Την προηγούμενη φορά που οι ηγέτες των πλουσιότερων χωρών του πλανήτη είχαν πραγματοποιήσει τη σύνοδό τους στο Εβιάν-λε-Μπεν της ανατολικής Γαλλίας ήταν Ιούνιος του 2003 και οι συμμετέχοντες οκτώ στον αριθμό, στο πλαίσιο του πάλαι ποτέ G8, που από το 2014 ξαναέγινε G7, με την αποβολή της Ρωσίας για την προσάρτηση της Κριμαίας.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ύψιστη προτεραιότητα της συνόδου ήταν η συμφιλίωση μεταξύ των τότε ηγετών του ομίλου, δυόμισι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ από τις ΗΠΑ με τη Βρετανία, μαζί με μια μικρή «συμμαχία των προθύμων», για τα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν.
Σήμερα, 23 χρόνια μετά, το φάσμα νέων αδιέξοδων πολέμων -από τον αμερικανοϊσραηλινό στο Ιράν και τον ρωσικό στην Ουκρανία, μέχρι τον δασμολογικό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τον τεχνολογικό- ρίχνει βαριά σκιά στην τριήμερη σύνοδο κορυφής στο Εβιάν-λε-Μπεν των ηγετών ΗΠΑ, Καναδά, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ηνωμένου Βασίλειου και Ιαπωνίας, συν της ΕΕ.
Πρόκειται για τον σκληρό πυρήνα της δυτικής επιρροής, η συνοχή του οποίου έχει διαταραχθεί σημαντικά στο φόντο ενός μεταβαλλόμενου κόσμου σε αταξία.
Στο «κάδρο» είναι το ακόμη θολό μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό ενός πολέμου επιλογής της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ, που συγκλόνισε τη Μέση Ανατολή και βύθισε την παγκόσμια οικονομία σε κρίση.
Είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία που συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο στη Γηραιά Ήπειρο, από την οποία οι ΗΠΑ μεθοδεύουν σταδιακά την αποδέσμευσή τους ως σύμμαχος εγγυητής ασφαλείας, καθώς επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην Ασία και στον «ελέφαντα στο δωμάτιο» της συνόδου των G7: την Κίνα.
Είναι επίσης ο συναλλακτικός νεο-ιμπεριαλισμός του Ντόναλντ Τραμπ, που ως 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ περιφρονεί το ΝΑΤΟ και χαράσσει κατά το δοκούν μια απρόβλεπτη αποσταθεροποιητική πολιτική, «αδειάζοντας» συμμάχους και «γκρεμίζοντας» την μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, στο Εβιάν της Γαλλίας για τη σύνοδο των G7 (REUTERS/Christian Hartmann)
Ηγεμονισμός και πολυμέρεια
Από τα βασικά «πιάτα» στο «μενού» των G7 βρίσκεται η στήριξη στην Ουκρανία, παρόντος του προέδρου της, Βολοντίμιρ Ζελέσνκι.
Βρίσκεται στο Εβιάν επιχειρώντας να δείξει στον Αμερικανό ομόλογό του ότι -σε αντίθεση με όσα εκείνος του είχε πει σε εκείνη τη σοκαριστική συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο του περσινού Φεβρουαρίου- σήμερα κρατά διαπραγματευτικά «χαρτιά» απέναντι στην εισβολέα και κατοχική δύναμη Ρωσία.
Άνθρωπος των ντιλς, αν και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας στη διπλωματία (αρκεί μια ματιά σήμερα στη μαρτυρική Γάζα), ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε νέα προσπάθεια διαμεσολάβησης μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.
Εύλογα ανήσυχοι από την έως τώρα στάση του στο θέμα, οι Ευρωπαίοι προλειαίνουν συνομιλίες με το Κρεμλίνο, εντείνοντας παράλληλα την πίεση στη ρωσική οικονομία.
Χρειάζονται ωστόσο τη στήριξη των ΗΠΑ, κυρίως στην παροχή μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία.
