Μιλώντας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 16 Σεπτεμβρίου, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρώπη βίωσε ένα εξαιρετικά δύσκολο καλοκαίρι, με την ξηρασία, τις ακραίες θερμοκρασίες και τις πυρκαγιές να ασκούν έντονες πιέσεις στις κοινωνίες, τις οικονομίες και ιδιαίτερα στους αγρότες. Αναφέρθηκε μάλιστα στο μέγεθος των απωλειών στη γεωργία, σημειώνοντας ότι περίπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών χάθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
«Οι Ευρωπαίοι αγρότες είναι οι καλύτεροι στον κόσμο. Και θα τους στηρίξουμε σε κάθε βήμα», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το νερό γίνεται βασική προτεραιότητα για τη γεωργία
Κεντρικό θέμα των δηλώσεών της αποτέλεσε η αυξανόμενη έλλειψη νερού. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η λειψυδρία αποτελεί κίνδυνο όχι μόνο για τη γεωργία, αλλά και για την παραγωγή ενέργειας και τις ευρωπαϊκές αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα, ανακοίνωσε μια νέα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Νερό, με στόχο την αντιμετώπιση των αυξανόμενων πιέσεων στους υδάτινους πόρους της Ευρώπης.
Για τη γεωργία, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς οι καλλιέργειες εξαρτώνται από την επαρκή διαθεσιμότητα νερού, ενώ και η κτηνοτροφία χρειάζεται νερό για την επιβίωση και την παραγωγή.
Όπως ανέφερε, η Επιτροπή θα παρουσιάσει προτάσεις που θα στοχεύουν στη βελτίωση της διαχείρισης των κινδύνων και στην αντιμετώπιση των κενών στην ασφαλιστική κάλυψη, καθώς οι αγρότες εκτίθενται ολοένα περισσότερο σε ακραία καιρικά φαινόμενα και απώλειες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ξηρασία και η λειψυδρία έχουν εξελιχθεί σε μείζονα ζητήματα για την ευρωπαϊκή γεωργία, αυξάνοντας την αβεβαιότητα των παραγωγών σχετικά με την παραγωγή και το εισόδημά τους.
Στήριξη των αγροτών απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους
Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τους αγρότες ως μία από τις ομάδες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή απέναντι στις πιέσεις που δημιουργούν η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Εξήρε την ανθεκτικότητα των παραγωγών κατά τη διάρκεια του ιδιαίτερα δύσκολου καλοκαιριού και υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή γεωργία χρειάζεται μεγαλύτερη προστασία απέναντι σε κινδύνους που οι ίδιοι οι αγρότες δεν μπορούν να ελέγξουν.
Οι δηλώσεις της δείχνουν ότι η Επιτροπή προτίθεται να δώσει μεγαλύτερη έμφαση σε εργαλεία που θα βοηθήσουν τους παραγωγούς να διαχειριστούν τις οικονομικές συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων, μεταξύ άλλων μέσω ασφαλιστικών εργαλείων και άλλων μηχανισμών διαχείρισης κινδύνου.
Με αυτόν τον τρόπο, η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε άμεσα την κλιματική πολιτική με την παραγωγή τροφίμων, το εισόδημα των αγροτών και την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.
Η επισιτιστική ασφάλεια παραμένει στρατηγικό ζήτημα
Η πρόεδρος της Επιτροπής συνέδεσε επίσης τη γεωργία με την ευρύτερη οικονομική και στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες, όπως υποστήριξε, είναι απαραίτητοι για τη διατήρηση μιας ασφαλούς και σταθερής παραγωγής τροφίμων στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, η γεωργία αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ να περιορίσει τις ευπάθειές της και να ενισχύσει την ικανότητά της να παράγει βασικά αγαθά εντός της Ευρώπης.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο αυξημένου κόστους παραγωγής, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αυξανόμενων πιέσεων στις αγροδιατροφικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Η τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον της γεωργίας
Η γεωργία βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της αναφοράς της φον ντερ Λάιεν στην τεχνολογική ανάπτυξη. Η πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε ότι η ΕΕ προτίθεται να αναπτύξει σημαντικές πρωτοβουλίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με τον αγροδιατροφικό τομέα να περιλαμβάνεται στους τομείς στους οποίους θα δοθεί έμφαση.
Η Επιτροπή σχεδιάζει να ανακοινώσει περαιτέρω πρωτοβουλίες τον Νοέμβριο. Για τη γεωργία, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να περιλαμβάνει τεχνολογίες που θα συμβάλλουν στη γεωργία ακριβείας, στην καλύτερη διαχείριση των πόρων και στην αύξηση της παραγωγικότητας.
Η έμφαση στην τεχνολογία δείχνει ότι η Επιτροπή θεωρεί τα ψηφιακά εργαλεία μέρος της απάντησης σε ορισμένες από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή γεωργία, ιδιαίτερα στην ανάγκη παραγωγής τροφίμων με πιο αποδοτική χρήση πόρων, όπως το νερό.
Τι είπε η φον ντερ Λάιεν για τους αγρότες
Το μήνυμα της φον ντερ Λάιεν προς τους αγρότες ήταν τελικά ένα μήνυμα συνέχισης της πολιτικής και οικονομικής στήριξης.
Η πιο άμεση αναφορά της ήταν χαρακτηριστική: «Οι Ευρωπαίοι αγρότες είναι οι καλύτεροι στον κόσμο. Και θα τους στηρίξουμε σε κάθε βήμα».
Ωστόσο, η ομιλία δεν επικεντρώθηκε στην ανακοίνωση ενός ολοκληρωτικά νέου αγροτικού πακέτου. Το μεγαλύτερο βάρος δόθηκε σε ζητήματα όπως η ασφάλεια του νερού, οι κλιματικοί κίνδυνοι, οι ασφαλίσεις και η τεχνολογική ανάπτυξη.
Για τους αγρότες, επομένως, η πρακτική σημασία των εξαγγελιών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις προτάσεις που θα ακολουθήσουν, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτων, τις ασφαλίσεις και τους μηχανισμούς διαχείρισης των κλιματικών κινδύνων.
H ομιλία της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Κυρία πρόεδρε,
Κύριε πρωθυπουργέ,
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
«Ήταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί.» Έτσι περιγράφει ο Κάρολος Ντίκενς την Ευρώπη την εποχή της γαλλικής επανάστασης. Η πρόταση αυτή περιγράφει επίσης με ακρίβεια τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Τα πράγματα αλλάζουν με απίστευτη ταχύτητα. Οι προκλήσεις είναι τεράστιες. Έτσι, όταν κοιτάζω την Ευρώπη σήμερα, αυτή είναι η εικόνα που σχηματίζω: η Ένωσή μας είναι ισχυρότερη από ποτέ άλλοτε. Ταυτόχρονα, όμως, η κατάσταση της Ένωσης μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι είναι πιο επισφαλής από ποτέ.
Οι δύο αυτές δηλώσεις μπορεί να φαίνονται αντιφατικές. Αλλά είναι και οι δύο αληθινές. Και αντικατοπτρίζουν αυτή την ιδιαίτερη εποχή. Αυτή η περίπλοκη εποχή μεγάλων δυνατοτήτων και μεγάλων κινδύνων, μέσα από τους οποίους προσπαθούν να πορευτούν όλες οι χώρες.
Σ’ αυτόν τον κόσμο, η Ευρώπη επέλεξε να χαράξει τη δική της πορεία. Και τώρα αναδύεται μια ισχυρότερη, ανεξάρτητη Ευρώπη.
Πρόκειται για μια Ευρώπη που διασφαλίζει την ευημερία της. Που αποδεσμεύεται από την τοξική εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Που έχει καταστεί η μεγαλύτερη εμπορική δύναμη στον πλανήτη. Που μετασχηματίζει τη βιομηχανική πολιτική της, διατηρώντας παράλληλα το μοναδικό κοινωνικό μοντέλο μας.
Πρόκειται για μια Ευρώπη που μπορεί να αμυνθεί καλύτερα από ποτέ άλλοτε. Που έχει αναμορφώσει ριζικά την προσέγγισή της όσον αφορά την ασφάλεια των πατρίδων μας. Που έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες κατά σχεδόν 80 % μόνο την τελευταία πενταετία.
Πρόκειται για μια Ευρώπη στην οποία υπερασπιζόμαστε ο ένας τον άλλο. Όπως κάνουμε και όταν στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας, καθώς αγωνίζεται για το μέλλον της και για την ελευθερία μας. Ή όπως όταν υπερασπιστήκαμε τη Γροιλανδία όταν απειλήθηκε. Ή όπως όταν δρόνοι, υβριδικές επιθέσεις ή η παραπληροφόρηση βάζουν στο στόχαστρο τις δημοκρατίες μας.
Όλα αυτά αποδεικνύουν ένα πράγμα. Ότι η Ευρώπη είναι εδώ για τους Ευρωπαίους. Και ότι, μέσα σ’ έναν κόσμο ψυχρό και εύθραυστο, όπως ο σημερινός, μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει πραγματική κυριαρχία στους Ευρωπαίους.
Για τον λόγο αυτό, κυρίες και κύριοι βουλευτές, αυτή είναι μια Ευρώπη για την οποία μπορούμε να είμαστε τόσο περήφανοι.
Ταυτόχρονα, όλοι γνωρίζουμε τις απειλές που αντιμετωπίζουμε. Καθώς καταρρέουν παλιές παραδοχές και σχέσεις, βρισκόμαστε τώρα αντιμέτωποι με έναν ανοιχτά εχθρικό κόσμο. Ένας εδαφικός επιθετικός πόλεμος μαίνεται στην ήπειρό μας· άλλοι έχουν ξεσπάσει σε κοντινή απόσταση. Ο αγώνας για τις βιομηχανικές ικανότητες διαμορφώνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Και μια μάχη αφηγημάτων επιδιώκει να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη στην Ευρώπη· να παραλύσει τις δημοκρατίες μας.
Ωστόσο, οι ανησυχίες των πολιτών δεν συνδέονται μόνο μ’ αυτές τις μεγάλες, παγκόσμιες απειλές. Οι επιπτώσεις των πολυάριθμων κρίσεων πλήττουν πολλές ευρωπαϊκές οικογένειες, ιδίως όσον αφορά το κόστος ζωής ή στέγασης. Η ιλιγγιώδης ταχύτητα των αλλαγών και της τεχνολογίας επηρεάζει τις θέσεις εργασίας μας, τα μέσα βιοπορισμού μας και την κοινωνία μας. Και έχει επίσης βαθύ αντίκτυπο στη δημοκρατία μας και στον λόγο μας.
