Φόρτωση Text-to-Speech…
Η προοπτική επανέναρξης των εργασιών για την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας – Κύπρου εξελίσσεται σε νέο κρας τεστ στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, υπό το πρίσμα των τελευταίων εξελίξεων, μετά την ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων από την Αγκυρα. Αν θεωρηθεί ότι η τουρκική πλευρά κινείται αντανακλαστικά, απαντώντας στις ελληνικές κινήσεις στο πεδίο, είναι πολύ πιθανή κάποιας μορφής αντίδραση σε ενέργειες για την επανεκκίνηση του έργου, το οποίο έχει «παγώσει» μετά την τουρκική αντίδραση και την παρεμπόδιση των βυθομετρικών ερευνών στη θαλάσσια περιοχή στα ανοιχτά της Κάσου, τον Ιούλιο του 2024.
Tην περασμένη εβδομάδα οι κ. Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και Μακρόν είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, σύμφωνα με κυπριακές κυβερνητικές πηγές.
Την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με κυπριακή κυβερνητική πηγή, το τρίγωνο Αθηνών – Λευκωσίας – Παρισίων ενεργοποιήθηκε μέσα από τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη. Απολύτως έγκυρες πηγές αναφέρουν ότι αντίστοιχος κύκλος επικοινωνιών είχε γίνει την εβδομάδα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας για την είσοδο με πλειοψηφικό πακέτο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam στο έργο του καλωδίου ηλεκτρικής σύνδεσης. Οι επικοινωνίες της προηγούμενης εβδομάδας αφορούν τα επόμενα βήματα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το έργο θα επανεκκινήσει και θα ολοκληρωθεί με τα λιγότερα δυνατά προβλήματα.
Πρώτος σταθμός είναι η επανέναρξη των βυθομετρικών ερευνών, που είναι προϋπόθεση για την τοποθέτηση του καλωδίου. Οι συνεννοήσεις σε ανώτερο πολιτικό επίπεδο αφορούν τον συντονισμό των ενεργειών για την έκδοση NAVTEX για το έργο. Μένει να φανεί πώς θα αντιδράσει η τουρκική πλευρά στις ενέργειες αυτές και αν η Αγκυρα θα αλλάξει στάση, δεδομένης της πλειοψηφικής πλέον συμμετοχής του γαλλικού ομίλου, αλλά και της προοπτικής να αναλάβει γαλλική εταιρεία τις βυθομετρικές έρευνες. Το κομβικό ερώτημα, δηλαδή, είναι αν θα καμφθεί η αδιαλλαξία της τουρκικής πλευράς από την ενισχυμένη γαλλική παρουσία ή αν η Αγκυρα θα μείνει αμετακίνητη στη θέση της ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει κανένα ενεργειακό πρότζεκτ στην ευρύτερη περιοχή χωρίς τη δική της έγκριση.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν, σε σχέση με την πορεία του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ότι «το έργο θα πραγματοποιηθεί με βάση τον προγραμματισμό της αναδόχου εταιρείας. Η πολιτική βούληση εκ μέρους Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ευρωπαϊκής Ενωσης πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Εμείς από την πλευρά μας θα πράξουμε τα προβλεπόμενα για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίηση του έργου».
Είναι σαφές, πάντως, ότι στο περιθώριο των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, εξαιτίας και των πολεμικών συγκρούσεων στην περιοχή, η τουρκική πλευρά δείχνει να κινείται μεθοδικά, επιδιώκοντας να κατοχυρώσει αναβαθμισμένο ρόλο. Και ενδεχομένως να αξιοποιήσει την απροθυμία του διεθνούς παράγοντα να ανοίξει νέα μέτωπα, για να προωθήσει τις αξιώσεις της για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών. Το νομοθέτημα για τη «Γαλάζια Πατρίδα» εκκρεμεί και τα σενάρια για το περιεχόμενό του δίνουν και παίρνουν. Το ακριβές περιεχόμενο –αν επιλεγούν γενικόλογες αναφορές και περιγραφές ή αν συμπεριληφθούν συντεταγμένες και χάρτες με αυτό που η τουρκική πλευρά θεωρεί ως εύρος των θαλασσίων ζωνών κυριαρχίας της– θα καταδείξει πόσο επιδιώκει να οξύνει τα πνεύματα η Αγκυρα.
Εν τω μεταξύ, στον απόηχο της ανακήρυξης των θαλάσσιων πάρκων, οι ακριβείς διατυπώσεις των δύο τουρκικών προεδρικών διαταγμάτων έχουν μπει στο μικροσκόπιο των στελεχών του υπουργείου Εξωτερικών που εργάζονται πάνω στη διαμόρφωση της στρατηγικής και των επόμενων κινήσεων της Αθήνας.
Παραβιάσεις και εμπλοκή
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η ένταση στο Αιγαίο με αυξημένα περιστατικά παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου. Χθες συνολικά 12 τουρκικά αεροσκάφη (ανάμεσά τους ένα ζεύγος οπλισμένων F-16) και UAV προχώρησαν σε 25 παραβιάσεις και 14 παραβάσεις του FIR Αθηνών, ενώ σημειώθηκε μία εμπλοκή.
Πολυεπίπεδες επιφυλάξεις για τα «ήρεμα νερά»
Η επιβάρυνση του κλίματος στα ελληνοτουρκικά ασκεί πίεση στην κυβέρνηση, που δέχεται κριτική από την αντιπολίτευση για τις επιλογές της και την ασκούμενη εξωτερική πολιτική, ενώ ενισχύει τις φωνές που απευθύνονται στο πιο συντηρητικό παραταξιακό ακροατήριο, όπως του Αντώνη Σαμαρά, που θεωρεί ότι δικαιώνεται για την κριτική του των τελευταίων χρόνων περί πολιτικής κατευνασμού με την επιλογή των «ήρεμων νερών».
Βεβαίως, επιφυλάξεις για τα «ήρεμα νερά» έχουν εκφραστεί και στο εσωτερικό της κυβέρνησης, καθώς δεν είχε μόνο υπερμάχους η συγκεκριμένη πολιτική επιλογή. Είναι ενδεικτική η αναφορά του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Δένδια, τον περασμένο Μάιο, στο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών», όταν, απαντώντας σε σχετική ερώτηση για τις κινήσεις της Τουρκίας, είχε αναφέρει ότι «δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει στο αφήγημα των “ήρεμων νερών”».
Κοινή συνισταμένη στην κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις είναι η άποψη ότι ενδεχομένως υποβαθμίζονται η σημασία και το αποτύπωμα της τουρκικής κινητικότητας. Ειδικότερα, προβάλλεται η άποψη και από στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι ενώ η θέση πως δεν παράγει αποτέλεσμα με βάση το Διεθνές Δίκαιο η κινητικότητα της Αγκυρας είναι σωστή, δεν μπορεί να μην αναγνωρίζεται ο κίνδυνος όλα αυτά τα θέματα που η Τουρκία θέτει στο πεδίο να επιδιώξει να τα μεταφέρει στην ατζέντα των ελληνοτουρκικών συνομιλιών, με στόχο να βάλει όσο το δυνατόν περισσότερα θέματα στο τραπέζι ώστε να εξασφαλίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη.
