Την ώρα που κορυφώνεται η αγωνία για το αν τελικά το Ιράν θα συμφωνήσει στο τελικό κείμενο του Μνημονίου Συνεννόησης με τις ΗΠΑ για το τέλος του πολέμου, πολλοί αναρωτιούνται αν ο Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε τους στόχους που έθεσε ξεκινώντας τον.
Ανεξάρτητα από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, ορισμένοι από τους βασικούς στόχους φαίνεται να παραμένουν ανεκπλήρωτοι. Επίσης, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι στόχοι της είναι σαφείς και αμετάβλητοι, η λίστα έχει επεκταθεί και μεταβληθεί.
Επιπλέον, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει πλήξει την παγκόσμια οικονομία, έχει δοκιμάσει τις συμμαχίες και έχει εγείρει αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τον σχεδιασμό της σύγκρουσης, την αιτιολόγησή της και τις συνέπειές της.
Οι εκτιμήσεις είναι ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν υποβαθμίσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και έχουν σκοτώσει δεκάδες ανώτερους ηγέτες. Αλλά αυτές είναι τακτικές επιτυχίες, δεν συνιστούν επίτευξη όλων των στρατηγικών στόχων του Ντόναλντ Τραμπ.
Καταστροφή της πυραυλικής ικανότητας του Ιράν
Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν να «καταστρέψει τους πυραύλους του και να ισοπεδώσει την πυραυλική του βιομηχανία».
Στα τέλη Μαρτίου έλεγε ότι οι πύραυλοι του Ιράν «έχουν ως επί το πλείστον αποδεκατιστεί» και ότι το 90% των πυραύλων και των εκτοξευτών του έχουν εξουδετερωθεί.
Η αφήγηση άλλαζε σταδιακά έως ότου ο Ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι το Ιράν διατηρεί μια «πολύ μέτρια, αν όχι μικρή, ικανότητα να συνεχίσει τις επιθέσεις».
Όπως αποδείχθηκε, το Ιράν εξακολουθεί να έχει την ικανότητα να εκτοξεύει πυραύλους.
Ντόναλντ Τραμπ / REUTERS/Daniel Heuer
Καταστροφή της αμυντικής βιομηχανικής βάσης
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι οι στόχοι της για επιθέσεις στο Ιράν περιλαμβάνουν την παραγωγή όπλων και εγκαταστάσεις κατασκευής πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Μάρκο Ρούμπιο και Ντόναλντ Τραμπ έχουν υποστηρίξει ότι η ζημία στο Ιράν είναι τέτοια που θα χρειαστούν χρόνια για να τα ανοικοδομήσουν.
Οι πρόσφατες επιθέσεις στον Κόλπο αποδεικνύουν ότι εξακολουθούν να έχουν δυνατότητες.
Εξάλειψη ναυτικού και αεροπορίας
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ γρήγορα απέκτησαν αεροπορική υπεροχή στους ουρανούς πάνω από το Ιράν, όπου πετούσαν σε μεγάλο βαθμό αδιαμφισβήτητα.
Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει δυνατότητες χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αλλά δεν έχει την ικανότητα να χρησιμοποιεί σμήνη μη επανδρωμένων αεροσκαφών για να επιτίθεται σε στόχους, όπως έκανε στην αρχή του πολέμου.
Είπε επίσης ότι το Ιράν δεν διαθέτει ναυτικό, αλλά μικρά σκάφη εξοπλισμένα με πολυβόλα που παρενοχλούν πλοία και μερικές φορές ρίχνουν νάρκες στο νερό.
Το Ιράν έχει δείξει την ικανότητά του να εξαπολύει επιθέσεις στην περιοχή. Μια θανατηφόρα επίθεση στις 3 Ιουνίου με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους στο Κουβέιτ οδήγησε στο σύντομο κλείσιμο του κύριου αεροδρομίου του. Οι ΗΠΑ και το Μπαχρέιν δήλωσαν επίσης ότι αναχαίτισαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν κατά του βασιλείου του Κόλπου από το Ιράν.
Και την Τρίτη, ο Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη για την κατάρριψη ενός ελικοπτέρου του στρατού των ΗΠΑ κοντά στο Στενό του Ορμούζ, αφού συγκρούστηκε με ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
Να εξαλειφθεί οριστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Ο Τραμπ έκανε μια αξιοσημείωτη αλλαγή τον τελευταίο χρόνο, αφού δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «εξαλείψει» το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν τον Ιούνιο, μόνο και μόνο για να προειδοποιήσουν οι βοηθοί του ότι το Ιράν ήταν μόλις λίγες εβδομάδες μακριά από μια βόμβα για να δικαιολογήσει τις τρέχουσες επιχειρήσεις.