Παραμένει ωστόσο αμφίβολος ο βαθμός δέσμευσης της Ουάσιγκτον, την ώρα που ο ένοικος του Λευκού Οίκου -ενώ κομπάζει επικοινωνιακά για νίκη επί του Ιράν- έχει μπροστά του σκληρές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για τα πιο ακανθώδη εκκρεμή ζητήματα.
Και δη για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, στο οποίο θα πρέπει να περάσει το λιγότερο πάνω από τον «πήχη» της πολυεθνούς συμφωνίας JCPOA του 2015, επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, από την οποία οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν μονομερώς τρία χρόνια μετά, στην πρώτη προεδρία Τραμπ.
Μια οκταετία μετά, ο πόλεμος στο Ιράν αποκαλύπτει τα όρια της αμερικανικής ισχύος και τις ασυνέπειες απέναντι σε συμμάχους, γεωπολιτικούς αντιπάλους και εχθρούς.
Τώρα, χωρίς βιώσιμη και ουσιαστική λύση στο πυρηνικό ζήτημα, η κατάσταση επί της ουσίας δεν θα διαφέρει σχεδόν καθόλου από αυτήν πριν από τον πόλεμο -με εξαίρεση το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ ήταν τότε απρόσκοπτα ανοιχτά και ότι οι σκληροπυρηνικοί Φρουροί της Επανάστασης δεν είχαν εδραιωθεί στην εξουσία στην Τεχεράνη.
Οι ηγέτες των χωρών μελών της G7 και της ΕΕ στην πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής στο Εβιάν-λε-Μπαιν της Γαλλίας, στις 15 Ιουνίου (REUTERS/Christian Hartmann)
Οι ευρωπαϊκές «Συμπληγάδες» της G7
Ευρωπαίοι, Καναδοί και Ιάπωνες πιέζουν εδώ και εβδομάδες για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η παρεμπόδιση της οποίας αυξάνει τις τιμές της ενέργειας και επιβαρύνει τις εθνικές οικονομίες.
Ο Γάλλος πρόεδρος και οικοδεσπότης της συνόδου της G7, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η διεθνής ναυτική αποστολή, που συστάθηκε από τη χώρα του και τη Βρετανία, είναι έτοιμη να συνδράμει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μετά τη συμφωνία ΗΠΑ- Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.
Τη χαιρέτισαν ως σημαντική διπλωματική εξέλιξη οι λεγόμενοι «Ε4» -το άτυπο διπλωματικό και πολιτικό σχήμα συνεργασίας μεταξύ Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Ιταλίας, των τεσσάρων ισχυρότερων οικονομικά και στρατιωτικά κρατών της Δυτικής Ευρώπης.
Οι σχέσεις τους με τον Τραμπ έχουν ωστόσο ψυχρανθεί.
Στο εσωτερικό των χωρών τους βρίσκονται αντιμέτωποι με ανοιχτή αμφισβήτηση και κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.
Παρά το όραμα του Γάλλου απερχόμενου προέδρου για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, αυτή άρχισε να προωθείται καθυστερημένα, βεβιασμένα και αργεί, εν μέσω ανταγωνισμών και εμποδίων.
Στρατιωτικά, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ και οικονομικά, σε πολλούς τομείς, από την Κίνα.
Στην τελευταία αυτή γαλλική προεδρία της G7 υπό την ηγεσία του, o Μακρόν έχει θέσει ως ένα από τα βασικά θέμα της ατζέντας την αντιμετώπιση των παγκόσμιων μακροοικονομικών ανισορροπιών, επιχειρώντας να δώσει έναν τόνο πολυμέρειας με την πρόσκληση των ηγετών της Ινδίας, της Βραζιλίας, της Κένυας και της Νότιας Κορέας.
Όμως οι προσδοκίες για τη σύνοδο κορυφής είναι χαμηλές.
Οι διαφορές εντός της G7 σχετικά με την κρίση στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και το παγκόσμιο εμπόριο είναι πολύ μεγάλες.
Ένα τελικό ανακοινωθέν θεωρείται απίθανο.
Ο δε Τραμπ ήδη ακονίζει τα μαχαίρια του για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου.
