχύουσα ΚΑΠ.
Ξεφυλλίστε σε υψηλή ανάλυση την εβδομαδιαία Agrenda
Οι τροπολογίες που προτείνει ο Γερμανός ευρωβουλευτής κινούνται γύρω από επτά βασικούς άξονες:
- τον προϋπολογισμό,
- την επιβολή ανώτατου ορίου και την αναδιανομή των ενισχύσεων,
- τους νέους γεωργούς,
- την απόρριψη της πρότασης για αποκλεισμό των συνταξιούχων από τις ενισχύσεις του Πυλώνα Ι,
- τη θέσπιση κοινού ποσοστού χρηματοδότησης για περιβαλλοντικά και κλιματικά μέτρα,
- κοινά πρότυπα για το νέο σύστημα «Διαχείρισης της Εκμετάλλευσης» (Farm Stewardship),
- τη διαχείριση κινδύνων.
Ο Lins δήλωσε ότι οι προτάσεις του για τον προϋπολογισμό βασίζονται στην έκθεση του Απριλίου σχετικά με το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οποία προβλέπει προϋπολογισμό ύψους 433 δισ. ευρώ για την ΚΑΠ της περιόδου 2028-2034, έναντι των 290 δισ. ευρώ που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η έκθεση ζητά επίσης τη διατήρηση της παραδοσιακής δομής των δύο πυλώνων της ΚΑΠ – η οποία κινδυνεύει να καταργηθεί σύμφωνα με τις προτάσεις της Επιτροπής – καθώς και τη διατήρηση του προγράμματος LEADER για την αγροτική ανάπτυξη.
Ανώτατο όριο και αναδιανομή
Όσον αφορά το ανώτατο όριο των ενισχύσεων, η έκθεση προτείνει την αύξησή του για τα φυσικά πρόσωπα από τις 100.000 ευρώ, που προβλέπει η πρόταση της Επιτροπής, στις 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, προτείνεται η κατάργηση της προοδευτικής μείωσης (degressivity) των συνολικών ενισχύσεων. Αντί αυτού, οι μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις θα ενισχύονται μέσω της αναδιανεμητικής εισοδηματικής στήριξης στα πρώτα επιλέξιμα εκτάρια, με το 15% του συνολικού φακέλου του Πυλώνα Ι να δεσμεύεται αποκλειστικά για τον σκοπό αυτό. Η εφαρμογή του μέτρου θα είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη, τα οποία όμως θα έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τόσο το ύψος της αναδιανεμητικής ενίσχυσης ανά εκτάριο όσο και τον μέγιστο αριθμό εκταρίων για τα οποία θα καταβάλλεται. Η πρόταση αυτή είναι παρόμοια με το ισχύον καθεστώς της σημερινής ΚΑΠ, με τη διαφορά ότι αυξάνει το ποσοστό των κονδυλίων του Πυλώνα Ι που θα διατίθενται για την αναδιανεμητική στήριξη από 10% σε 15%.
Η έκθεση προβλέπει επίσης αύξηση του ποσοστού των πόρων που δεσμεύονται αποκλειστικά για τους νέους γεωργούς από 6%, όπως προτείνει η Επιτροπή (και από 3% που ισχύει σήμερα), στο 8%, καθιστώντας παράλληλα υποχρεωτική τη σχετική δέσμευση για όλα τα κράτη μέλη.
Οι δύο επόμενες ενότητες της έκθεσης αφορούν το περιβάλλον και τις σχετικές παρεμβάσεις. Η έκθεση ζητά τη θέσπιση συγκεκριμένης υποχρεωτικής δέσμευσης πόρων («earmarking») για την αμοιβή των υπηρεσιών που παρέχουν οι γεωργοί στους τομείς του περιβάλλοντος, του κλίματος και της καλής διαβίωσης των ζώων. Ωστόσο, η έκθεση δεν καθορίζει συγκεκριμένο ποσοστό χρηματοδότησης για δράσεις σχετικές με το περιβάλλον, το κλίμα και την καλή διαβίωση των ζώων, προτείνοντας η σχετική απόφαση να ληφθεί στο πλαίσιο των συνολικών διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Farm Stewardship και διαχείριση κινδύνων
Σχετικά με το νέο μοντέλο «Διαχείρισης της γεωργικής εκμετάλλευσης» (Farm Stewardship), το οποίο προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως νέα μορφή αιρεσιμότητας, ο Lins ζητά να περιοριστεί η ευελιξία των κρατών μελών, ώστε οι γεωργοί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργούν με παρόμοια πρότυπα και απαιτήσεις. «Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα των γεωργών, δηλαδή την ύπαρξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού (level playing field) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει ένας σαφής κατάλογος μέτρων.» τονίζει ο Norbert Lins. Πρόσθεσε ακόμη ότι υποστηρίζει τον περιορισμό της δυνατότητας των κρατών μελών να διαμορφώνουν δικούς τους κανόνες αιρεσιμότητας, τονίζει.
Δοκιμασμένα εργαλεία της ΚΑΠ πρέπει να ενισχυθούν
«Συνολικά, στο σχέδιο της έκθεσής μου άλλαξα πολλά σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η νέα ΚΑΠ αποκτά πολύ περισσότερα κοινά στοιχεία. Υπάρχουν πολλές υποχρεωτικές διατάξεις, γεγονός που σημαίνει ότι τα κράτη μέλη δεν θα έχουν πλέον σχεδόν καθόλου περιθώρια να ενεργούν κατά βούληση. Θέλω να συνεχίσουμε να έχουμε μια πραγματικά Κοινή Αγροτική Πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα.», αναφέρει ο εισηγητής της έκθεσης της Επιτροπής Γεωργίας της Ευρωβουλής. «Η Ευρώπη χρειάζεται μια σταθερή και προβλέψιμη αγροτική πολιτική που να προσφέρει στους γεωργούς μακροπρόθεσμη ασφάλεια και να τους απαλλάσσει από την υπερβολική γραφειοκρατία. Μόνο με μια ανεξάρτητη και αξιόπιστη ΚΑΠ μπορούμε να διασφαλίσουμε το μέλλον των αγροτικών περιοχών μας και την παραγωγή τροφίμων υψηλής ποιότητας.» Κλείνοντας, ο Γερμανός ευρωβουλευτής υπογράμμισε: «Πρέπει να διατηρήσουμε ό,τι ήδη λειτουργεί και όχι να το επανεφεύρουμε. Τα δοκιμασμένα εργαλεία πρέπει να ενισχυθούν, όπως η αναδιανεμητική εισοδηματική στήριξη, ώστε να στηριχθούν ιδιαίτερα οι μικρές και οι μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις.».