Αυτό το βλέπουμε στην άνοδο των άκρων, στη συρρίκνωση των αποχρώσεων — ακόμη και στον τρόπο με τον οποίο αλληλοεπιδρούμε μεταξύ μας.
Αυτές οι πραγματικές ανησυχίες χρησιμοποιούνται ως όπλο για να μας διχάσουν. Μερικές φορές από το εξωτερικό — και πολύ συχνά από το εσωτερικό. Ωστόσο, η πορεία μας είναι σαφής. Η οικοδόμηση μιας ανεξάρτητης Ευρώπης που έχει τη δύναμη να αναλαμβάνει δράση. Τίποτα δεν μπορεί να μας κάνει να παρεκκλίνουμε από την πορεία αυτή. Γιατί, σ’ αυτό τον κόσμο, το πεπρωμένο της Ευρώπης πρέπει να παραμείνει στα χέρια των Ευρωπαίων.
Επομένως, η επιλογή μας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ευρώπη που να υπερασπίζεται τις αξίες της σ’ αυτόν τον κόσμο; Ή μήπως αφήνουμε τους διχασμούς και τις εξαρτήσεις να μας εμποδίσουν; Θέλουμε να συσπειρωθούμε γύρω από το ευρωπαϊκό μας ιδεώδες ότι μαζί μπορούμε να αποφασίζουμε για το πεπρωμένο μας; Ή μήπως να αφήσουμε τις δημοκρατίες μας να υπονομεύονται από τους εντολοδόχους και τις μαριονέτες απολυταρχικών καθεστώτων;
Είτε πρόκειται για υπερεθνικιστές είτε για αντιευρωπαϊστές, είτε πρόκειται για ρωσική παρέμβαση είτε για παραπληροφόρηση, τα ονόματα μπορεί να είναι διαφορετικά, αλλά ο στόχος τους είναι ο ίδιος. Περιφρονούν τις αξίες μας και θέλουν να διαρρήξουν την ευρωπαϊκή μας ενότητα. Ας μην αρκεστούμε λοιπόν στο να καταπολεμήσουμε μόνο αυτό το φαινόμενο, ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Η οικονομία μας αντέδρασε καλύτερα από ό,τι αναμενόταν στις επιπτώσεις των πολέμων στη Μέση Ανατολή. Και η ανεργία βρίσκεται σε σχεδόν πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, η αύξηση των τιμών και του κόστους δανεισμού ασκούν αφόρητη πίεση στους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Θα πρέπει να γίνουν σαφείς δημοσιονομικές επιλογές για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, με παράλληλη προστασία των επενδύσεων. Επομένως, η επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας αποτελεί την υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητά μας.
Διαθέτουμε μια τεράστια αγορά, βιομηχανία και υπηρεσίες παγκόσμιας κλάσης, ένα πλούσιο απόθεμα αποταμιεύσεων και ένα από τα ισχυρότερα νομίσματα παγκοσμίως. Κι όμως, εξακολουθούμε να κατακερματίζουμε το κεφάλαιο, τα δίκτυα και την αγοραστική μας δύναμη.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, όταν αναλάβαμε τα καθήκοντά μας, θέσαμε σε εφαρμογή ένα τολμηρό σχέδιο. Να οικοδομήσουμε μια οικονομία όπου η καινοτομία και η ενέργεια θα διασχίζουν τα σύνορα. Όπου οι εταιρείες θα ανταγωνίζονται και θα αναπτύσσονται σε ολόκληρη την Ευρώπη και οι αποταμιεύσεις θα χρηματοδοτούν το μέλλον μας. Αυτή είναι η λογική των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα. Και μαζί επιτυγχάνουμε αποτελέσματα. Αλλά οφείλουμε, όλα τα θεσμικά όργανα, να κινούμαστε ταχύτερα.
Καταλήξαμε πλέον σε πολιτική συμφωνία για τον χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά». Και μαζί, έως το τέλος του επόμενου έτους, μπορούμε, και οφείλουμε, να ολοκληρώσουμε αυτή την ιστορική αναμόρφωση της ενιαίας αγοράς.
Στη σημερινή οικονομία, η ταχύτητα έχει καθοριστική σημασία. Μια άδεια ή ένα έντυπο, μια σύνδεση με δίκτυο ή μια απόφαση χρηματοδότησης. Όλα αυτά μπορούν να καθορίσουν τον τόπο στον οποίο πραγματοποιείται μια επένδυση. Στον οποίο δημιουργούνται θέσεις εργασίας. Πρέπει να κινούμαστε με μεγαλύτερη ταχύτητα. Για τον λόγο αυτό, θα υποβάλουμε προτάσεις για την περαιτέρω επιτάχυνση της αδειοδότησης.
Εκεί όπου τα έργα είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Ευρώπης, πρέπει να αναπτύξουμε ταχύτητα. Και εκεί όπου η διοικητική επιβάρυνση επιβραδύνει τις επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ, πρέπει να την περιορίσουμε.
Γνωρίζετε ότι οι 12 προτάσεις omnibus που παρουσιάσαμε μειώνουν τη διοικητική επιβάρυνση κατά περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η απλούστευση δεν μπορεί να είναι μονόδρομος. Όλα τα επίπεδα πρέπει να εμπλακούν στη διαδικασία. Έχουμε μιλήσει επί μακρόν για τη ζημιά που προκαλεί ο κανονιστικός υπερθεματισμός.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Ναι, καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη μείωση της γραφειοκρατίας. Ωστόσο, πιστεύω ότι τώρα είναι καιρός τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους. Εάν επιθυμούμε σοβαρά την απλούστευση, χρειαζόμαστε επίσης ένα σύμφωνο κατά του κανονιστικού υπερθεματισμού.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει βιομηχανική υπερδύναμη εάν οι τιμές της ενέργειας είναι διαρθρωτικά υπερβολικά υψηλές.
Όταν η Ρωσία διέκοψε την παροχή φυσικού αερίου, αντιδράσαμε. Ο εφοδιασμός μας είναι πλέον πιο διαφοροποιημένος. Και επενδύσαμε στις εγχώριες καθαρές μορφές ενέργειας — ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια.
Στη συνέχεια όμως έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ. Και πάλι βιώσαμε έντονα τις συνέπειες της γενικής μας εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Από την έναρξη της σύγκρουσης, τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μάς κοστίζουν 90 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον, για την ίδια ακριβώς ποσότητα ενέργειας.
Επομένως, πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για οικονομικά προσιτή και εγχώρια καθαρή ενέργεια. Είτε πρόκειται για ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια, είτε για βιομεθάνιο και άλλες μορφές. Τεχνολογικά ουδέτερες. Που πρέπει, όμως, να μας παρέχουν ανεξαρτησία.
Για να επιτύχουμε την ανεξαρτησία αυτή, πρέπει να εξηλεκτρίσουμε την Ευρώπη. Στόχος μας είναι να διπλασιάσουμε το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2040. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει τις δαπάνες της για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη διαθεσιμότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουμε.
Πέρυσι εγκαταστήσαμε δυναμικότητα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές άνω των 80 γιγαβάτ. Ωστόσο, εξακολουθεί να εκκρεμεί η σύνδεση εξαπλάσιας δυναμικότητας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρειαζόμαστε επειγόντως τη δέσμη μέτρων για τα δίκτυα.
Πρέπει να επιταχύνουμε τις επενδύσεις. Να επισπεύσουμε τις συνδέσεις των δικτύων. Να προωθήσουμε την αποθήκευση. Με λίγα λόγια, ας κάνουμε το μέλλον της Ευρώπης ηλεκτρικό.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Μπορούμε να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας, να επενδύσουμε και να καινοτομήσουμε περισσότερο, να μεταρρυθμίσουμε τις οικονομίες μας. Ωστόσο, όλες αυτές οι προσπάθειες υπονομεύονται εάν οι εταιρείες μας δεν ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις.
Το εμπορικό μας έλλειμμα με την Κίνα ανέρχεται πλέον σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ — την ημέρα. Έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Κάποιοι λένε ότι το δεύτερο κινεζικό σοκ είναι προ των πυλών. Στην πραγματικότητα, όμως, βρίσκεται ήδη εδώ. Το βλέπουμε στις κοινότητες και τα εργοστάσιά μας ανά την Ένωση. Οδηγεί τις βιομηχανικές περιοχές της Ευρώπης στην αποβιομηχάνιση. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Και γι’ αυτόν τον λόγο διεξάγουμε διάλογο με την Κίνα ώστε να εξισορροπήσουμε ξανά το μεταξύ μας εμπόριο. Αυτός ο διάλογος όμως πρέπει πλέον να φέρει αποτελέσματα. Η ασθενέστερη εγχώρια ζήτηση που αντιμετωπίζει η Κίνα σημαίνει ότι χρειάζεται και την ευρωπαϊκή μας αγορά. Επομένως, είναι προς το συμφέρον και των δύο μας να συνεργαστούμε για να βρούμε λύσεις.
Θέλω να είμαι σαφής: θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να εξισορροπήσουμε εκ νέου τη σχέση μας. Τα λόγια είναι καλά. Αλλά τα έργα είναι καλύτερα.
Υπάρχει και κάτι άλλο. Έχουμε ακόμα πάρα πολλές επικίνδυνες εξαρτήσεις. Εξαρτόμαστε από την Κίνα σε ποσοστό πάνω από 80 % για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες. 90 % για ορισμένες σπάνιες γαίες. Έχουμε κάνει πολλά. Αλλά δεν είμαστε οι μόνοι που προσπαθούν να διαφοροποιηθούν. Πρέπει επειγόντως να εξασφαλίσουμε προμήθειες και να δημιουργήσουμε αποθέματα.
