Στην τελευταία έκθεση οικονομικών προοπτικών του ΟΟΣΑ αναφέρεται ότι οι τιμές των λιπασμάτων έχουν αυξηθεί από 39% έως 59%, ανάλογα με τα επιμέρους συστατικά εξαιτίας της κρίσης στην Μέση Ανατολή.
Στόχος της συνάντησης ήταν να γίνει απολογισμός των τρεχουσών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και να εξεταστούν «κοινές δράσεις», στη σκιά της έξαρσης των τιμών των λιπασμάτων από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν στις αρχές Φεβρουαρίου και του σχεδόν πλήρους αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 30% των παγκόσμιων λιπασμάτων. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι υπουργοί Γεωργίας των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Ιταλίας και του Καναδά. Παρόντες ήταν επίσης ο επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ, Christophe Hansen, καθώς και εκπρόσωποι του FAO, του ΟΟΣΑ και του Συστήματος Πληροφοριών για τις Αγορές Αγροτικών Προϊόντων, AMIS.
Απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια για την ενίσχυση των συστημάτων τροφίμων
Από την Ιταλία, ο Luigi D’Eramo, Υφυπουργός Γεωργίας, τόνισε ότι «Είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί μια στρατηγική που να συνδυάζει τις παρεμβάσεις άμεσης αντίδρασης με τις διαρθρωτικές πολιτικές». Μετά τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, η Ιταλία, μέσω του Υπουργού Francesco Lollobrigida, ανέλαβε αμέσως δράση, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας την αναστολή των δασμών στα κύρια αζωτούχα λιπάσματα που χρησιμοποιούνται στην αγροτική παραγωγή, όσο και σε εθνικό επίπεδο, διαθέτοντας 100 εκατ. ευρώ για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, μέσω της αναγνώρισης φορολογικών πιστώσεων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την αγορά λιπασμάτων και καυσίμων», είπε.
Η συνάντηση τόνισε επίσης τη σημασία της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού πρώτων υλών και της ενθάρρυνσης της παραγωγής καινοτόμων λιπασμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης υποπροϊόντων, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
«Οι προκλήσεις που αναδείχθηκαν σήμερα», πρόσθεσε ο υφυπουργός, «απαιτούν συντονισμένη δέσμευση των χωρών μας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων τροφίμων». Όλοι έχουμε ηθικό και πολιτικό καθήκον να ανταποκρινόμαστε σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όχι μόνο με δηλώσεις αρχών, αλλά και με επείγουσες και συγκεκριμένες δράσεις, μέσω βιώσιμων πολιτικών που στοχεύουν στο μέλλον των νέων γενεών.
FAO: κίνδυνοι για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια
Από την πλευρά του ο Γενικός Διευθυντής του FAO, Qu Dongyu, ανέφερε ότι «Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ δεν είναι περιφερειακό ζήτημα, είναι κίνδυνος για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Είναι ζωτικής σημασίας να προωθηθεί η αποτελεσματική χρήση των λιπασμάτων σε μια εποχή που τα παγκόσμια αγροδιατροφικά συστήματα αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς προκλήσεις».
Η κλιμάκωση του κόστους επηρεάζει τη σπορά σε Αφρική και Νότια Αμερική
Από το Στενό του Ορμούζ, υπενθύμισε ο Γενικός Διευθυντής του FAO, περνάει το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το 30% των λιπασμάτων και το 50% του θείου. «Αυτές οι ροές», κατέληξε, «είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή τροφίμων. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η άμεση έλλειψη τροφίμων, αλλά ένα σοκ που σχετίζεται με τα λιπάσματα και την αγροτική παραγωγή, με το αυξανόμενο κόστος να επηρεάζει ήδη τη σπορά στην Ασία, την Αφρική και τη Νότια Αμερική».
Οι υπουργοί υπογράμμισαν την ανάγκη για διαφανείς και προβλέψιμες αγορές, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων στα λιπάσματα, να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της γεωργίας και των συστημάτων τροφίμων και να στηριχθεί η επισιτιστική ασφάλεια.
Οι τρεις οργανισμοί FAO, OOΣΑ και ΑΜΙS παρουσίασαν αναλύσεις για τους κινδύνους που μπορεί να εμφανιστούν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σε λιπάσματα και καύσιμα. Οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται άμεσα με το κόστος παραγωγής στον αγροτικό τομέα και με τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Οι υπουργοί τόνισαν την αξία των αναλύσεων αυτών, αλλά και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των χωρών του G7, ιδιαίτερα σε σχέση με μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων στις αγροτικές εισροές και με καινοτόμες γεωργικές πρακτικές.
Σύνοδος κορυφής της G7 το Σεπτέμβριο στο Εβιάν
Η συζήτηση θεωρείται σημαντική και ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών του G7, που θα πραγματοποιηθεί στο Εβιάν, στις γαλλικές Άλπεις, από τις 15 έως τις 17 Σεπτεμβρίου.
Να σημειωθεί ότι οι χώρες του Περσικού Κόλπου παράγουν περίπου το 30% των λιπασμάτων που καταναλώνονται παγκοσμίως, αξιοποιώντας κυρίως το χαμηλό κόστος του φυσικού αερίου, το οποίο αποτελεί βασικό στοιχείο για την παραγωγή τους. Ωστόσο, οι εξαγωγές έχουν ουσιαστικά μπλοκαριστεί μετά το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ από το Ιράν στις αρχές Μαρτίου, λόγω της αναζωπύρωσης του πολέμου στην περιοχή.
Ορισμένες χώρες, κυρίως στην Ασία και την Αφρική, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα λιπάσματα του Περσικού Κόλπου, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις καλύπτουν έως και το 80% των αναγκών τους.
Η εξάρτηση αυτή, σε συνδυασμό με την αύξηση των τιμών που καταγράφεται τους τελευταίους τρεις μήνες, δημιουργεί κίνδυνο άμεσων επιπτώσεων στις επόμενες σοδειές και ενδέχεται να προκαλέσει ή να επιδεινώσει προβλήματα επισιτιστικής κρίσης σε ορισμένες χώρες.
