Φόρτωση Text-to-Speech…
H αντιπαράθεση δεν ήταν επιφανειακή. Εθιξε μία από τις τρεις συνιστώσες της «ψυχής» της Δεξιάς. Οχι την πατρίδα, ούτε τη θρησκεία, αλλά αυτή που μπορεί και πιο εύκολα να μεταφραστεί σε μέτρα κοινωνικής πολιτικής: την οικογένεια.
Ο ετεροχρονισμένος εσωκομματικός αναβρασμός που προκλήθηκε στη Νέα Δημοκρατία από παλαιές δηλώσεις της Δόμνας Μιχαηλίδου –η οποία διαπίστωνε ότι η ελληνική οικογένεια του μέλλοντος «δεν μπορείς να πεις ότι θα έχει την τυπική μορφή: μαμά, μπαμπάς και δύο παιδιά»– έδειξε ότι το ρήγμα μεταξύ «αυτοχθόνων» στελεχών της Ν.Δ. και «ετεροχθόνων», που εισήλθαν στο κόμμα μετά την ανάδειξη του Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι ακόμη ενεργό.
Οι παλιοί είναι ευάλωτοι στην κριτική ότι η Ν.Δ. απειλείται από «ποταμοποίηση» ή «πασοκοποίηση» – ευάλωτοι στην προεκλογική πίεση που ασκεί από τα δεξιά ο Αντώνης Σαμαράς. Ενδέχεται αυτός ο διχασμός, μεταξύ των υπερασπιστών της νεοδημοκρατικής ορθοδοξίας και των νεοφερμένων, να εκδηλωθεί πιο έντονα όσο πλησιάζουμε στις εκλογές και ο ανταγωνισμός για τον σταυρό οξύνεται;
Ο κ. Σαμαράς, πάντως, έδειξε ότι δεν σκοπεύει να αφήσει τέτοιες «πάσες» ανεκμετάλλευτες. Εσπευσε να αξιοποιήσει τις δηλώσεις της υπουργού Οικογένειας. Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο, όμως, ήταν η έκταση των αντιδράσεων εντός της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίες υποχρέωσαν την υπουργό να απαντήσει στην κριτική που δέχθηκε και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να πάρει αποστάσεις.
Ανοιξε πληγές
«Το θέμα που προέκυψε με την τοποθέτηση της Δόμνας Μιχαηλίδου αφορά τις ίδιες διαφορές που εκφράστηκαν και με τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών», λέει βουλευτής που δεν προέρχεται από την παραδοσιακή βάση της Ν.Δ., αλλά ήλθε σε αυτήν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. «Το ζήτημα αυτό μας είχε δημιουργήσει πρόβλημα με τους δεξιούς ψηφοφόρους, γι’ αυτό δεν χρειαζόταν να ανοίξει ξανά», εκτιμά. Επισημαίνει ότι «στην επαρχία οι ψηφοφόροι είναι πιο συντηρητικοί, οπότε και οι βουλευτές της περιφέρειας έχουν μια πιο συντηρητική στάση, γι’ αυτό και πρωτοστάτησαν στις αντιδράσεις. Στην Αθήνα, όμως, που διαθέτει μεγάλες περιφέρειες, υπάρχουν και φιλελεύθεροι και συντηρητικοί ψηφοφόροι». Αναφέρει επίσης ότι «στις εκλογές, και οι φιλελεύθεροι και οι παραδοσιακοί και συντηρητικοί θα συλλέγουν ψήφους για τη Νέα Δημοκρατία».
Διαφορετικό κόμμα – Πολλοί θεωρούν ότι το κόμμα είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο που παρέλαβε πριν από δέκα χρόνια ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αλλοι το θεωρούν ατού, άλλοι το λένε επικριτικά. Ούτε, όμως, οι ψηφοφόροι της Ν.Δ. είναι όλοι οι ίδιοι που ήταν προ κρίσης.
Δέκα χρόνια μετά την εκλογή Μητσοτάκη στην προεδρία της Ν.Δ., πολλοί θεωρούν ότι το κόμμα πλέον είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο που παρέλαβε. Αλλοι το θεωρούν ατού, πιστεύοντας ότι εξελίχθηκε σε ένα πιο σύγχρονο κεντρώο φιλελεύθερο κόμμα. Αλλοι το λένε επικριτικά, θεωρώντας ότι η Ν.Δ. έχει απομακρυνθεί από τις συντηρητικές αξίες της. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας πρόσφατα σε εκδήλωση στην Πνύκα, είπε ότι «μπορεί κανείς να κερδίσει εκλογές ακολουθώντας μια μετριοπαθή, κεντρώα πολιτική».