Αυτό είναι κάτι που καμία χώρα δεν μπορεί να κάνει μόνη της. Επομένως, πρέπει να σκεφτούμε διαφορετικά. Γι’ αυτόν τον λόγο θα δημιουργήσουμε μια νέα Ευρωπαϊκή Επιχείρηση για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες. Αυτή θα μας βοηθήσει να αποκτήσουμε και να αποθηκεύσουμε ό,τι χρειαζόμαστε. Για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα μικροκυκλώματα και τις μπαταρίες, την καθαρή τεχνολογία και την άμυνα. Και τόσα πολλά ακόμα.
Δεν είναι μόνο η βιομηχανία μας που εξαρτάται από αυτό, αλλά και η ανεξαρτησία μας και η ασφάλειά μας.
Και αυτό με φέρνει στο επόμενο σημείο, σχετικά με τη χρηματοδότηση. Θα το πω ξεκάθαρα: ο προϋπολογισμός μας αφορά το μέλλον μας. Και κάθε σύγχρονος προϋπολογισμός χρειάζεται νέους ίδιους πόρους.
Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι εταιρείες μας να προσελκύσουν επενδύσεις και να αναπτυχθούν. Γι’ αυτό και το έργο μας για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι τόσο κρίσιμο. Όμως, η ανάπτυξη κεφαλαιαγορών παίρνει χρόνο. Και οι ανάγκες των εταιρειών μας είναι επείγουσες. Χρειαζόμαστε ένα τραπεζικό σύστημα που να έχει οικοδομηθεί για την ανάπτυξη — όχι μόνο για τη σταθερότητα.
Αυτός είναι ο λόγος που θα προτείνουμε μια νέα δέσμη μέτρων για τις τράπεζες, η οποία θα εστιάζει στην απλούστευση και την αντιμετώπιση του κατακερματισμού. Γνωρίζουμε ότι η ζήτηση για κεφάλαια υπάρχει. Χρειαζόμαστε όμως μεγαλύτερη ικανότητα και προθυμία για ανάληψη κινδύνων.
Οι νεοφυείς μας επιχειρήσεις υπερπροηγμένης τεχνολογίας βρίσκονται σε καλό δρόμο για να προσελκύσουν ποσά-ρεκόρ σε επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων για το 2026. Αυτός είναι ο λόγος που ανακοίνωσα πέρυσι το νέο ταμείο «Scaleup Europe».
Έναν χρόνο μετά, έχουν γίνει οι πρώτες επενδύσεις σε εταιρείες όπως η ICEYE. Η ICEYE δημιουργήθηκε από δύο νέους Ευρωπαίους: τον Ράφαλ από την Πολωνία και τον Πέκα από τη Φινλανδία. Συναντήθηκαν αρχικά μέσω του Erasmus πριν περίπου από 15 χρόνια. Μαζί ίδρυσαν μια νεοφυή επιχείρηση τεχνολογίας. Ανέπτυξαν την ιδέα τους γύρω από τη δορυφορική απεικόνιση. Έλαβαν χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Ορίζων». Απέδειξαν την αξία της τεχνολογίας τους. Μεγάλωσαν την επιχείρησή τους με ιδιωτικές επενδύσεις. Και σήμερα είναι μία από τις κορυφαίες εταιρείες διαστημικής τεχνολογίας στον κόσμο. Με γραφεία στη Φινλανδία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Ελλάδα.
Η ιστορία της ICEYE δείχνει ότι η Ευρώπη είναι η κοιτίδα της καινοτομίας. Και ότι μπορούμε να δώσουμε νέα πνοή στο επιχειρηματικό της πνεύμα.
Χαίρομαι ιδιαίτερα που οι ιδρυτές της εταιρείας είναι σήμερα μαζί μας. Ας υποδεχτούμε μαζί τον Ράφαλ και τον Πέκα. Η ιστορία σας είναι μια πραγματική ευρωπαϊκή επιτυχία.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Αυτά είναι τα οικονομικά θεμέλια της Ευρώπης. Αλλά η μελλοντική μας ευημερία και ασφάλεια θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα διαχειριστούμε τα σημερινά σημεία καμπής: την κλιματική αλλαγή και την τεχνητή νοημοσύνη.
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, το φετινό καλοκαίρι ήταν η στιγμή της αλήθειας. Σχεδόν κανένα μέρος της ηπείρου μας δεν ξέφυγε. Στο φυσικό πάρκο Χάι Φενς του Βελγίου, ένας τυρφώνας που είχε σχηματιστεί σε διάστημα αιώνων μετατράπηκε σε στάχτη.
Φλόγες υψώθηκαν στον ουρανό από τα βουνά της Ιρλανδίας έως τα νησιά της Ελλάδας και της Κροατίας. Στις Άλπεις, αρχαίοι παγετώνες υποχωρούν όλο και περισσότερο κάθε μέρα. Τα αποτελέσματα είναι απλώς ολέθρια: 660 000 εκτάρια κάηκαν ολοσχερώς. Κάπου 12 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργειών χάθηκαν.
Ζωτικής σημασίας ποταμοί όπως ο Δούναβης, ο Ρήνος και ο Γαρούνας εξαφανίζονται μπροστά στα μάτια μας.
Πάνω από 35 000 επιπλέον θάνατοι κατά τους καύσωνες. Επικίνδυνα υψηλές θερμοκρασίες σε οίκους φροντίδας και νοσοκομεία. Και όλα αυτά δεν είναι παρά μια πρώτη γεύση.
Αυτοί ήταν οι πιο ζεστοί καλοκαιρινοί μήνες που έχουμε δει ποτέ — αλλά πιθανότατα οι πιο δροσεροί που θα δούμε στα επόμενα χρόνια.
Η επιστήμη είναι σαφής. Η Ευρώπη υπερθερμαίνεται με διπλάσια ταχύτητα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Φυσικά, η μετάβαση είναι περίπλοκη υπόθεση. Και θα πρέπει να προσαρμοστούμε και να μάθουμε καθώς προχωράμε.
Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία: Η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να συνεχίσει την πορεία της για την επίτευξη των κλιματικών της στόχων — και θα τη συνεχίσει.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Το ζητούμενο δεν είναι να μετριάσουμε τις συνέπειες ή να προσαρμοστούμε. Χρειαζόμαστε και τα δύο. Και το ένα πρέπει να ενισχύει το άλλο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να πετύχουμε την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Πρέπει όμως να εντείνουμε δραστικά τις προσπάθειές μας στο θέμα της ετοιμότητας.
Τον επόμενο μήνα θα παρουσιάσουμε ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Θα προσδιορίσουμε 100 από τις πλέον ευάλωτες περιοχές στην Ευρώπη. Και θα αξιολογήσουμε τους κινδύνους — και σε ποιο επίπεδο θα πρέπει να γίνεται η διαχείρισή τους.
Το πλαίσιο αυτό θα μας βοηθήσει θα διαμορφώσουμε μια προσέγγιση που θα καλύπτει το σύνολο της κοινωνίας — μέχρι ακόμα και το τοπικό επίπεδο, εκεί όπου η προσαρμογή έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Και στόχος του θα είναι να κάνει την Ευρώπη πρωτοπόρο στις τεχνολογίες προσαρμογής — μια τεράστια αναδυόμενη αγορά.
Είτε πρόκειται για καλλιέργειες ανθεκτικές στην ξηρασία, είτε για την πρόληψη των πλημμυρών ή την ενεργειακά αποδοτική ψύξη, η Ευρώπη κατέχει ήδη ηγετική θέση. Και πρέπει να κατακτήσουμε αυτή την αγορά.
Σήμερα, από τις ζημιές λόγω καταστροφών στην Ευρώπη, μόνο το 25 % περίπου καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση. Αυτό σημαίνει ότι, πολύ συχνά, τον ρόλο του ασφαλιστή αναλαμβάνουν ως έσχατη λύση οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Πρέπει να αναλάβουμε δράση για να κλείσουμε αυτό το κενό. Αυτός είναι ο λόγος που η Επιτροπή θα συστήσει μια συμμαχία για την ασφάλιση έναντι της κλιματικής αλλαγής.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Το φετινό καλοκαίρι δεν πρέπει να επαναληφθεί. Γι’ αυτό και σύντομα θα παρουσιάσουμε επίσης ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για τους καύσωνες. Χρειαζόμαστε καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και καλύτερη ετοιμότητα στον τομέα της υγείας. Χρειαζόμαστε αστική προσαρμογή και ψύξη. Και χρειαζόμαστε να στηρίξουμε τους πλέον ευάλωτους.
Το δεύτερο σημείο έχει να κάνει με την ασφάλεια των υδάτων και την επισιτιστική ασφάλεια.
Γνωρίζουμε τους κινδύνους που ενέχει η λειψυδρία για τους γεωργούς, την ενέργεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού μας. Και, παρόλ’ αυτά, σε κάθε τέσσερα λίτρα οι ευρωπαϊκοί σωλήνες χάνουν σχεδόν το ένα. Κυρίως από διαρροές. Τι σπατάλη. Γι’ αυτόν τον λόγο θα προτείνουμε μια νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το νερό. Γιατί το νερό είναι πολύτιμο. Για τη βιομηχανία μας — και για την επισιτιστική μας ασφάλεια.
Οι καλλιέργειες χρειάζονται νερό για να αναπτυχθούν, ενώ τα ζώα το χρειάζονται για να επιβιώσουν. Ολόκληρες σοδειές εξαρτώνται από αυτό. Αυτός είναι ο λόγος που θα υποβάλουμε προτάσεις για να βελτιώσουμε τη διαχείριση κινδύνων και να αντιμετωπίσουμε τα κενά στην ασφάλιση.
Για άλλη μια φορά, οι γεωργοί της Ευρώπης ανταποκρίθηκαν στην πρόκληση του ατελείωτου φετινού καλοκαιριού.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Οι γεωργοί της Ευρώπης είναι οι καλύτεροι στον κόσμο. Και θα τους στηρίξουμε σε κάθε βήμα. Το επόμενο σημείο έχει να κάνει με τις δασικές πυρκαγιές. Οι πυρκαγιές αυξάνονται σε ένταση, σε συχνότητα και σε έκταση.
Νιώθω ιδιαίτερα υπερήφανη για την απάντηση της Ευρώπης. Για τους ευρωπαϊκούς μας πόρους που πετούν σε όλη την ήπειρο. Αλλά είναι σαφές ότι πρέπει να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα. Και να μάθουμε πιο γρήγορα.
