Με σχέδιο παρεμβάσεων που θα προσαρμόζεται μήνα με τον μήνα στην πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας προετοιμάζεται η κυβέρνηση για τον χειμώνα, καθώς η νέα άνοδος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχει αρχίσει να περνά στις τιμές των καυσίμων και στην αγορά ηλεκτρισμού.
Οι διαθέσιμες επιλογές θα εξεταστούν σήμερα σε διευρυμένη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάφου.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, η σημερινή συζήτηση δεν αναμένεται να οδηγήσει σε άμεσες αποφάσεις. Στόχος είναι να αποτυπωθούν τα περιθώρια που υπάρχουν για νέες παρεμβάσεις και να διαμορφωθούν εναλλακτικά σενάρια, ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών τους επόμενους μήνες.
Η λογική του οικονομικού επιτελείου είναι οι όποιες ενισχύσεις να είναι στοχευμένες και περιορισμένης χρονικής διάρκειας, ώστε να παραμείνουν διαθέσιμες δημοσιονομικές εφεδρείες εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν μέσα στον χειμώνα.
Τι θα γίνει μετά τον Σεπτέμβριο
Το πρώτο μέτωπο είναι οι τιμές στην αντλία. Το σημερινό πλαίσιο στήριξης για αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης ισχύει έως το τέλος Σεπτεμβρίου και μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η παράτασή του.
Σήμερα, η κρατική ενίσχυση σε συνδυασμό με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων περιορίζει την τιμή κατά συνολικά 10 λεπτά το λίτρο στην αμόλυβδη και κατά 15 λεπτά στο ντίζελ.
Η νέα άνοδος του Brent, ωστόσο, έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει το αποτέλεσμα της παρέμβασης. Εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να αποφασίσει εάν το υφιστάμενο σχήμα θα συνεχιστεί και τον Οκτώβριο ή εάν θα τροποποιηθεί.
Εκτός συζήτησης εξακολουθεί να βρίσκεται, με τα σημερινά δεδομένα, μια οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, με την κυβέρνηση να προκρίνει τις απευθείας παρεμβάσεις στην τελική τιμή.
Πετρέλαιο θέρμανσης και επίδομα
Πιο κρίσιμες θεωρούνται οι αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.
Με τα σημερινά δεδομένα της διεθνούς αγοράς, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούν την τιμή εκκίνησης σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από πέρυσι, ενώ σε περίπτωση περαιτέρω ανόδου των διεθνών τιμών δεν αποκλείεται να κινηθεί ακόμη και κοντά ή πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Ενα από τα σενάρια που θα εξεταστούν είναι η συμμετοχή των διυλιστηρίων με έκπτωση και στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για την περίοδο 2026-2027. Μεταξύ των επιλογών είναι η διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει οριστικοποιηθεί αλλαγή στα ποσά της ενίσχυσης.
Την προηγούμενη χειμερινή περίοδο το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φθάσει έως τα 1.200 ευρώ.
Στο μικροσκόπιο και οι λογαριασμοί ρεύματος
Το τρίτο μέτωπο αφορά τον ηλεκτρισμό και ειδικότερα τα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά τον Σεπτέμβριο κινείται κοντά στα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από περίπου 133 ευρώ τον Αύγουστο. Η σημερινή υποχώρηση της τιμής στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, κοντά στα 123 ευρώ/MWh, βελτιώνει προσωρινά την εικόνα, χωρίς να αλλάζει ακόμη τη συνολική τάση του μήνα.
Εάν οι υψηλές χονδρεμπορικές τιμές διατηρηθούν έως το τέλος Σεπτεμβρίου και περάσουν στα τιμολόγια λιανικής του Οκτωβρίου, θα εξεταστεί η εκ νέου ενεργοποίηση επιδότησης στους λογαριασμούς, με έμφαση στα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Στη συζήτηση ενδέχεται να περιληφθεί και το κόστος για την ενεργοβόρο βιομηχανία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέα αύξηση του ενεργειακού κόστους. Οι σχετικές παρεμβάσεις θα πρέπει να κινηθούν εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων.
Brent και φυσικό αέριο ανεβάζουν το κόστος
Η προετοιμασία των μέτρων γίνεται σε ένα ιδιαίτερα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Το Brent έχει κινηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με την ένταση στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές να διατηρούν υψηλό το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο φυσικό αέριο. Οι ευρωπαϊκές τιμές έχουν ξεπεράσει τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από περίπου 27,6 ευρώ στις αρχές του έτους.
Η άνοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της περιόδου θέρμανσης, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στο φθινόπωρο με χαμηλότερα αποθέματα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, ενώ η απώλεια φορτίων LNG από τη Μέση Ανατολή και ο ανταγωνισμός με την Ασία για διαθέσιμες ποσότητες ενισχύουν την πίεση.
Το ακριβότερο φυσικό αέριο περνά παράλληλα στην αγορά ηλεκτρισμού, καθώς οι μονάδες αερίου εξακολουθούν να καθορίζουν την οριακή τιμή για σημαντικό αριθμό ωρών.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει μέρος των διαθέσιμων δημοσιονομικών πόρων για τους επόμενους μήνες, αντί να προχωρήσει από τώρα σε ένα ενιαίο πακέτο για ολόκληρο τον χειμώνα. Οι αποφάσεις για τον Οκτώβριο αναμένεται επομένως να ληφθούν πιο κοντά στο τέλος του μήνα, όταν θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα τόσο για τις διεθνείς τιμές όσο και για το κόστος του πετρελαίου θέρμανσης και του ηλεκτρικού ρεύματος.
