Φόρτωση Text-to-Speech…
Πολλές φορές ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναφερθεί δημοσίως στην ελληνική προεδρία της Ε.Ε., που ξεκινάει τη 1η Ιουλίου του 2027. Η κυβέρνηση όμως μέχρι τώρα –κακώς– δεν έχει εξηγήσει στους πολίτες ποια είναι η μεγάλη σημασία της ελληνικής προεδρίας. Το τελευταίο διάστημα στο Μέγαρο Μαξίμου σκέπτονται να εντάξουν, με ευδιάκριτο τρόπο, το θέμα στην προεκλογική ατζέντα. Οχι θεωρητικά, αλλά με συγκεκριμένα επιχειρήματα. Το τελευταίο δίμηνο στις Βρυξέλλες διεξάγεται ένας αθέατος –ενίοτε όμως και ορατός– πόλεμος για τον πολυετή προϋπολογισμό της Ε.Ε., γνωστό ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) που ορίζει τα όρια των δαπανών της Ε.Ε. για το χρονικό διάστημα 2028-2034. Το ΠΔΠ προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών-μελών στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ε.Ε., που το εγκρίνει τελικά, εφόσον υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η διαπραγμάτευση για το ΠΔΠ 2028-2034 έχει αρχίσει από τον Ιούλιο του 2025, όταν η επιτροπή υπέβαλε τη σχετική πρότασή της για επταετή προϋπολογισμό του αστρονομικού ποσού των 2 τρισ. ευρώ.
Στην ατζέντα
Εως τώρα, πάντως, συμφωνία δεν υπάρχει. Τα λεγόμενα «φειδωλά» κράτη-μέλη επιθυμούν δραστική μείωση του συνολικού ύψους του προϋπολογισμού και οριζόντιες περικοπές, θεωρώντας πως πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη χρηματοδότηση των νέων προκλήσεων, όπως άμυνα, ανταγωνιστικότητα, καινοτομία, μετανάστευση, εις βάρος των παραδοσιακών πολιτικών που αφορούν τη γεωργία, την αλιεία και τη συνοχή. Από την άλλη, οι «Φίλοι της Συνοχής», στους οποίους ανήκει και η Ελλάδα, θεωρούν ότι τέτοιου είδους διλήμματα δεν προάγουν τα συμφέροντα της Ενωσης. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει πως εάν όλα πάνε καλά, η τρέχουσα πρώτη διαπραγμάτευση θα κλείσει έως τα Χριστούγεννα του 2026. Αλλά αυτή η προοπτική μόνο βέβαιη δεν είναι, καθώς η διάσταση είναι μεγάλη.
Στην περίπτωση κατά την οποία η συμφωνία για τον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν έχει κλείσει, ενόψει των εκλογών θα τεθεί το ερώτημα «εάν τη διαπραγμάτευση θα είναι καλό να κάνει ο Μητσοτάκης ή άλλος πρωθυπουργός».
Ακόμη και να κλείσει όμως η πρώτη διαπραγμάτευση, η τελική πολιτική συμφωνία θα πέσει πιθανότατα μέσα στην ελληνική προεδρία που ξεκινάει την 1η Ιουλίου του 2027. Η χώρα μας αναμένεται, δηλαδή, να κληθεί να διευθύνει και να ολοκληρώσει τις σχετικές διαπραγματεύσεις κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μάλιστα, θα προεδρεύει και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κάτι που καθιστά πιο σαφές γιατί το Μέγαρο Μαξίμου θα βάλει την ελληνική προεδρία στο προεκλογικό παίγνιο με τη σαφή ερώτηση: «Ποιος θέλετε να κάνει αυτή τη διαπραγμάτευση; Ο Μητσοτάκης ή άλλος πρωθυπουργός;».
Το ερώτημα δεν είναι αμελητέο, καθώς το ΠΔΠ του 2028-2034 αφορά σημαντικές χρηματοδοτήσεις σε κρίσιμους τομείς, π.χ. στον αγροτικό τομέα, και η μάχη μεταξύ των χωρών, όπως έχει διαφανεί, θα είναι σκληρή. Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος που ο Μάιος προβάλλει ως ο καταλληλότερος μήνας για τη διεξαγωγή των εκλογών. Μόλις δύο μήνες πριν από την ανάληψη της προεδρίας της Ε.Ε. από την Ελλάδα το επιχείρημα της ακυβερνησίας αποκτά άλλη βαρύτητα, με το Μαξίμου να θεωρεί πως θα φέρει επιπλέον συσπείρωση για το κυβερνών κόμμα. Συνεπώς, η ένταξη της ελληνικής προεδρίας στην προεκλογική ατζέντα με φόντο τη χρηματοδότηση μεταξύ 2028-2034 είναι δεδομένη, αφού η σημασία της είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο έχει καταστεί σαφές στο κοινό μέχρι σήμερα και το Μαξίμου δεν σκοπεύει να μην το αναδείξει αυτό, καθώς αν πάει κάτι στραβά και το ΠΔΠ του 2028-2034 είναι ψαλιδισμένο, ο αντίκτυπος στο εσωτερικό της χώρας θα είναι μεγάλος.
Η προετοιμασία
Η Ελλάδα με την παρούσα κυβέρνηση ξέρει «τι θέλει και πώς θα το πετύχει» αναφέρει κυβερνητική πηγή. Στις 3 Σεπτεμβρίου αναμένεται στην Αθήνα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο οποίος έχει ξεκινήσει περιοδείες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το θέμα του προϋπολογισμού, ενώ ήδη ο αρμόδιος υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, υπό τις οδηγίες του Γιώργου Γεραπετρίτη, κινείται και κάνει το απαραίτητο lobbying, καθώς εκτός των άλλων υπάρχει και ο φόβος των γαλλικών εκλογών με αβέβαια αποτελέσματα, που μπορεί να επηρεάσουν περαιτέρω την κατάσταση και να φέρουν την Αθήνα μπροστά σε δύσκολες εξισώσεις.
