Με γαλλική σημαία το καλώδιο

Την ετοιμότητα της Γαλλίας να δρομολογήσει την έναρξη των βυθομετρικών ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο υπογράμμισε ο πρόεδρος της χώρας Εμανουέλ Μακρόν στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη συνάντηση που είχαν στο Παρίσι την Τετάρτη. «Στηρίζουμε το έργο. Είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε σύντομα με πλοίο γαλλικής σημαίας», ανέφερε, σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, ο κ. Μακρόν στον κ. Μητσοτάκη.

Η γαλλική σημαία στο πλοίο που θα κάνει τις έρευνες βυθού έχει τη δική της ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε περίπτωση εμπλοκής στο έργο, τη βασική ευθύνη των διαδικασιών με την Αγκυρα θα αναλάβει απευθείας το Παρίσι. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο του 2024, στην κρίση της Κάσου, το πλοίο που είχε αναλάβει αυτή τη διαδικασία ήταν το ιταλικό «Ievoli Relume», ως υπεργολάβος τότε του ΑΔΜΗΕ και της Nexans.

Η ρητή δέσμευση του κ. Μακρόν στον πρωθυπουργό πρακτικά σηματοδοτεί και την αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη των ερευνών στα ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου προς την Κύπρο, με κρίσιμο πλέον ερώτημα το πώς θα χειριστούν οι Γάλλοι το ζήτημα, δεδομένης της αρνητικής στάσης της Αγκυρας, η οποία, υπενθυμίζεται, σε παλαιότερη φάση είχε περιγράψει την Ανατολική Μεσόγειο ως πεδίο που μπορεί να οδηγήσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε ανοιχτή κρίση.

Ο χρόνος έναρξης – Μετά και τις τελευταίες εξελίξεις, επιβεβαιώνεται από αρμόδιες πηγές ότι ο χρόνος έναρξης των εργασιών τοποθετείται ανάμεσα στα τέλη Σεπτεμβρίου και στις αρχές Νοεμβρίου.

Ο χρόνος έναρξης των εργασιών δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ημερολογιακή ακρίβεια, ωστόσο, μετά και τις τελευταίες εξελίξεις, επιβεβαιώνεται από αρμόδιες πηγές ότι η περίοδος αυτή τοποθετείται ανάμεσα στα τέλη Σεπτεμβρίου και στις αρχές Νοεμβρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, φαίνεται ότι οι Γάλλοι προκρίνουν τη λύση της έκδοσης μιας ανακοίνωσης (communiqué) που θα ενημερώνει όλα τα παράκτια κράτη για την έναρξη των ερευνών και, θεωρητικά, θα έπρεπε να ικανοποιεί και την Αγκυρα.

Ως προς το περιεχόμενο αυτού του ανακοινωθέντος, η Αθήνα έχει ενημερωθεί, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν συγκρούεται με κάποια από τις βασικές εθνικές θέσεις. Και εν συνεχεία, βεβαίως, διαδικαστικά ακολουθεί η έκδοση NAVTEX, η οποία και αυτήν τη φορά (όπως και στις προηγούμενες φάσεις) θα εκδοθεί από τον Σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.), που είθισται να εκδίδει τις αγγελίες προς ναυτιλλομένους για κάθε δραστηριότητα στην περιοχή ευθύνης του στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επί του πρακτέου, η περίοδος έναρξης των ερευνών δεν μπορεί να μετατεθεί πολύ πέρα από το ερχόμενο δίμηνο, καθώς πολύ μεγαλύτερη καθυστέρηση θα έχει παρενέργειες στα οικονομικά του έργου, δεδομένων και των καθυστερήσεων που ήδη έχουν καταγραφεί, καθώς και της ανάγκης να μην αρχίσουν να «τρέχουν» ξανά οι σχετικές ρήτρες. Υπενθυμίζεται ότι το έργο χρηματοδοτείται με 657 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (PCI – Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος).