Αυτός είναι ο λόγος που ζητήσαμε από μερικούς από τους πλέον έμπειρους πυροσβέστες και μέλη προσωπικού έκτακτης ανάγκης στην Ευρώπη να ηγηθούν των προσπαθειών. Θα εξετάσουν όλες τις πτυχές σε θέματα ετοιμότητας και πρόληψης. Από τον πολιτικοστρατιωτικό συντονισμό έως τις ανάγκες για νέες ικανότητες. Και τους ζήτησα να υποβάλουν προτάσεις, μεταξύ άλλων για έναν μελλοντικό ευρωπαϊκό πυροσβεστικό στόλο.
Μόνο φέτος, τα πληρώματα έκτακτης ανάγκης έσωσαν αμέτρητες ζωές και σπίτια. Και υπάρχει μια ιστορία που θα ήθελα να διηγηθώ. Είναι η ιστορία ενός Δανού πιλότου, του Ρούνε Κίνταλ.
Χάρη στο πάθος του για τις πτήσεις, ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο. Εγκαταστάθηκε σε μια μικρή πόλη του Καναδά, την Τέρας. Αναδείχθηκε σε έναν από τους πιο έμπειρους πιλότους της πολιτικής αεροπορίας της χώρας. Αλλά ο Ρούνε ήθελε να αφιερώσει το ταλέντο του σε μια μεγαλύτερη αποστολή. Και έτσι επέστρεψε στην Ευρώπη για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών ανά την ήπειρό μας.
Τον Ιούλιο πραγματοποίησε πολλές επιτυχημένες αποστολές σε όλη την Ελλάδα. Μετά από αυτό, σχεδίαζε να κάνει ένα διάλειμμα, όπως το άξιζε. Όμως, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης βρισκόταν στο αποκορύφωμά της. Κι έτσι ο Ρούνε αποφάσισε να μείνει.
Μερικές μέρες μετά, μαζί με τον αξιωματικό σύνδεσμο της πυροσβεστικής είχαν ένα τραγικό ατύχημα.Τόσο ο Ρούνε όσο και ο αξιωματικός σκοτώθηκαν. Πέθαναν ως ήρωες.
Ζήτησα από τη μητέρα και τους αδελφούς του Ρούνε να είναι σήμερα μαζί μας ως ειδικοί προσκεκλημένοι.
Αγαπητή Μάργκιτ, αγαπητέ Του, αγαπητέ Κάαρ,
Είναι τιμή μας που βρίσκεστε εδώ. Ο Ρούνε έδωσε τη ζωή του για να σώσει άλλους ανθρώπους. Σήμερα, όλη η Ευρώπη του χρωστάει.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Το δεύτερο σημείο καμπής της εποχής μας είναι η τεχνητή νοημοσύνη.Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς σε θεμελιώδες στοιχείο για την οικονομία και την ασφάλειά μας. Η θέση της Ευρώπης είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο την τεχνητή νοημοσύνη για να βελτιώσουμε την κοινωνία μας, την ποιότητα ζωής μας και την παραγωγικότητά μας.
Είμαι αισιόδοξη ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει την ανθρωπότητα — εάν την αξιοποιήσουμε με τον σωστό τρόπο. Αλλά, όπως συμβαίνει με κάθε ισχυρή νέα τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί εξισορρόπηση μεταξύ δυνατοτήτων και κινδύνων. Χωρίς την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να ξεκλειδώσουμε τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.
Καθώς αυξάνεται η ικανότητα των μοντέλων αιχμής, οι κίνδυνοι έρχονται με μεγαλύτερη ένταση στο επίκεντρο.
Τα μοντέλα που αναπτύσσονται θα επιτρέψουν το χάκινγκ σε επίπεδο που ποτέ δεν θεωρούσαμε εφικτό. Και σύντομα θα είναι στα χέρια αντιπάλων που βλέπουν τον κόσμο πολύ διαφορετικά από εμάς.
Ταυτόχρονα, οι κίνδυνοι των αυτοβελτιούμενων μοντέλων γίνονται όλο και πιο εμφανείς.
Περιστατικά πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης που διαφεύγουν από το περιβάλλον τους ή εισάγουν κακόβουλο κώδικα δεν είναι παρά ένα μικρό δείγμα. Μετά το περιστατικό της Hugging Face, οι προγραμματιστές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Και οι διευθύνοντες σύμβουλοι των πιο προηγμένων εταιρειών μας λένε ότι είναι καιρός να επιβραδύνουμε τα μοντέλα αναδρομικής αυτοβελτίωσης. Να ελέγξουμε τον ρυθμό ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης αιχμής.
Εάν οι άνθρωποι που αναπτύσσουν την τεχνολογία είναι ξεκάθαροι, τότε θα πρέπει να είμαστε και εμείς. Ο κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη είναι, φυσικά, καθοριστικός για την εφαρμογή δικλείδων ασφαλείας. Και δίνει στην Ευρώπη τη δυνατότητα να καταβάλει προσπάθειες σε παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού.
Επομένως, θα εντείνουμε τις προσπάθειές μας μαζί με τους εταίρους μας που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις, όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλοι εταίροι. Θέλουμε να συνεργαστούμε για την αξιολόγηση μοντέλων, την επαλήθευση, την έγκαιρη προειδοποίηση, την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης και πολλά περισσότερα.
Και θα προσκαλέσω τα κύρια εργαστήρια αιχμής σε συζήτηση σχετικά με τον τρόπο που μπορούμε να υποστηρίξουμε τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της βιομηχανίας ώστε να ελέγξουμε τον ρυθμό ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης αιχμής.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Είναι επίσης γεγονός ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τις δικές της ικανότητες — ιδίως για την προστασία της εθνικής μας ασφάλειας.
Πρέπει να παραμείνουμε σε αυτόν τον αγώνα δρόμου. Γιατί έχει ζωτική σημασία για την ανεξαρτησία μας. Πρέπει, επομένως, να ενισχύσουμε μαζικά την υπολογιστική μας ικανότητα. Και θα παρουσιάσουμε τις ιδέες μας για το πώς μπορούμε να το επιτύχουμε αυτό με καθαρό και αποτελεσματικό τρόπο.
Θα αναπτύξουμε επίσης νέους τρόπους χρήσης των δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων για την πραγματοποίηση επενδύσεων στις πλέον ελπιδοφόρες ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις και εταιρείες.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Περιορίζοντας τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε τα οφέλη. Έχουμε ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο. Για παράδειγμα, όσον αφορά τα γιγα-εργοστάσια και την τεχνολογική κυριαρχία. Αλλά το επόμενο σκέλος αυτού του αγώνα δεν αφορά μόνο τα μοντέλα αιχμής. Ακριβώς όπως και στην περίπτωση της τυπογραφίας στο παρελθόν. Επινοήθηκε από Γερμανό εφευρέτη, αλλά τελειοποιήθηκε και εφαρμόστηκε σε ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη.
Δεν χρειάζεται να είμαστε αυτοί που αναπτύσσουν την τεχνολογία αιχμής, για να είμαστε αυτοί που αντλούν τη μεγαλύτερη αξία από αυτήν. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία της αξίας που δεν έχει ακόμη επιτύχει η τεχνητή νοημοσύνη. Να μεταφερθεί η τεχνητή νοημοσύνη από την οθόνη στην πραγματική οικονομία και κοινωνία. Στον χώρο του εργοστασίου. Στο θάλαμο του νοσοκομείου. Στη γεωργία ακριβείας. Στα ενεργειακά μας δίκτυα. Για την αυτόνομη οδήγηση. Για την άμυνα.
Εκεί κρύβεται η πραγματική αξία. Και εκεί είναι που η Ευρώπη διαθέτει μεγάλα πλεονεκτήματα. Έχουμε βιομηχανίες παγκόσμιας κλάσης που βασίζονται σε δεδομένα ύψιστης ποιότητας. Τα δεδομένα αυτά αποτελούν πολύτιμο ευρωπαϊκό θησαυρό. Μπορούν να τροφοδοτήσουν εξατομικευμένα μοντέλα βιομηχανικής τεχνητής νοημοσύνης.
Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα παράδειγμα μέσα από την κοινωνία. Το παράδειγμα του προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου του μαστού — ένα ζήτημα για το οποίο πολλοί από εσάς αγωνιστήκατε άοκνα. Ο μαστογραφικός έλεγχος μειώνει τη θνησιμότητα κατά περίπου 30-40 % μεταξύ των γυναικών που υποβάλλονται σε έλεγχο. Ο έγκαιρος εντοπισμός είναι καθοριστικής σημασίας. Στο σημείο αυτό θα μπορούσε να παρέμβει η τεχνητή νοημοσύνη.
Η μαστογραφία που υποστηρίζεται από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει νωρίτερα και περισσότερους καρκίνους κατά τον προσυμπτωματικό έλεγχο. Και έτσι, περισσότερες γυναίκες θα μπορούν να επιβιώσουν. Επομένως, χρειαζόμαστε την τεχνητή νοημοσύνη για την υγεία. Αλλά, και πάλι, αυτό θα πρέπει να γίνει με ευρωπαϊκή προσέγγιση.
Θα ήθελα ο γιατρός μου να έχει άμεση πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα που απαιτούνται για να κάνει την καλύτερη διαγνωστική ή θεραπευτική επιλογή; Ναι, φυσικά και θα ήθελα. Αλλά θα ήθελα ο γιατρός μου να είναι ρομπότ, υποβοηθούμενος από την τεχνητή νοημοσύνη; Όχι, φυσικά και όχι. Δεν θέλω ένα ρομπότ να μου πει αν πάσχω από καρκίνο ή όχι.
Το ζητούμενο είναι η τεχνητή νοημοσύνη να ενδυναμώνει τους γιατρούς μας. Όχι να τους αντικαταστήσει.
Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα. Εστιάζουμε τώρα σε πέντε από τους τομείς υψηλότερης αξίας όπου η βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες και για τους οποίους έχουμε στη διάθεσή μας τα στοιχεία: στην υγεία, τις μεταφορές, τον αγροδιατροφικό κλάδο, τις προηγμένες μεθόδους παραγωγής, την άμυνα και το διάστημα.
Τον Νοέμβριο θα ανακοινώσουμε πρωτοβουλίες που θα αλλάξουν τα δεδομένα σε αυτούς τους τομείς.
