Φόρτωση Text-to-Speech…
Η υπογραφή της συμφωνίας για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» την περασμένη Δευτέρα, που αφορά στην προμήθεια αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων, ραντάρ, υλικοτεχνικού εξοπλισμού, εκπαίδευσης και υποστήριξης από το Ισραήλ, αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην κοινή αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώνουν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ηπειρωτική χώρα.
Οπως αναφέρει σε δήλωσή του το Ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας, στα πλαίσια της διακοινοβουλευτικής αμυντικής συνεργασίας (G2G), το Ισραήλ θα επεκτείνει τη βιομηχανική-αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς γνώσης και τεχνολογίας στην τοπική βιομηχανία.
Επίσης, τονίζεται, ότι η διακρατική συμφωνία αποτελεί στρατηγικής σημασίας για το Ισραήλ, ενώ περιλαμβάνει την επιχειρησιακή τεχνογνωσία και τη συσσωρευμένη εμπειρία των Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) στον τομέα των συστημάτων αεροπορικής άμυνας.
Μάλιστα, σύμφωνα με Ελληνες και Ισραηλινούς αξιωματούχους, μέρος της συμφωνίας αποτελεί και ο «πηγαίος κώδικας» (source code) που σχετίζεται με τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου (command and control – C2) και ο οποίος θα βρίσκεται σύντομα στη διάθεση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ύψους 3,035 δισ. ευρώ, ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονές της, ο διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Αμυνας του ισραηλινού υπουργείου Αμυνας Μοσέ Πατέλ, μίλησε αποκλειστικά στην «Κ» για τις τεχνικές λεπτομέρειες της σύμβασης, τους μήνες των διαπραγματεύσεων και τον σχεδιασμό της νέας αντιπυραυλικής ομπρέλας που θα στηθεί στην Ελλάδα.
– Η πρόσφατη αμυντική συμφωνία («Ασπίδα του Αχιλλέα») περιλαμβάνει μια πολυεπίπεδη αντιαεροπορική άμυνα με αναχαιτιστικά χαμηλής, μεσαίας και μεγάλης εμβέλειας, με τη συμμετοχή των συστημάτων Spyder, Barak MX και David’s Sling. Ποια είναι τα κύρια στοιχεία αυτής της συμφωνίας;
– Μιλάμε για δυνατότητες πολλαπλών επιπέδων. Στο κατώτερο επίπεδο, έχουμε το οπλικό σύστημα Spyder, το οποίο προορίζεται να αναπτυχθεί στα νησιά που βρίσκονται λίγο πιο μακριά από την ηπειρωτική χώρα. Στη συνέχεια, έχουμε τα συστήματα Barak MX, τα οποία καλύπτουν περισσότερα νησιά που βρίσκονται πιο κοντά στην ηπειρωτική χώρα. Και τρίτον, έχουμε το David’s Sling, το οποίο έχει ευρύτερη εμβέλεια και καλύπτει την ηπειρωτική χώρα καθώς και κάποια ακόμη νησιά γύρω από αυτήν.
Με αυτά έχετε πλήρη κάλυψη. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ραντάρ που κατασκευάζονται και αναπτύσσονται από την εταιρεία ELTA στο Ισραήλ, τα οποία θα αποτελούν μέρος της ικανότητας ανίχνευσης στόχων της αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου που ουσιαστικά θα ελέγχει όλα τα συστήματα και όλα τα ραντάρ.
Και πρέπει να τονίσω ότι κάθε ένα από τα συστήματα που ανέφερα, συμπεριλαμβανομένων των Barak MX και David’s Sling, διαθέτει το δικό του σύστημα διοίκησης και ελέγχου και τα δικά του ραντάρ. Μιλάμε, λοιπόν, για ραντάρ που αποτελούν μέρος αυτών των συστημάτων, καθώς και για εξωτερικά ραντάρ (MMR).
– Με βάση τα πρόσφατα δεδομένα από τον πόλεμο με το Ιράν και με τη Χαμάς στη Γάζα, πόσο αποτελεσματικό αποδείχθηκε το πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας;
– Αυτά τα γεγονότα (σ.σ. πολεμικές επιχειρήσεις) ήταν μέρος της τελικής απόφασης που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση. Μιλάμε για συστήματα που έχουν δοκιμαστεί στη μάχη και έχουν πράγματι επιδείξει τεράστια επιτυχία τα τελευταία τρία χρόνια, μέσω εκτεταμένων δραστηριοτήτων.
