Φόρτωση Text-to-Speech…
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Σε εφαρμογή μπαίνει από σήμερα το πιο φιλόδοξο εγχείρημα αναμόρφωσης της μεταναστευτικής πολιτικής της Ε.Ε., ωστόσο ήδη η Κομισιόν παραδέχεται ότι η πραγματική «δοκιμασία» για το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου –που υιοθετήθηκε τον Μάιο του 2024– μόλις αρχίζει. «Η 12η Ιουνίου αποτελεί σημείο εκκίνησης, όχι το τέλος της διαδρομής», τόνισε ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ σε δηλώσεις του σε μικρή ομάδα ευρωπαϊκών μέσων – ανάμεσά τους και η «Κ».
Επειτα από σχεδόν μία δεκαετία πολιτικών συγκρούσεων και διαπραγματεύσεων, η Ε.Ε. αποκτά –για πρώτη φορά– ενιαίο πλαίσιο κανόνων για το άσυλο και τη μετανάστευση. Το Σύμφωνο φιλοδοξεί να βάλει ουσιαστικά «τέλος» στο έως σήμερα κατακερματισμένο σύστημα. Η φιλοσοφία του συστήματος είναι απλή: όποιος εισέρχεται παράτυπα στην Ε.Ε. θα καταγράφεται υποχρεωτικά, θα υποβάλλεται σε ελέγχους ταυτότητας, ασφαλείας, υγείας και ευαλωτότητας και στη συνέχεια θα οδηγείται είτε σε διαδικασία ασύλου είτε σε διαδικασία επιστροφής. Για συγκεκριμένες κατηγορίες αιτούντων άσυλο προβλέπεται υποχρεωτική συνοριακή διαδικασία, με στόχο οι αποφάσεις να λαμβάνονται ταχύτερα και να συνδέονται άμεσα με τις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Για χώρες «πρώτης γραμμής» όπως η Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει ο νέος «μηχανισμός αλληλεγγύης», μέσω του οποίου τα υπόλοιπα κράτη-μέλη υποχρεούνται να συνεισφέρουν στη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων. Η συμβολή αυτή μπορεί να λάβει τη μορφή μετεγκαταστάσεων, οικονομικής ενίσχυσης ή άλλων μέτρων στήριξης. «Αγκάθι» αποτελεί η προτίμηση έως τώρα της πλειονότητας των κρατών-μελών για οικονομική ενίσχυση και όχι μετεγκαταστάσεις.
Παράλληλα, και η ετοιμότητα παραμένει ανομοιογενής, με τον επίτροπο να παραδέχεται, εξάλλου, ότι η εφαρμογή του Συμφώνου δεν ξεκινάει με όλα τα κομμάτια του «παζλ» πλήρως ολοκληρωμένα. Αν και η πλειονότητα των κρατών-μελών έχει προσαρμόσει τη νομοθεσία της και έχει ορίσει τις εγκαταστάσεις όπου θα εφαρμόζονται οι νέες συνοριακές διαδικασίες, κρίσιμα στοιχεία του συστήματος βρίσκονται υπό ανάπτυξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Eurodac, δηλαδή η νέα ευρωπαϊκή βάση δεδομένων που θα «μοιράζονται» τα κράτη-μέλη και που θα αποτελέσει τη «ραχοκοκαλιά» του συστήματος ταυτοποίησης και παρακολούθησης των αιτούντων άσυλο. «Δεν είμαστε ακόμη στο 100%», παραδέχθηκε ο Μπρούνερ. Ο επίτροπος παρουσίασε το Σύμφωνο ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής, που περιλαμβάνει και τον νέο κανονισμό επιστροφών, το σύστημα εισόδου / εξόδου στις χώρες Σένγκεν, τις ρυθμίσεις για ασφαλείς τρίτες χώρες και μια πιο «ενεργή» μεταναστευτική διπλωματία απέναντι σε χώρες προέλευσης και διέλευσης μεταναστών. Σύμφωνα με τον ίδιο, άλλωστε, η μείωση κατά 55% των παράτυπων αφίξεων στην Ε.Ε. τα τελευταία δύο χρόνια δείχνει ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση αποδίδει αποτελέσματα. Παρά τη σχετική μείωση, η Κομισιόν παραδέχεται, ωστόσο, ότι καταγράφονται αυξημένες ροές ιδιαίτερα από τη Λιβύη προς την Κρήτη.