Θα καλέσουμε τα κράτη μέλη, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τη βιομηχανία και τους επιχειρηματίες να συμμετάσχουν σ’ αυτό το φιλόδοξο ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Η προσέγγισή μας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε την τεχνητή νοημοσύνη. Θέλουμε η τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργεί μεγαλύτερη αξία με περισσότερη υπευθυνότητα. Με χαμηλότερο κόστος και με μικρότερη κατανάλωση ενέργειας. Αλλά πάνω απ’ όλα, θέλουμε την τεχνητή νοημοσύνη με ανθρώπινη αυτενέργεια.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Αυτή είναι η ευρωπαϊκή προσέγγισή μας. Πολλοί από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης έχουν επίσης δευτερογενείς επιπτώσεις στην κοινωνική οικονομία της αγοράς μας. Για ορισμένους η τεχνητή νοημοσύνη τους επιτρέπει να επιταχύνουν επαναλαμβανόμενες εργασίες, να αξιοποιήσουν καλύτερα τις δεξιότητές τους. Ωστόσο, είναι σαφές ότι τα οφέλη αυτά είναι άνισα κατανεμημένα μεταξύ δεξιοτήτων, γενεών και περιφερειών.
Δείτε τους νέους και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν, μόνο και μόνο για να ξεκινήσουν την πρώτη τους απασχόληση.
Η ανταπόκρισή μας πρέπει να συμβαδίζει με αυτά τα ζητήματα. Από την εκπαίδευση έως την απασχόληση, η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στη βελτίωση της ποιότητας των θέσεων εργασίας και στην παροχή δίκαιων ευκαιριών στους εργαζομένους.
Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε τη νομοθετική πράξη για ποιοτικές θέσεις εργασίας. Και θα υλοποιήσουμε αυτόν τον στόχο πριν από το τέλος του έτους.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Το επόμενο έτος θα γιορτάσουμε τη 10η επέτειο του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Και θα συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε τις δεσμεύσεις μας.
Θα επενδύσουμε στις περιφέρειές μας, ώστε όλοι να διασφαλίσουν το δικαίωμα παραμονής τους. Θα δρομολογήσουμε μια ευρωπαϊκή συμφωνία για τη φροντίδα με σκοπό την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με τις δημογραφικές μας αλλαγές.
Μόλις προτείναμε την πρώτη πράξη για στέγαση με σκοπό την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων ακινήτου και της κερδοσκοπίας στον τομέα της στέγασης.
Γιατί, κυρίες και κύριοι βουλευτές, η διαμονή στην περιφέρεια δεν είναι προνόμιο. Η φροντίδα δεν είναι προνόμιο. Η στέγαση δεν είναι προνόμιο. Είναι δικαιώματα.
Όταν διακηρύξαμε αυτόν τον πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων πριν από δέκα χρόνια, ο κόσμος ήταν διαφορετικός. Η κοινωνία μας έχει αλλάξει. Από κάποιες απόψεις προς το καλύτερο, όχι όμως απ’ όλες τις απόψεις.
Σήμερα οι θεμελιώδεις αξίες μας αμφισβητούνται. Κάποιοι μάλιστα επιθυμούν την οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών. Να γυρίσουμε πίσω σε μια εποχή όπου οι γυναίκες ήταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Αγωνιστήκαμε τόσο σκληρά για ίση μεταχείριση, ίσες ευκαιρίες, ίση αμοιβή.
Κοιτάξτε γύρω σας εδώ στην αίθουσα. Επιτέλους, υπάρχουν πολλές από εμάς εδώ: πρόεδροι, αντιπρόεδροι, επικεφαλής ομάδων, επίτροποι, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπάλληλοι και κλητήρες.
Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να στείλω ένα πολύ σαφές μήνυμα σε όλους όσοι πρέπει να το ακούσουν: Οι γυναίκες ήρθαν για να μείνουν. Θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας. Και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τις αξίες μας κάθε μέρα.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, μαζί με τον αγαπητό μου φίλο κ. Αντόνιο Κόστα, θα διοργανώσουμε σύνοδο κορυφής για να διαφυλάξουμε τις πάγιες αρχές του κοινωνικού μας πυλώνα.
Οι καιροί μπορεί να αλλάζουν, οι τεχνολογίες μπορεί να αλλάζουν, αλλά οι αξίες μας όχι. Στην Ευρώπη οι άνθρωποι πάντα θα έρχονται πρώτοι.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Σ’ αυτή την εποχή που αποτελεί σημείο καμπής, η ευημερία και η ασφάλειά μας δεν θα αναπτυχθεί μόνο στο έδαφός μας.
Φέτος υπογράψαμε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με την Ινδία, τη Mercosur, το Μεξικό, την Αυστραλία και την Ινδονησία.
Έχουμε πλέον συνάψει εμπορικές συμφωνίες με περισσότερες από 80 χώρες —περισσότερες σε σχέση με οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο. Και οι επιχειρήσεις μας ζητούν περισσότερα.
Σήμερα μπορώ να ανακοινώσω ένα νέο έργο διεθνούς συνδεσιμότητας. Θα συνδέσει τον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία απευθείας με την ευρωπαϊκή αγορά — τον λεγόμενο Μεσαίο Διάδρομο.
Μέσω της Global Gateway, θα επιδιώξουμε να προσελκύσουμε έως και 12 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Στόχος μας είναι να διαφοροποιήσουμε τις οδούς, να τριπλασιάσουμε τις εμπορικές ροές και να μειώσουμε τους χρόνους διαμετακόμισης εμπορευμάτων έως το 2030.
Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, θα διοργανώσουμε σύνοδο κορυφής για την περιφερειακή συνδεσιμότητα με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Οι εταιρικές σχέσεις αποτελούν στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη. Αλλά αποτελούν επίσης απάντηση στη ρήξη του βασιζόμενου σε κανόνες διεθνούς συστήματος.
Για ορισμένους η απάντηση είναι να προχωρήσουμε μόνοι μας. Ωστόσο, αυτή δεν είναι λύση για εμάς. Η Ευρώπη θα είναι πάντα πρωτοπόρος στην υπεράσπιση του συστήματος που βασίζεται σε κανόνες. Ωστόσο, δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε μόνο σε αυτό για να διαφυλάξουμε τα συμφέροντά μας. Ούτε μπορούμε να επαναπαυόμαστε ότι οι κανόνες του θα μας προστατεύσουν από τις σύνθετες απειλές που αντιμετωπίζουμε.
Σε αυτόν τον νέο κόσμο πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις. Και να οικοδομήσουμε παγκόσμιους συνασπισμούς για την αύξηση της ανθεκτικότητάς μας και την προάσπιση των δημοκρατιών μας.
Και σε τούτο τον τομέα, μόνο η Ευρώπη —με το μέγεθος και τη δύναμή της― είναι σε θέση να αναλάβει τον ηγετικό ρόλο.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προσκάλεσα σήμερα τον πρωθυπουργό του Καναδά κ. Μαρκ Κάρνεϊ.
Μαρκ, η παρουσία σας εδώ αποτελεί σύμβολο της μακροχρόνιας φιλίας μεταξύ των λαών μας. Οι πολιτιστικοί, ιστορικοί και προσωπικοί δεσμοί μας είναι άρρηκτα συνυφασμένοι με τις κοινωνίες μας.
Και χάρη στη συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία, οι εμπορευματικές συναλλαγές μας αυξήθηκαν κατά 75 % σε λιγότερο από μία δεκαετία.
Αυτό καταδεικνύει τη δύναμη των εμπορικών μας συμφωνιών. Έχουμε κοινή αντίληψη του κόσμου σε πολλούς τομείς: από την τεχνητή νοημοσύνη έως την κλιματική αλλαγή, κι από την Αρκτική έως τη γεωπολιτική. Και παραμένουμε ενωμένοι: όσον αφορά την Ουκρανία, την άμυνα, τις πρώτες ύλες και τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Πάνω απ’ όλα όμως, αγαπητέ Μαρκ, η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία.
Πιστεύουμε ότι η εξουσία δεν ανήκει στους ισχυρότερους, τους πλουσιότερους ή τους πιο δυνατούς — αλλά σε όλους μας. Ότι οι δημοκρατίες έχουν την ελευθερία να επιλέγουν με ποιον θα συνεργαστούν.
Επομένως, ενώνουμε τις δυνάμεις μας οικειοθελώς. Θα προχωρήσουμε από τη ΣΟΕΣ σε μια Συμμαχία για το Μέλλον, ώστε να δημιουργήσουμε έναν κοινό χώρο ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας. Θα αναπτύξουμε την έξυπνη μεταποίηση. Θα δημιουργήσουμε μια τεχνολογική συμμαχία. Θα οικοδομήσουμε ολοκληρωμένες βιομηχανικές βάσεις στον τομέα της άμυνας. Θα καταστήσουμε την Αρκτική εμβληματικό κοινό έργο. Θα εργαστούμε στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών και των μπαταριών. Καθώς και στους τομείς της ασφάλειας της ΤΝ, της κβαντικής ασφάλειας, της κυβερνοασφάλειας και της οικονομικής ασφάλειας.
Πρόκειται για μια εταιρική σχέση που δεν στρέφεται κατά κανενός άλλου, αλλά προάγει μόνο την κοινή μας δύναμη.
Εν ολίγοις, θέλουμε να φέρουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.
Αγαπητέ Μαρκ,
Είπα ότι πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις. Επομένως, θα ήθελα να συνεργαστώ μαζί σας ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον Καναδά να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ.
Μας ενώνουν ένας ωκεανός, ένα σύνολο αξιών, και μια κοινή αντίληψη του κόσμου. Και τώρα θα οικοδομήσουμε μαζί και το κοινό μας μέλλον — σας ευχαριστώ που βρίσκεστε εδώ.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Η πίστη της Ευρώπης στη συνεργασία είχε ανέκαθεν ως κινητήρια δύναμή της την ειρήνη. Είναι ο λόγος ύπαρξής μας.
Σήμερα η ειρήνη αυτή απειλείται. Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεχίζει να μαίνεται. Και οι απειλές αυξάνονται στο έδαφός μας. Μόλις αυτή την εβδομάδα το είδαμε στη Δανία, τη Λιθουανία και την Πολωνία. Η απόπειρα επίθεσης με δρόνους στη Λειψία είναι ακόμα μία απόδειξη. Πρέπει να είμαστε σαφείς ως προς το τι ήταν αυτό. Επίθεση με χρήση στρατιωτικού υλικού, η οποία πραγματοποιήθηκε από Ρώσους πράκτορες σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Επίθεση όχι μόνο κατά ενός κράτους μέλους — αλλά κατά ολόκληρης της Ένωσής μας.