Με έκδοση ανακοίνωσης – Σύμφωνα με πληροφορίες, οι Γάλλοι προκρίνουν τη λύση της έκδοσης μιας ανακοίνωσης (communiqué) που θα ενημερώνει όλα τα παράκτια κράτη για την έναρξη των ερευνών.

Από την Αθήνα έχει επανειλημμένως και δημοσίως υπογραμμιστεί ότι οι έρευνες δεν πρόκειται να γίνουν με άδεια της Αγκυρας – δηλαδή δεν πρόκειται να ζητηθεί η έκδοση NAVTEX από τις τουρκικές αρχές. Αλλωστε, ο ΑΔΜΗΕ (δηλαδή το ελληνικό κράτος) συμμετέχει στην εταιρεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector, GSI) με τα δικαιώματα της ανασταλτικής μειοψηφίας.

Με Ερντογάν

Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη στα τέλη Σεπτεμβρίου μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια συνάντηση ανάμεσα στον κ. Μακρόν και τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η μεταφορά του πακέτου της πλειοψηφίας του GSI στη γαλλική Meridiam εντάσσεται σε μια φάση συνολικής επανεξέτασης πολύ σημαντικών παραμέτρων των γαλλοτουρκικών σχέσεων, τόσο στον τομέα της οικονομίας όσο και σε εκείνον των αμυντικών επενδύσεων. Βέβαια, οι δυσκολίες θα ξεκινήσουν εφόσον η γαλλική φόρμουλα αποτύχει (κάτι το οποίο αρκετοί στην Αθήνα δεν θεωρούν απίθανο).

Τόσο στην Αθήνα όσο και στο Παρίσι δεν είναι σαφές αν υπάρχει διάθεση για μια αργόσυρτη και, εν προκειμένω, αναποτελεσματική αντιπαράθεση με την Τουρκία στο συγκεκριμένο πεδίο. Είναι πρόδηλο ότι οι Ενοπλες Δυνάμεις, και ιδίως το Πολεμικό Ναυτικό, παραμένουν σε εγρήγορση σε περίπτωση επανάληψης σεναρίου παρόμοιου με εκείνο του Ιουλίου του 2024, ενώ την ίδια περίοδο θα υπάρχει και κάποια γαλλική ναυτική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή, κυρίως προκειμένου να συμβολίσει τη δέσμευση του Παρισιού στο έργο.

Εννοείται ότι για την απόφαση της Γαλλίας να προχωρήσει έχει ενημερωθεί και η Λευκωσία, μάλιστα με τρόπο που να καθιστά σαφές ότι το Παρίσι δεν πρόκειται να μπει σε ιδιαίτερες συζητήσεις για τις ενδοκυπριακές επιχειρηματικές τριβές και το πρόβλημα που αυτές μπορεί να προκαλούν στην κυπριακή κυβέρνηση.

Ο εσωτερικός αντίκτυπος

Ολα τα παραπάνω αναμένεται να έχουν αντίκτυπο και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Κανείς αυτήν τη στιγμή στην Αθήνα δεν μπορεί να προδικάσει μέχρι πού θα φτάσει η αντίδραση της Αγκυρας. Το Μέγαρο Μαξίμου χειρίζεται το θέμα με πολλή προσοχή, θεωρώντας πως η Αγκυρα θα προχωρήσει, εάν προχωρήσει, μόνο στη ρητορική ένταση. Εάν όμως η ένταση προκληθεί στο πεδίο; Αρμόδιες πηγές σημειώνουν στην «Κ» πως το σενάριο αυτό δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες, αποφεύγοντας οι ίδιες την «κινδυνολογία». Αυτό όμως που δεν είναι κινδυνολογία είναι πως το θέμα του καλωδίου, όταν έρθει, θα αποτελέσει θέμα και της εγχώριας πολιτικής αντιπαράθεσης. Εάν η Τουρκία προχωρήσει σε κινήσεις παρεμπόδισης, η κυβέρνηση θα βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής είτε από τα αριστερά είτε από τα δεξιά, αλλά, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, «η ελληνική πλευρά θα έχει δείξει αποφασιστικότητα στην πράξη».