Ένα από τα πιο πιεστικά ερωτήματα είναι τι θα γίνει με τα περίπου 970 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει η Τεχεράνη. Ο Τραμπ δήλωσε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 29 Μαΐου ότι θα ανακτηθεί από τις ΗΠΑ «σε στενό συντονισμό και συνεργασία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, καθώς και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, και θα ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΕΙ».
Το Ιράν δεν έχει δηλώσει εάν θα συναινέσει. Χωρίς την άδεια του Ιράν, η κατάσχεσή του θα ήταν μια επικίνδυνη αποστολή, λένε οι ειδικοί, και θα απαιτούσε μια σημαντική ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη χώρα.
REUTERS/Jonathan Ernst
Προστασία των συμμάχων στη Μέση Ανατολή
Ο Τραμπ, σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Μάρτιο, πρόσθεσε έναν πέμπτο στόχο για τις ΗΠΑ: «Προστασία, στο υψηλότερο επίπεδο, των συμμάχων μας στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και άλλων».
Οι ΗΠΑ διατηρούν χιλιάδες στρατεύματα σε βάσεις και άλλες εγκαταστάσεις στην περιοχή, αλλά ο Τραμπ δεν ήταν σαφής ως προς το πόσο μακριά θα ήταν διατεθειμένος να φτάσει για να προστατεύσει τους συμμάχους της Μέσης Ανατολής από απειλές.
Καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν επιθέσεις αυτή την εβδομάδα, οι στόχοι της Τεχεράνης περιελάμβαναν επιθέσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία, ωθώντας τις ΗΠΑ να απαντήσουν με έναν νέο γύρο επιθέσεων.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης θα εγγυηθεί μια μακροπρόθεσμη ειρήνη στην περιοχή, αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες για το πώς θα μοιάζει αυτό ή πώς θα επιτευχθεί.
Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
Η διατήρηση της ροής της ναυτιλιακής κυκλοφορίας δεν ήταν ένας από τους λόγους για την έναρξη του πολέμου. Αλλά αφότου το Ιράν αξιοποίησε την ικανότητά του να κλείνει αποτελεσματικά την κυκλοφορία μέσω των Στενών, έχει γίνει ένα βασικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί στη σύγκρουση.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι μια προτεινόμενη συμφωνία με το Ιράν θα περιλαμβάνει την επαναλειτουργία του στενού και τον τερματισμό του αποκλεισμού των λιμανιών της Τεχεράνης από τις ΗΠΑ. Το Ιράν επιμένει ότι θα επιβάλει τέλη σε συνεργασία με το Ομάν.
Διακοπή της υποστήριξης προς τις ομάδες συμμάχους του Ιράν
Τον Μάρτιο, ο Τραμπ και η κυβέρνησή του συμπεριέλαβαν επανειλημμένα την υποβάθμιση των δικτύων συνεργατών του Ιράν ως βασικό στόχο της επιχείρησης.
Με την πάροδο του χρόνου, οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν προσφέρει λιγότερες ενημερώσεις σχετικά με αυτόν τον στόχο, τον οποίο ο πρόεδρος περιέγραψε ως διασφάλιση ότι «οι τρομοκράτες-πληρεξούσιοι του Ιράν στην περιοχή δεν μπορούν πλέον να αποσταθεροποιούν την περιοχή ή τον κόσμο και να επιτίθενται στις δυνάμεις μας».
Το Ιράν έχει επιμείνει ότι οι μάχες στον Λίβανο πρέπει να σταματήσουν ως μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας με τις ΗΠΑ, αλλά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται αποφασισμένος να επιδιώξει τον στόχο του να καταστρέψει την μαχητική ομάδα.
Το Ισραήλ δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας που είχαν καταλήξει οι ΗΠΑ με το Ιράν.
Ο αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ είναι βέβαιες ότι οι γενικοί όροι περιφερειακής ειρήνης στο μνημόνιο κατανόησης θα περιλαμβάνουν τόσο τη Χεζμπολάχ όσο και το Ισραήλ. Εάν οι Ιρανοί επιμείνουν στον στόχο τους όσον αφορά τον περιορισμό της Χεζμπολάχ, οι Ισραηλινοί δεν θα αισθανθούν την ανάγκη να απαντήσουν, δήλωσε ο αξιωματούχος.