Αυτό, κυρίες και κύριοι βουλευτές, δεν θα το επιτρέψουμε.
Δεν θα πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις ως προς το τι συμβαίνει εδώ: οι υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη είναι όλο και λιγότερο υβριδικές και όλο και λιγότερο απειλές.
Κυβερνοεπιθέσεις και δολιοφθορά, εμπρησμοί ή εισβολές με δρόνους. Αυξάνονται καθημερινά. Επομένως, καθώς το επίπεδο απειλής αυξάνεται, το ίδιο πρέπει να συμβεί και με την ετοιμότητα της Ευρώπης.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα προτείνω, από κοινού με την ύπατη εκπρόσωπο και αντιπρόεδρο μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας.
Διαθέτουμε ήδη πολλά εργαλεία. Και ενισχύουμε τη συνεργασία μας με το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, το δόγμα μας, τα θεσμικά μας όργανα και η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν συμβαδίζουν πλέον με τη νέα πραγματικότητα.
Τα συστήματά μας δημιουργήθηκαν για έναν διαφορετικό κόσμο. Καθοδηγούνται από καλοπροαίρετες προσπάθειες συναίνεσης και συμβιβασμού. Ωστόσο, πρέπει να εξετάσουμε αν εξακολουθούν να είναι κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο σκοπό.
Για παράδειγμα, η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της εγχειρίδιο για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Χρειαζόμαστε επειγόντως συναίνεση σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης ορισμένων περιστατικών. Εκείνων που δεν φτάνουν ως την ένοπλη επίθεση, αλλά αποτελούν ξεκάθαρη απειλή προς την εθνική μας ασφάλεια. Με άλλα λόγια, ένας μηχανισμός για τη στήριξη του «άρθρου 4» του ΝΑΤΟ.
Πιστεύω ότι είναι καιρός η Ευρώπη να αποκτήσει το δικό της άρθρο 4 — ή ένα πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια. Όταν ενεργοποιείται από ένα κράτος μέλος, θα συνέρχονται όλα τα κράτη μέλη. Ώστε να υπάρχει συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση. Να αποτρέπεται περαιτέρω κλιμάκωση. Και να μετριάζονται οι επιπτώσεις.
Και θεωρώ ότι πρέπει να πάμε ένα βήμα παραπέρα.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα συζητάμε σχετικά με τη φόρμουλα των συναντήσεων των ηγετών με επίκεντρο την ασφάλεια της ηπείρου μας. Με εταίρους όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους εμπλεκόμενους.
Αυτό είναι ακόμη πιο επείγον τώρα, δεδομένης της φύσης και της κλίμακας των κινδύνων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα παρουσιάσουμε τις ιδέες μας για την υλοποίηση ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας.
Είναι προφανές ότι επείγει η ανάληψη δράσης.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Αυτό το ενιαίο μέτωπο καθοδηγεί επίσης το έργο μας για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή επίπεδα επενδύσεων στις ικανότητες και τις δυνάμεις μας.
Δρομολογούνται νέα κοινά έργα. Και δαπανούμε περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια από ποτέ.
Μεγαλύτερες παραγγελίες για τη βιομηχανία μας, μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα και περισσότερες οικονομίες κλίμακας. Τώρα πρέπει να πάμε την προσέγγιση αυτή στο επόμενο επίπεδο.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία κατέδειξε τη σημασία των στρατηγικών παραγόντων διευκόλυνσης. Αυτοί είναι οι κρίσιμοι υποστηρικτικοί πόροι και οι πολλαπλασιαστές ισχύος στους οποίους βασίζεται κάθε αξιόπιστη άμυνα. Από την αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα έως τις στρατηγικές μεταφορές και τον εναέριο ανεφοδιασμό καυσίμων. Από το διάστημα έως τον κυβερνοχώρο.
Τα συστήματα αυτά είναι ουσιαστικής σημασίας και χρειαζόμαστε κι άλλα τέτοια. Μόνο σε πλαίσιο συνεργασίας διαθέτει η Ευρώπη την κλίμακα για την υλοποίησή τους.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μπορώ να ανακοινώσω ένα νέο ευρωπαϊκό μέσο για στρατηγικούς παράγοντες διευκόλυνσης — πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ. Διότι μόνο μια ισχυρή και αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική στάση μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλειά μας.
Και δεν υπάρχει περιθώριο αμφιβολίας: η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
τη σημασία όλων αυτών μάς τη δείχνουν καθημερινά οι άνδρες και οι γυναίκες στην Ουκρανία.
Γνωρίζουμε ότι ο επόμενος χειμώνας θα είναι σκληρός για την Ουκρανία. Ωστόσο, γνωρίζουμε επίσης ότι οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι και οι ρωσικοί δρόνοι δεν μπορούν να κάμψουν το αντιστασιακό φρόνημα των Ουκρανών.
Διότι οι Ουκρανοί πολεμούν για κάτι συγκεκριμένο. Πολεμούν για το κράτος τους, την ταυτότητά τους και την ελευθερία τους.
Και πολεμούν και για τη δική μας ελευθερία και αυτοδιάθεση. Καθήκον μας παραμένει να στηρίξουμε την Ουκρανία με όλες μας τις δυνάμεις.
Αυτό σημαίνει συγκεκριμένα τα εξής: Πρώτον, στον δυσκολότερο ως τώρα χειμώνα σ’ αυτόν τον πόλεμο θα παράσχουμε στην Ουκρανία τη μεγαλύτερη στήριξη από ποτέ. Από κοινού με εταίρους θα παράσχουμε ανθρωπιστική βοήθεια και θα αυξήσουμε την παροχή ενέργειας και θερμότητας.
Δεύτερον, θα ενισχύσουμε την αεράμυνα της Ουκρανίας. Την περασμένη εβδομάδα, εγκρίναμε για πρώτη φορά την αγορά αμερικανικών πυραύλων Patriot. Τώρα οι πύραυλοι αυτοί πρέπει να παραδοθούν το συντομότερο δυνατόν.
Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να περιορίσουμε αμφότεροι την εξάρτησή μας από έναν μόνο προμηθευτή.
Προς τούτο θέλουμε να αναπτύξουμε από κοινού με την Ουκρανία ένα οικονομικά προσιτό και δομοστοιχειωτό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας.
Η καρδιά αυτής της συνεργασίας είναι το Freyja. Εδώ η πολεμική εμπειρία και η καινοτόμος δύναμη των Ουκρανών συναντά την τεχνολογική πρωτοπορία της Ευρώπης. Και, φυσικά, τη σημαντική παραγωγική μας ικανότητα.
Και το Freyja είναι μόνο η αρχή. Χρειάζεται να γίνουν ακόμα περισσότερα. Με τα υπόλοιπα κονδύλια από το SAFE θα δρομολογήσουμε ένα νέο πρόγραμμα για κοινά έργα με ουκρανικές εταιρείες.
Τρίτον, θα εντείνουμε τις κυρώσεις μας κατά της Ρωσίας.
Η πίεση στη Ρωσία πρέπει αυξηθεί περαιτέρω. Αυτό δεν απαιτεί πάντα νέες κυρώσεις, αλλά κυρίως την επιβολή των υφιστάμενων κυρώσεων. Οι κυρώσεις μας είναι επώδυνες. Ασκούν τεράστια πίεση στη ρωσική οικονομία. Η Ρωσία κάνει τα πάντα για να τις αποφύγει. Συνεπώς, πρέπει να καλύψουμε τυχόν υφιστάμενα κενά.
Διότι, κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Φέτος το καλοκαίρι, κάθε μέρα, απανωτά χτυπήματα έπλητταν τις ουκρανικές πόλεις.
Στο Κριβί Ριχ, ρωσικοί δρόνοι έπληξαν ένα εμπορικό κέντρο, γεμάτο κόσμο, μέρα μεσημέρι. Στη συνέχεια, χτύπησαν για δεύτερη φορά — στοχεύοντας εσκεμμένα τους διασώστες που έσπευσαν επί τόπου να βοηθήσουν.
Δεν πρόκειται απλώς για πόλεμο. Πρόκειται για συνειδητή στρατηγική τρομοκρατίας.
Ωστόσο, οι Ουκρανοί έχουν αποδείξει αμέτρητες φορές ότι το ηθικό τους δεν μπορεί να σπάσει. Και φέτος το καλοκαίρι, ένα μικρό κορίτσι έδειξε σε ολόκληρο τον κόσμο τι πραγματικά σημαίνει αυτό.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Σάσα ήταν ένα εξάχρονο κορίτσι που έτρεφε ένα μεγάλο πάθος. Αγαπούσε τη γυμναστική, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Όμως, μια ηλιόλουστη ημέρα του Μαΐου, ένας ρωσικός πύραυλος χτύπησε το σπίτι της. Η Σάσα διασώθηκε μέσα από τα ερείπια. Έμεινε δύο εβδομάδες σε κώμα. Όταν ξύπνησε, ανακάλυψε ότι είχε χάσει το αριστερό της πόδι. Ήταν σαν το όνειρό της να κατέρρευσε μαζί με το σπίτι της.
Αλλά η Σάσα δεν το έβαλε κάτω. Μόλις επτά μήνες μετά την επίθεση, επέστρεψε στο γυμναστήριο, με το νέο προσθετικό της πόδι. Άρχισε να προπονείται πιο σκληρά από ποτέ. Και να κερδίζει το ένα χρυσό μετάλλιο μετά το άλλο.
Φέτος το καλοκαίρι ταξίδεψε στον κόσμο με την περιοδεία της με τίτλο «ο Χορός της Ελευθερίας». Στόχος της είναι να μιλήσει στον κόσμο για την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας στον αγώνα της για την ελευθερία. Στο πέρασμά της από τον Πύργο του Άιφελ και την Τάιμς Σκουέρ, στο Ρίο και το Τόκιο, στάθηκε πηγή έμπνευσης.
Και σήμερα θέλει να στείλει το μήνυμά της εδώ, στην καρδιά της Ευρώπης.
