Τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να έχει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή η απόκτηση των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 από την Τουρκία ανέλυσε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας στους εκπροσώπους του Κογκρέσου, που τον επισκέφθηκαν χθες. Την ομάδα των Αμερικανών, με επικεφαλής τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ρότζερ Φ. Γουίκερ απάρτιζαν ο γερουσιαστής Τζον Κόρνιν και οι βουλευτές Τζο Γουίλσον, Λόιντ Ντόγκετ, Αντι Χάρις, Μαρκ Βίσεϊ, Γκρεγκ Μέρφι και Τζέικ Ελζι. Ο κ. Δένδιας ουσιαστικά έθεσε ανοιχτά το ζήτημα και στο επίπεδο των όρων και προϋποθέσεων που πρέπει να συνοδεύουν πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία για πρώτη φορά προχθές (συνέδριο Economist), γεγονός που ανοίγει για την ελληνική πλευρά ένα πεδίο πιθανών αντιδράσεων στο εγγύς μέλλον.
Συνάντηση με Γεραπετρίτη
Λίγο νωρίτερα η ομάδα βουλευτών και γερουσιαστών είχε συναντηθεί και με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, από όπου γνωστοποιήθηκε ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν τη διμερή σχέση Ελλάδας και ΗΠΑ αλλά και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο κ. Γεραπετρίτης εξέθεσε κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τους γερουσιαστές και βουλευτές τις ανησυχίες της Ελλάδας για το ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, και στις δύο συναντήσεις τους τόσο με τον υπουργό Εξωτερικών όσο και με τον υπουργό Εθνικής Αμυνας, οι Αμερικανοί βουλευτές και γερουσιαστές δεν έκαναν κάποιο σχόλιο που θα μπορούσε να εκληφθεί ως θέση πάνω στο ζήτημα των F-35.
Μέχρι αυτή τη στιγμή, λόγω του τρόπου με τον οποίο έχει εξελιχθεί η υπόθεση των F-35 από το 2019 και μετά, η Αθήνα κρατούσε εκ των πραγμάτων μια ισορροπημένη στάση, καθώς το ζήτημα ήταν αμιγώς αμερικανοτουρκικό. Ωστόσο, η νέα πραγματικότητα αναγκάζει την Ελλάδα να προωθήσει τις θέσεις της μέσα από όλους τους πιθανούς διαύλους. Και, κυρίως, να μεταφέρει στην Ουάσιγκτον το σύνολο των ελληνικών θέσεων. Εκείνο που λείπει από την ελληνική πλευρά είναι η δυνατότητα άσκησης πίεσης προς την Ουάσιγκτον, όπου –ούτως ή άλλως– από την επιστροφή του κ. Τραμπ στον Λευκό Οίκο κατέστη σαφές ότι η εξωτερική πολιτική διαμορφώνεται με βάση τις επιθυμίες του προέδρου των ΗΠΑ. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνουν, πάντως, την προεργασία που έγινε από το προεδρικό περιβάλλον ώστε η Αγκυρα να αποκτήσει F-35.
Οπως η «Κ» έγκαιρα αποκάλυψε τον Απρίλιο του 2025, η πρόθεση των ΗΠΑ να επιτρέψουν την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 κοινοποιήθηκε ευθέως σε Ελληνες αξιωματούχους στην Ουάσιγκτον και έκτοτε οι συζητήσεις αυτές επαναλήφθηκαν, δίχως ποτέ να εκπέμπεται από το αμερικανικό Πεντάγωνο σήμα περί αλλαγής πλεύσης επί του θέματος.
Αν και στην Αθήνα επικρατεί ένα κλίμα ψυχρολουσίας σχετικά με τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, είναι απολύτως σαφές ότι στην Ουάσιγκτον θεωρούν ότι στις συζητήσεις των προηγούμενων μηνών ήταν απολύτως ανοιχτοί ως προς τις προθέσεις τους, ως εκ τούτου οι Ελληνες σύμμαχοι είχαν προειδοποιηθεί. Αντίστοιχες συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση δεν είχαν γίνει σε επίπεδο πρεσβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, όπου –ούτως ή άλλως– οι ελληνοτουρκικές σχέσεις προσεγγίζονταν από το πολύ στενό πρίσμα της ανάγκης να διαιωνιστεί η περίοδος των «ήρεμων νερών».
Χθες πάντως, για μία ακόμη φορά τις τελευταίες εβδομάδες, καταγράφηκαν επτά παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, μια από τις οποίες από τουρκικό F-16 το οποίο ενεπλάκη σε εικονική αερομαχία κατά τη διάρκεια της αναχαίτισής του από ελληνικό.