Δεν είναι βέβαιο αν –όταν θα πλησιάζουν οι εκλογές– διατηρήσει αυτή την κεντρώα φιλελεύθερη ρητορική. Ηδη με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στην Ισπανία και το μεταναστευτικό, ήταν προφανές ότι έκανε μια προσπάθεια συσπείρωσης του συντηρητικού ακροατηρίου σε ρητορικό επίπεδο.
Πολυσυλλεκτικότητα
Μιλώντας πριν από λίγες ημέρες στo podcast της «Κ» «Politics», ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Στάθης Καλύβας ανέφερε ότι το βασικό στοιχείο της ανθεκτικότητας της Νέας Δημοκρατίας από τη μεταπολίτευση έως σήμερα είναι η πολυσυλλεκτικότητά της και το ότι κατάφερε να διατηρήσει ενωμένες διαφορετικές ιδεολογικές τάσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος δεν ανήκε ποτέ στο κυρίαρχο ρεύμα της λεγόμενης λαϊκής ή πατριωτικής Δεξιάς, κατάφερε να εκφράσει με επιτυχία την πρώτη τετραετία όλες τις πτέρυγες. Φρόντισε, ωστόσο, να ενισχύει παράλληλα το φιλελεύθερο προφίλ του κόμματός του, μέσω όχι μόνο των μεταγραφών, αλλά και της πολιτικής γραμμής σε αρκετά ζητήματα.
Πολλοί δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές έχουν επισημάνει ότι ούτε οι ψηφοφόροι της Ν.Δ. είναι όλοι οι ίδιοι που ήταν πριν από την κρίση. Παλιοί δεξιοί παραδοσιακοί ψηφοφόροι της ριζοσπαστικοποιήθηκαν την εποχή των μνημονίων και την εγκατέλειψαν ή προτίμησαν άλλα κόμματα. Την ίδια περίοδο, κεντρώοι υποστηρικτές του «Ναι» στο δημοψήφισμα έγιναν ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας λόγω και του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Επιλογές προσώπων – Παλαιό καραμανλικό στέλεχος σχολιάζει ότι πριν από μερικά χρόνια δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι υπουργεία όπως το Εξωτερικών και το Προστασίας του Πολίτη θα προσφέρονταν από μια κυβέρνηση της Ν.Δ. σε εκσυγχρονιστές του ΠΑΣΟΚ.
«Κατά τη δεύτερη θητεία του ως πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά το σχεδόν 41% που έλαβε στις προηγούμενες εκλογές, οδήγησε τη Ν.Δ. σε μια πιο φιλελεύθερη γραμμή», αναφέρει ένας από τους «μητσοτακικούς» βουλευτές. «Υπερασπίστηκε με σθένος τον νόμο για την ισότητα στον γάμο αψηφώντας τις αντιδράσεις των συντηρητικών, υπερασπίστηκε τον Γιώργο Γεραπετρίτη, γνωρίζοντας ότι δεν είναι δημοφιλής στις τάξεις της παλιάς Ν.Δ., και διέγραψε τον Αντώνη Σαμαρά», λέει, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες του Κυριάκου Μητσοτάκη τολμηρές πολιτικές πράξεις.
Το νέο μωσαϊκό
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο Χάρης Θεοχάρης, ο Θοδωρής Λιβάνιος, η Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Τάκης Θεοδωρικάκος, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο Γιώργος Φλωρίδης, η Λίνα Μενδώνη, ο Ιάσων Φωτήλας, ο Ακης Σκέρτσος και ο Θανάσης Κοντογεώργης είναι ο βασικός κορμός των μεταγραφών που ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθέτησε στην κυβέρνησή του. Ταυτόχρονα, στελέχη όπως ο Αδωνις Γεωργιάδης, ο Θάνος Πλεύρης και ο Μάκης Βορίδης, που προέρχονται από τον ΛΑΟΣ, είχαν πάντοτε κεντρικό ρόλο, λειτουργώντας και ως ιδεολογικό αντίβαρο στις εκσυγχρονιστικές προσθήκες.
Παλαιό καραμανλικό στέλεχος σχολιάζει ότι πριν από μερικά χρόνια δεν θα μπορούσε ούτε να φανταστεί ότι «τα υπουργεία Οικονομικών, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Ανάπτυξης, Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού θα προσφέρονταν από μια κυβέρνηση της Ν.Δ. σε εκσυγχρονιστές του ΠΑΣΟΚ».
Η κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Ν.Δ. αυτήν τη στιγμή δεν αμφισβητείται από κανέναν. Αλλης τάξεως ζήτημα είναι η προετοιμασία των δελφίνων για την επόμενη ημέρα. Εκεί –όταν αποχωρήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης– αναμένεται να αναδειχθεί εντονότερα αυτός ο διαχωρισμός και ίσως καθορίσει τα αντίπαλα στρατόπεδα.