Κύριες και κύριοι βουλευτές, ας υποδεχθούμε όλοι μαζί τη Σάσα. Είσαι μια τεράστια πηγή έμπνευσης για όλους μας.
Σλάβα Ουκραΐνι!
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Τα αβάσταχτα δεινά που έχουν πλήξει τη Γάζα και η ανεξέλεγκτη βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη έχουν επηρεάσει βαθιά τους Ευρωπαίους.
Η απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προωθήσει το παράνομο σχέδιο εποικισμού E1 είναι απαράδεκτη.
Πέρυσι, ζήτησα από την Ευρώπη να αναλάβει δράση, προτείνοντας μια σειρά μέτρων. Το γεγονός ότι τα κράτη μέλη δεν έχουν κατορθώσει να συγκεντρώσουν τις αναγκαίες πλειοψηφίες για μια ενιαία απάντηση είναι επώδυνο για πολλούς Ευρωπαίους. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν προχωρήσει. Άλλα εξετάζουν το ενδεχόμενο να πράξουν το ίδιο. Όταν η Ευρώπη είναι διχασμένη, δεν είναι σε θέση να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων.
Οι επόμενοι μήνες στην περιοχή θα είναι κρίσιμοι. Παρά τις προκλήσεις αυτές, η Ευρώπη πρωτοστατεί στη στήριξη των Παλαιστινίων.
Προσφέραμε περισσότερη βοήθεια από οποιονδήποτε άλλον. Μέσω της Ομάδας Δωρητών για την Παλαιστίνη και της πρωτοβουλίας «Ομάδα για τη Γάζα», συγκεντρώσαμε 65 αντιπροσωπίες. Μαζί, έχουμε δεσμευτεί να διαθέσουμε σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ευρώ για την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη στήριξη μιας σύγχρονης παλαιστινιακής αρχής.
Η Ευρώπη υποστηρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Και ο παλαιστινιακός λαός έχει και αυτός το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Ο ρόλος της Ευρώπης είναι να διατηρήσει ζωντανή τη φλόγα της λύσης των δύο κρατών.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Σε όλη τη διάρκεια της ομιλίας μου, αναφέρομαι στην ανάγκη της Ευρώπης να ενεργεί συλλογικά. Αλλιώς, κινδυνεύει με διάλυση.
Για άλλη μία φορά φέτος το καλοκαίρι, η πραγματικότητα αυτή διαφάνηκε στα σύνορά μας.
Από τα ανατολικά μας σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Και φυσικά, με την κρίση στη Θέουτα. Η φύση των γεγονότων αυτών είναι διαφορετική. Ωστόσο, έχουν δύο κοινά στοιχεία. Το πρώτο είναι ότι υπάρχουν ευάλωτα άτομα που υφίστανται εκμετάλλευση. Από αδίστακτους διακινητές και λαθρεμπόρους. Από τους αντιπάλους μας. Για τον λόγο αυτό, προτείναμε ένα καθεστώς κυρώσεων που θα πλήξει τους εγκληματίες στο πιο ευαίσθητο σημείο τους. Αυτό με οδηγεί στο δεύτερο κοινό στοιχείο.
Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Επομένως, θα ήθελα να απευθυνθώ απευθείας στον ισπανικό λαό.
Τα σύνορα της Θέουτα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Διότι η Θέουτα είναι η Ισπανία. Η Θέουτα είναι η Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα βρίσκεται στο πλευρό σας.
Η ουσία είναι ότι η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση. Και η λύση αυτή είναι το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Μετά από πολυετή προσπάθεια, διαθέτουμε επιτέλους ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ένα πλαίσιο που αναθέτει ευθύνες σε όλους — και που απαιτεί αλληλεγγύη από όλους. Και τώρα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως.
Είμαστε στον σωστό δρόμο. Τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται μείωση των παράνομων αφίξεων κατά 55 %. Και φέτος μειώθηκαν κι άλλο, κατά 35 %. Πρόκειται για πραγματική πρόοδο.
Ωστόσο, τα γεγονότα του φετινού καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν — ιδίως για τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή. Ιδίως σε περιπτώσεις όπου οργανώνονται και εργαλειοποιούνται μαζικές μετακινήσεις. Γι’ αυτό προτείνουμε τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Θα ενεργοποιείται μόνο βάσει αυστηρά καθορισμένου συνόλου κριτηρίων. Και στις περιπτώσεις αυτές, θα επιτρέπει κάποια ευελιξία των τυποποιημένων διαδικασιών, η οποία θα είναι χρονικά περιορισμένη και αυστηρά καθορισμένη.
Το μήνυμα της Ευρώπης είναι σαφές: Θα σεβόμαστε πάντα τις αξίες μας και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Ωστόσο, δεν θα κάνουμε ποτέ συμβιβασμούς όσον αφορά την προστασία των συνόρων μας. Το ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες το αποφασίζουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι. Και όχι οι λαθρέμποροι και οι διακινητές.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θα εντείνουμε και τις εργασίες μας για την ενίσχυση του Frontex — ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών. Θα βελτιώσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης — μεταξύ άλλων, σε συνεργασία με τρίτες χώρες. Θα διασφαλίσουμε την ικανότητα εντοπισμού και πρόβλεψης στο διαδίκτυο. Τέλος, θα συνεχίσουμε να καταπολεμούμε τα βαθύτερα αίτια της παράνομης μετανάστευσης.
Πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για την τόνωση των επενδύσεων. Να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές — ώστε να μην αναγκάζονται να ρισκάρουν τη ζωή τους. Θέσεις εργασίας, δεξιότητες, κατάρτιση, προγράμματα μαθητείας.
Για τον λόγο αυτό, σήμερα ανακοινώνω μια νέα μεσογειακή πρωτοβουλία για τις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας για τους νέους.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να μειώσουμε την παράνομη μετανάστευση. Προάσπιση των δικαιωμάτων των ατόμων που ζητούν προστασία. Διευκόλυνση της ασφαλούς, νόμιμης μετανάστευσης με νέες υπηρεσίες πύλης στις χώρες εταίρους. Και υπεράσπιση των ελευθεριών του χώρου Σένγκεν μας. Αλλά πάνω απ’ όλα, μ’ αυτόν τον τρόπο αποδεικνύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να δράσει συλλογικά.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Αυτή η ανάγκη για συλλογικές ευρωπαϊκές λύσεις είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Διότι απειλείται και η ευρωπαϊκή δημοκρατία μας.
Ξανά και ξανά, η παραπληροφόρηση και εξωτερικές παρεμβάσεις επιδιώκουν να μας διχάσουν. Επιδιώκουν να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη στον δημοκρατικό μας ιστό και στα ελεύθερα μέσα ενημέρωσης. Προεκλογικές εκστρατείες στρεβλωμένες από ξένη προπαγάνδα. Θεωρίες συνωμοσίας που βασίζονται σε ευρείας διάδοσης βαθυπαραποιημένα βίντεο.
Πρόκειται για γνωστικό πόλεμο. Στην Ευρώπη, διαμορφώνουμε τις δικές μας απόψεις, με βάση την πρόσβαση σε αξιόπιστες και ανεξάρτητες πληροφορίες. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο συζητούμε, συμβιβαζόμαστε και βρίσκουμε λύσεις — ακόμη και σε αμφιλεγόμενα ζητήματα. Αυτή η ανοιχτότητα αποτελεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας. Ωστόσο, οι αντίπαλοί μας την εργαλειοποιούν προκειμένου να διαστρεβλώσουν τον διάλογο και την αλήθεια.
Επομένως, χρειαζόμαστε μια συλλογική ικανότητα για πρόβλεψη, εντοπισμό και αντίδραση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, πέρυσι, ανακοίνωσα το Κέντρο για τη Δημοκρατική Ανθεκτικότητα. Τα αποτελέσματά του είναι ήδη ορατά για όλα τα κράτη μέλη και το Κοινοβούλιο. Θα εντείνουμε τις προσπάθειές μας, συνενώνοντας τους πόρους μας με τους πόρους των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων μερών.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις. Οι απειλές για τις δημοκρατίες μας δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό. Παρατηρούμε την άνοδο αντιδημοκρατικών, αντιευρωπαϊκών δυνάμεων. Και γνωρίζουμε τους κινδύνους. Τίποτα όμως δεν είναι αναπόφευκτο. Αρκεί να δείτε την περίπτωση της Ουγγαρίας.
Η 12η Απριλίου θα μείνει στη μνήμη μας για πολύ καιρό. Είναι η ημέρα που ο ουγγρικός λαός πήρε το μέλλον του στα χέρια του. Επέλεξε τη δημοκρατία. Επέλεξε την Ευρώπη. Οδήγησε ξανά την Ουγγαρία εκεί όπου ανήκει: στην καρδιά της Ένωσής μας.
Τα χρόνια της οπισθοδρόμησης έχουν αρχίσει να αναστρέφονται. Η καταπολέμηση της διαφθοράς και της άλωσης του κράτους επιταχύνεται. Υπάρχει πραγματική πρόοδος όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα. Όσον αφορά την ακαδημαϊκή ελευθερία. Και τώρα, έχουν αποδεσμευτεί δισεκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στην Ουγγαρία.
Ασφαλώς, έχουμε δρόμο ακόμα μπροστά μας. Ωστόσο, αυτό δείχνει ότι η σκληρή δουλειά αποδίδει.
Χάρη στις εκθέσεις μας για το κράτος δικαίου, τυχόν ζητήματα εντοπίζονται πλέον εγκαίρως και αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου.
Και, χάρη στο Κοινοβούλιο, ενισχύσαμε τη σύνδεση ανάμεσα στη χρηματοδότηση και τον σεβασμό του κράτους δικαίου.
Με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, πρέπει να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο. Ο σεβασμός του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι απαρέγκλιτος κανόνας για την ενωσιακή χρηματοδότηση. Πρέπει να βρίσκεται στο προσκήνιο και στο επίκεντρο του προϋπολογισμού. Τώρα και στο μέλλον.
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Η ουσία της δημοκρατίας είναι να έχουν οι πολίτες τη δυνατότητα να διαλέγουν σε τι κοινωνία θέλουν να ζουν.