Πολλά από τα διδάγματα που αντλήθηκαν έχουν ενσωματωθεί στα συστήματα, οπότε ας το θέσουμε έτσι: Η ελληνική κυβέρνηση θα είναι σε θέση να παραλάβει συστήματα σε πολύ ώριμο στάδιο.
– Σε κλίμακα από 1 έως 10, πόσους βαλλιστικούς ή συμβατικούς πυραύλους μπορεί να αναχαιτίσει το πλήρως ολοκληρωμένο σύστημα («Ασπίδα του Αχιλλέα»);
– Δεν μπορώ να αναφερθώ λεπτομερώς για τις επιδόσεις. Ωστόσο, αν εξετάσετε τα στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί στο παρελθόν, θα διαπιστώσετε ότι μιλάμε για υψηλό ποσοστό επιτυχίας όσον αφορά τις επιδόσεις των συστημάτων μας.
– Ποιο είναι το κόστος ανά αναχαίτιση, ειδικά όταν πρόκειται για σχετικά φθηνές απειλές, όπως drones ή απλές ρουκέτες;
– Και πάλι δεν μου επιτρέπεται να αναφερθώ στις λεπτομέρειες των ακριβών αριθμών, καθώς υπήρχε η απαίτηση στη συμφωνία να μην αποκαλύψουμε το κόστος των εξαρτημάτων.
Μπορώ όμως να σας πω πώς διεξάγουμε διαρκείς αξιολογήσεις στο Ισραήλ όταν αντιμετωπίζουμε απειλές όπως αυτές. Δεν εξετάζουμε την τιμή του συστήματος αναχαίτισης σε σύγκριση με την τιμή της απειλής. Εξετάζουμε τη δυνητική ζημιά.
Είμαι βέβαιος πως έχετε ακούσει ότι ένα drone που μετέφερε περίπου δέκα κιλά εκρηκτικών δυστυχώς χτύπησε την τραπεζαρία των στρατιωτών του Γκολάνι (σ.σ. ταξιαρχία που επιχειρεί κυρίως στα σύνορα με Λίβανο και Συρία) και προκάλεσε μεγάλη ζημιά.
Και πάλι, πώς μπορεί κανείς να αποτιμήσει τις ανθρώπινες ζωές ή την περιουσία; Εννοώ, πώς συγκρίνεις την αξία της περιουσίας με το κόστος του αναχαιτιστικού; Ο υπολογισμός, λοιπόν, πρέπει να είναι: «Τι θέλεις να προστατεύσεις;».
«Ωριμα» συστήματα – Πολλά από τα διδάγματα που αντλήθηκαν (στον πόλεμο με το Ιράν και τη Χαμάς) έχουν ενσωματωθεί στα συστήματα, οπότε ας το θέσουμε έτσι: Η ελληνική κυβέρνηση θα είναι σε θέση να παραλάβει συστήματα σε πολύ ώριμο στάδιο.
– Τα drones έχουν αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικά ως όπλα χαμηλού κόστους: Πόσο αποτελεσματικά είναι τα ισραηλινά ραντάρ κατά των drones; Και θα ήθελα να προσθέσω ότι το ελληνικό ανάγλυφο διαθέτει ποικιλομορφία νησιών και βουνών.
– Μπορώ να σας πω ότι συζητούσαμε αυτή τη συμφωνία εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια. Μπορώ επίσης να σας πω ότι Ελληνες αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας και του τμήματος σχεδιασμού σας επισκέφθηκαν το Ισραήλ πολλές φορές, ενώ και εμείς επισκεφθήκαμε την Αθήνα.
Αυτό που κάναμε ήταν να προσπαθήσουμε, ανάλογα με το ανάγλυφο της εκάστοτε τοποθεσίας, να αποφασίσουμε πού θα τοποθετηθούν τα ραντάρ, ώστε να έχουμε την καλύτερη δυνατή προστασία και κάλυψη. Διαθέτουμε εργαλεία σχεδιασμού που είναι πολύ εξελιγμένα. Μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τις επιδόσεις των ραντάρ και των αναχαιτιστικών.
Καταλήξαμε σε ένα συμπέρασμα και το παρουσιάσαμε στους συναδέλφους μας και έτσι πρόκειται να το υλοποιήσουμε (τον σχεδιασμό των τοποθεσιών). Το «εργαλείο σχεδιασμού» (planning tool) θα αποτελεί επίσης μέρος του πλήρους πακέτου που θα λάβει η Ελλάδα. Ετσι, η κυβέρνησή σας θα έχει την ευελιξία να λαμβάνει αποφάσεις και να διεξάγει και τη δική της ανάλυση.
– Θα είναι τα ισραηλινά συστήματα διαλειτουργικά με άλλα οπλικά συστήματα του ΝΑΤΟ που ήδη χρησιμοποιεί η Ελλάδα, δηλαδή από τη Γαλλία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ;
– Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι, από την πρώτη μέρα, όλα τα ισραηλινά συστήματα είναι πλήρως διαλειτουργικά και διαθέτουν δυνατότητα «Link 16». Επομένως, σε κάθε περίπτωση, έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε τη σύνδεση.
Το μόνο ζήτημα αφορά το David’s Sling. Σύμφωνα με την άδεια που έχουμε λάβει από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, για να συνδεθεί το David’s Sling με άλλα κράτη ή συστήματα του ΝΑΤΟ, η κυβέρνηση πρέπει να διαθέτει ένα σχέδιο ενσωμάτωσης –ένα «σχέδιο σύνδεσης» (connection plan)– και πρέπει να λάβουμε έγκριση από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για να το πράξουμε.
Ομως, για τα υπόλοιπα συστήματα, το Spyder και το Barak MX, η κατάσταση είναι διαφορετική. Διαθέτουμε τη δυνατότητα, τη γνώση και δεν χρειαζόμαστε έγκριση από τις ΗΠΑ.
– Επίσης, οι συμφωνηθέντες όροι προβλέπουν τη συμπαραγωγή εξαρτημάτων στην ελληνική επικράτεια, με ποσοστό εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής περίπου 25%. Ποια είναι τα κύρια στοιχεία ή εξαρτήματα των συστημάτων που θα αναπτυχθούν από τις ελληνικές εταιρείες;
– Αυτό είναι κάτι στο οποίο οι βιομηχανίες μας έχουν αρχίσει να δουλεύουν σε συνεργασία με υποψήφιες ελληνικές εταιρείες. Σύμφωνα με την ελληνική απόφαση, δεν αναλύσαμε λεπτομερώς όσα έχουν συμφωνηθεί και υπογραφεί μέχρι στιγμής. Ισως όμως στο μέλλον, όταν τα πράγματα οριστικοποιηθούν, να μπορέσουμε να αναφερθούμε στα επιμέρους.
– Τον περασμένο Οκτώβριο, το Ισραήλ παρουσίασε το αντιαεροπορικό όπλο λέιζερ «Iron Beam», το οποίο αποτελεί κάτι καινοτόμο για τις ισραηλινές αμυντικές εταιρείες. Περιλαμβάνει η συγκεκριμένη συμφωνία και ένα σύστημα «λέιζερ» όπως αυτό ή θα αποτελέσει μέρος μελλοντικών διαπραγματεύσεων;
– Σε αυτό το στάδιο, η ελληνική κυβέρνηση δεν μας ζήτησε να συζητήσουμε για τα λέιζερ. Ομως, φυσικά, το «Iron Beam» μπορεί να ενταχθεί στην αρχιτεκτονική του συστήματος όποτε υποβληθεί ένα τέτοιο αίτημα.
– Καταλήγοντας, πότε αναμένεται να εγκατασταθεί και να τεθεί σε πλήρη λειτουργία η «Ασπίδα του Αχιλλέα»;
– Αυτό είναι επίσης κάτι που προσπαθούμε να μη δημοσιοποιήσουμε, σύμφωνα με τους ελληνικούς κανονισμούς που συμφωνήσαμε. Εχουμε όμως ένα πολύ λεπτομερές σχέδιο που συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και ενσωματώθηκε στη σύμβαση. Και δεν μιλάμε για δέκα χρόνια υλοποίησης και ενεργοποίησης, ας το θέσουμε έτσι.
– Θα εκπαιδευθούν Ελληνες στρατιωτικοί στο Ισραήλ ώστε να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες των νέων συστημάτων;
– Ναι, θα γίνει, και μέρος της σύμβασης περιλαμβάνει την παροχή εκπαιδευτικών δυνατοτήτων, καθώς και τη διεξαγωγή εκπαίδευσης στην Ελλάδα, εάν υπάρξει ανάγκη για κάτι τέτοιο.