Σήμερα, η δυνατότητα αυτή σε μεγάλο βαθμό δεν βρίσκεται πια στα χέρια των γονιών. Οι νέοι και οι νέες της Ευρώπης περνούν πια από τέσσερις έως έξι ώρες την ημέρα μπροστά σε μια οθόνη. Τα παιδιά παρασύρονται όλο και πιο βαθιά σε ροές εφαρμογών που είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να τα σπρώχνουν να σκρολάρουν συνεχώς.
Είμαστε μάρτυρες της αιχμαλωσίας των παιδιών μας. Της αιχμαλωσίας της προσοχής τους, της συγκέντρωσής τους, του μυαλού τους. Πρόκειται για κάτι που στερεί από τα παιδιά την παιδικότητά τους.
Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά μας είναι χρόνος για να μεγαλώσουν και να βρουν τον εαυτό τους. Να μεγαλώσουν μαζί με άλλους. Να αντιμετωπίσουν όλα τα συναισθήματα και όλα τα διλήμματα της πραγματικής ζωής. Έχουν ανάγκη μέχρι και χρόνο για να βαρεθούν. Γιατί τότε είναι που πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους. Που πρέπει να μιλήσουν, να συμφωνήσουν, να διαφωνήσουν, να σχηματίσουν άποψη και να την αλλάξουν.
Όταν όμως ένα παιδί έχει έξυπνο τηλέφωνο, όλα αυτά του στερούνται. Οι γονείς διαπιστώνουν το κόστος νυχθημερόν: αϋπνία, άγχος, ακόμα και αυτοτραυματισμό.
Και σε ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις, ακόμα και τραγωδίες που οδηγούν στον θάνατο. Όπως στην περίπτωση της Ολέα, ενός δεκατετράχρονου κοριτσιού στο Βέλγιο.
Η Ολέα, θύμα εκφοβισμού στο διαδίκτυο, έβαλε τέλος στη ζωή της ακριβώς πριν από έναν μήνα.
Η ιστορία αυτή είναι τόσο τραγική και στενάχωρη που δεν ήμουν σίγουρη αν θα τη συμπεριλάμβανα.
Όμως η μητέρα της Ολέα έχει μιλήσει με τόσο συγκινητικά λόγια για την κόρη της. Και με τόσο πάθος για να μη συμβεί το ίδιο σε άλλους. Για να μείνω πιστή στα λόγια της, θα μιλήσω γαλλικά, όπως κι εκείνη.
«Είμαι σίγουρη πως, χωρίς αυτά τα πανταχού παρόντα δίκτυα, η κόρη μου θα ήταν ακόμα στη ζωή. Ως εδώ.»
Αξιότιμα μέλη του Κοινοβουλίου,
Έχει δίκιο. Ως εδώ. Αρκετά.
Συγκάλεσα ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων. Μιλήσαμε με νέους και νέες. Είδαμε τι κάνει η Αυστραλία, και άλλοι που έκαναν το βήμα. Και τώρα ήρθε η ώρα να αναλάβει δράση η Ευρώπη.
Αύριο, η Επιτροπή θα υποβάλει την πρόταση της νομοθετικής πράξης για τα παιδιά. Θα υιοθετήσουμε μια σταδιακή και διαφοροποιημένη προσέγγιση. Κάθε ηλικία έχει τις δικές της ευαισθησίες. Και για τον λόγο αυτόν, η καθεμιά θα έχει το δικό της εξατομικευμένο επίπεδο προστασίας.
Όχι μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα παιδιά κάτω των 13. Όχι προσωπικοί λογαριασμοί για τα παιδιά κάτω των 15.
Αυτό σημαίνει μόνο μίνι λογαριασμούς για τα παιδιά από 13 έως 15 ετών, που θα τους δημιουργούν και θα τους εποπτεύουν οι γονείς, με περιορισμένες λειτουργίες και περιορισμό χρόνου. Και για τις ηλικίες από 15 έως 18, ο ασφαλής σχεδιασμός θα αποτελεί υποχρέωση για τις πλατφόρμες.
Έχω επίγνωση ότι πολλοί άνθρωποι έχουν την εντύπωση πως η δύναμη των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας είναι συντριπτική. Και ότι είναι αδύνατον να περιοριστεί.
Διαφωνώ. Δεν είμαστε αναγκασμένοι να αποδεχτούμε τα εθιστικά χαρακτηριστικά. Δεν είμαστε αναγκασμένοι να δεχτούμε να προσελκύονται τα παιδιά σε όλο και πιο ακραίο περιεχόμενο. Δεν είμαστε αναγκασμένοι να δεχτούμε οι φωτογραφίες των κοριτσιών να χρησιμοποιούνται για σεξουαλικοποιημένες εικόνες που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη. Επομένως, αντιστρέφουμε το βάρος της απόδειξης.
Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι είναι ασφαλείς. Γιατί το θέμα δεν είναι η πρόσβαση των ανηλίκων μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι το πότε και το πώς επιτρέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να έχουν πρόσβαση στους ανηλίκους.
Η Ευρώπη έχει τη δύναμη να δράσει. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι οι τεχνολογικοί κολοσσοί.
Δεν κινδυνεύουν όμως μόνο οι ανήλικοι. Ο εθιστικός σχεδιασμός, για παράδειγμα, είναι βλαβερός για όλους. Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε ένα ευρύτερο πλαίσιο, την πράξη για την ψηφιακή δικαιοσύνη. Θα υποβάλουμε την πρόταση το φθινόπωρο.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Όλα αυτά μας δείχνουν τι μπορεί να επιτύχει η Ευρώπη εκεί που πραγματικά μετράει. Πρέπει όμως επίσης να κατακτήσουμε ξανά την καρδιά των Ευρωπαίων. Να δημιουργήσουμε την αίσθηση ότι ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Ότι ανήκουμε στο ίδιο σπίτι. Τη βεβαιότητα ότι, ως Ευρωπαίοι, θα είμαστε πάντα εκεί ο ένας για τον άλλον.
Γιατί είναι αρκετό να ρίξουμε μια ματιά πέρα από τα σύνορά μας για να καταλάβουμε το πόσο ζωντανή είναι αυτή η ιδέα της Ευρώπης.
Αρκεί να κοιτάξουμε την Ουκρανία και τη Μολδαβία. Προς τα Δυτικά Βαλκάνια. Αρκεί να κοιτάξουμε όλες αυτές τις χώρες που βρίσκονται κοντά στην Ένωσή μας.
Κι επειδή το μέλλον τους είναι στην Ένωσή μας, θα προτείνουμε σύντομα χάρτες πορείας για τους υποψήφιους που έχουν προχωρήσει περισσότερο.
Η διαδικασία αυτή θα εξακολουθήσει να είναι αξιοκρατική. Και, κυρίες και κύριοι βουλευτές, επαναλαμβάνω: ο σεβασμός των αξιών μας είναι αδιαπραγμάτευτος.
Είδα με αποτροπιασμό τις εικόνες από την κηδεία του Ράντκο Μλάντιτς στο Βελιγράδι την περασμένη εβδομάδα. Έχει διαπράξει τα πιο αποκρουστικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η αποθέωση των εγκληματιών πολέμου απλώς δεν έχει θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όλα τα θύματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία αξίζουν να τα θυμόμαστε, και οι οικογένειές τους αξίζουν η καθεμιά τους τη συμπόνια μας.
Γιατί αυτό υπερασπιζόμαστε ως Ένωση: την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό για τις αξίες μας.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές,
Η Ευρώπη θα μείνει για πάντα πιστή στις αξίες της. Η Ένωσή μας γεννήθηκε ως έργο ειρήνης. Έτσι ώστε το τραγικό μας παρελθόν να δώσει τη θέση του σε ένα κοινό μέλλον για τους Ευρωπαίους και τις Ευρωπαίες.
Δεκαετίες αργότερα, εκατομμύρια άνθρωποι βλέπουν ακόμα στην Ευρώπη μια υπόσχεση — μέχρι και στον Καναδά. Κι όμως, συχνά ξεχνάμε πόσο δυνατή είναι ακόμα αυτή η υπόσχεση.
Στον απόηχο του πολέμου, το 1948, έλαβε χώρα η Συνδιάσκεψη για την Ευρώπη. Έφερε κοντά τα μεγαλύτερα πνεύματα της ηπείρου μας, για να διασκεφτούν για το μέλλον της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Για να μεγαλώσει αυτή η ευρωπαϊκή μας ιδέα. Ως κοινωνία, πρέπει να βρούμε ξανά την ικανότητα να σκεφτόμαστε την Ευρώπη. Του χρόνου θα εορτάσουμε την ιστορική 70ή επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης.
Μ’ αυτήν την ευκαιρία, ανακοινώνω σήμερα ότι θα δρομολογήσουμε μια νέα Συνδιάσκεψη για την Ευρώπη.
Χρειαζόμαστε τα πιο λαμπρά μας μυαλά — από ολόκληρη την Ένωσή μας και από όλες τις άκρες της μεγάλης μας ηπείρου. Μαζί, θα συλλάβουν ένα όραμα ικανό να εμπνεύσει τη νέα γενιά Ευρωπαίων. Ικανό να κερδίσει ξανά το φαντασιακό των Ευρωπαίων. Για να μπορέσει η επόμενη γενιά να γράψει τη δική της ιστορία.
Ας μην ξεχάσουμε ποτέ πώς γεννήθηκε η Ένωσή μας. Λαοί που βρίσκονταν τόσον καιρό σε πόλεμο ενώθηκαν για να χτίσουν ένα κοινό μέλλον. Ένα πεπρωμένο ειρήνης και ευημερίας, δημοκρατίας και ελευθερίας.
Δεν έγραψαν ποτέ μέχρι πού θα μας οδηγούσε το πεπρωμένο αυτό. Όμως η κάθε γενιά έχτισε πάνω στην κληρονομιά αυτής που προηγήθηκε. Βήμα βήμα. Πέτρα την πέτρα.
Φυσικά, οι ατέλειές μας, η πολυμορφία μας και οι διαφορές μας είναι πάντα εκεί. Αυτό όμως είναι που κάνει την Ευρώπη δική μας. Κοινό μας σπίτι.
Λοιπόν, κυρίες και κύριοι βουλευτές, ας πάρουμε ξανά το μέλλον στα χέρια μας.
Vive l’Europe.
Es lebe Europa.
Ζήτω η Ευρώπη.
